روز گذشته «روز هواي پاك» بود و برنامههاي متعددي پيرامون محور نامگذاري اين روز صورت گرفت. برنامههايي مانند سخنراني پيش از خطبههاي نماز جمعه توسط رئيس سازمان حفاظت محيطزيست استان تهران، اما جالب است كه هواي تهران به عنوان شهري كه عنوان منفي و مهر سياه آلودهترينها را بر پيشاني خود دارد، همچنان آلوده بوده و هيچ برنامهاي حتي به صورت ظاهري و تبليغاتي، در روز هواي پاك از سوي متوليان و دستگاههاي كاهش و كنترل آلودگي هواي تهران در سطح خيابانها، ميادين و ساير اماكن عمومي و پر رفت و آمد پايتخت ملاحظه و مشاهده نميشد.
تنها كار صورت گرفته كه با قدرتي بيشتر از پيش پي گرفته شد و در اين روز رقم خورد، سخنرانيهاي دلفريب، لفاظيهاي خلاف واقع و شعارهاي عقيم و تاريخمصرفگذشته بود كه همگي در راستاي فريب افكار عمومي و مطالبات مردمي توسط بسياري از مسئولان و متوليان كنترل و كاهش آلودگيهاي هواي پايتخت صورت گرفت تا باز قاطبه مسئولان لفاظ و پشت هم انداز مانند نگهبانان قصر «پرنس» در انيميشن «رابينهود» فرياد برآورند كه «شهر در امن و امان است! آسوده بخوابيد!» اما واقع امر اين است كه اين روش نخنما شده ديگر ناكارآمد مينمايد و به نظر ميرسد فوت و فن چشمبنديهاي برخي از مسئولان براي مردم ما ديگر لو رفته است. چرا كه مردم در سطح شهر واقعيتهاي دردناكي را با چشم خود ميبينند كه ديگر تلقينهاي متوليان نميتواند باور آنان را به سخره بگيرد.
در مطالب گذشته ستون محيطزيست نوشتيم چند روز انگشتشماري كه توسط سازمان هواشناسي روزهاي پاك اعلام شد، نه به واسطه تمهيدات و تدابير كارشناسانه و كميته كاهش و اضطرار آلودگي هوا اين عنوان حاصل شد، بلكه بدون هيچ ترديدي روزهاي پاك در طول چند ماه گذشته عمدتاً به مدد بارش باران و وزش باد صورت گرفته است و اين واقعيت بزرگترين آينه تمام نمايي است كه ناكارآمدي چند دستگاه و اداره و سازمان را ميرساند كه همگي در ذيل چتر عنوان مدبرانهاي چون «كميته كاهش و اضطرار آلودگي هوا» جمع شدهاند.
همانطور كه اشاره شد محمدهادي حيدرزاده، مدير كل سازمان حفاظت محيطزيست استان تهران به عنوان سخنران پيش از خطبههاي نماز جمعه به صراحت گفته است: «علماي حقوقي و فقهي بايد به مسئله آلودگي هوا ورود پيدا كنند و اگر مرگ بر اثر آلودگي هوا را بر اساس عدله فقهي و حقوقي بتوانيم نوعي قتل به حساب بياوريم كساني كه آلودهكننده هستند، به تكاليف دستگاهي خود عمل نميكنند جرمشان معاونت در قتل محسوب ميشود و لذا اين مسئله برخورد جدي حقوقي و فقهي را ميطلبد.»
درست چند روز قبل از سخنراني حيدرزاده، رضا كيانيان بازيگر سرشناس كشورمان در مراسمي كه در برج ميلاد برگزار شد، سخناني با اين مضمون عنوان ميكند و از مرگ و مير بر اثر آلودگي هوا به عنوان «قتل پنهان» ياد ميكند. اين بازيگر چندي قبل در نامهاي كه خطاب به رئيسجمهور مينويسد، مجدانه از وي ميخواهد كه ستادي با عنوان «ستاد بحران آلودگي هوا» تشكيل دهد.
با اين اوصاف همه اين حرفها و اظهارنظرها بسيار بسيار خوب است، مشروط بر آنكه در حد سخنرانيهاي دلربا و شعارهاي روشنفكرانه نماند، خوب است در صورتي كه سازماني چون سازمان حفاظت محيطزيست مجدانه پيگير عملي شدن اين ايدهها شود و مرگ بر اثر آلودگي را با رسالتي كه بر دوش دارد، پيگيري كند و به صورت شفاف به مردم و مسئولان ارشد كشور گزارش دهد.
مورد بعد اين است كه سازمان حفاظت محيطزيست بايد رويكرد جديتر و مواضع محكمتري در مطالبات زيست محيطي اختيار كند چرا كه در حال حاضر آنقدر ضعف قانوني وجود داردكه با اين وجود نميتوان جلوي قانونشكنان و متجاوزان به محيطزيست را گرفت و حتي در بسياري از موارد خود سازمان حفاظت محيطزيست در رده سازمانهاي ناقض و مقصران آلودگي هوا قرار ميگيرد.
