بورس گردشگري آلمان، دولت ايران را بهخاطر 87 هزار يورو بدهي در فهرست سياه قرار دارد! روز گذشته خبري درباره ممانعت از حضور ايران در نمايشگاه گردشگري برلين يا بورس گردشگري آلمان (ITB) منتشر شد. دليل محروميت ايران از اين جشنواره جهاني مبلغ ناچيز 87 هزار يورو بدهكاري براي اجاره زمين و ايجاد غرفه بوده كه از زمان دولت سابق باقي مانده است.
گردشگري براي ما هميشه با چند شعار دهن پركن همراه بوده است، اينكه ايران جزو 10 كشور برتر در زمينه جاذبههاي تاريخي است و هر بار كه گردشگر خارجي پايش را به ايران ميگذارد، از ديدن آثار تاريخي و اماكن گردشگري ما تعجب ميكند و خواستار سفر دوباره به ايران ميشود. اما آن چيزي كه در عمل شاهد آن هستيم، حضور ايران در رتبههاي ليست بلند كشورهاي گردشگر پذير است و ما حسرت درآمدهاي ميلياردي كشورهايي را ميخوريم كه صنعت توريسم در آنها درآمدي بيشتر از صادرات نفت خام كشورمان دارد؛ دولتهايي كه درآمد ناخالص مليشان با صنعت توريسم گره خورده و ميزان شاغلان بخش گردشگري آنها بسيار بيشتر از بخش صنعت در كشورمان است. مرتضي رحماني موحد، معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چندي پيش در هشتمين اجلاس وزراي گردشگري كشورهاي اسلامي كه با شعار«توليد ثروت از طريق توسعه گردشگري» برگزار شد، گفت: در دنياي امروز، گردشگري نه تنها به عنوان يكي از كارآمدترين ابزارهاي ديپلماسي عمومي مورد توجه صاحب نظران بوده بلكه ابعاد اقتصادي جديتري نيز به خود گرفته و پس از صنعت نفت و خودروسازي، سومين صنعت درآمدزا و اشتغالآفرين جهان به شمار ميرود.
زماني كه ما به زيرساختهاي توسعه گردشگري در ايران نگاه ميكنيم، دو نقيصه بزرگ خودنمايي ميكند؛ ابتدا محدوديتهاي فيزيكي مانند كمبود تخت هتلها و ظرفيت پايين آنها در پذيرايي از توريستهاي خارجي و دوم فقدان تبليغات و آگهيهاي بينالمللي است.
ابراهيم پورفرج رئيس جامعه تورگردانان ايران ميگويد: ايتاليا اگر 70ميليون نفر گردشگر دارد، بهخاطر اين است كه دولتش براي صنعت گردشگري و به خصوص تبليغ اين كشور هزينه ميكند، ولي ما همچنان از مزاياي قانوني كه شامل حالمان ميشود، بيبهره هستيم.
نمونهاي از بيتوجهي به گسترش بازار گردشگري ايران در سايه تبليغات جهاني را در محروم شدن ايران از حضور در نمايشگاه گردشگري آلمان مشاهده ميكنيم. زماني كه سازمان ميراث فرهنگي دولت سابق بدهي خود را به آلمانها نميپردازد و به تبعات منفي اين حركت فكر نميكند. با آنكه مشخص نيست حضور در آلمان به صورت مستقيم چقدر باعث جذب گردشگر به ايران خواهد شد اما عدم حضور ما و قرار گرفتن نام ايران در ليست سياه گردشگري آلمان مشخصاً ميتواند باعث تبليغات منفي عليه كشورمان شود و خسارت اين كار بسيار بالاتر از آن 87 هزار يوروي ناقابل خواهد بود.
وقتي ما صحبت از گردشگري به عنوان ابزار ديپلماسي ميكنيم يعني آنقدر زيباييهاي كشورمان و آثار تمدني ايران در چشم گردشگران خارجي خودنمايي كند كه اگر سياستهاي خصمانهاي عليه كشورمان در حال شكلگيري باشد، فشار افكار عمومي جهان مانع از پيشرفت آن سياستها شود. نه اينكه امروز محلي كه ميتوانست براي تبليغات گردشگري ايران در بعد جهاني مورد استفاده قرار گيرد به دليل سوءمديريت از ما گرفته شود و با دست خودمان اقدام به فرصتسوزي كنيم. اگر ما هم بخواهيم در جمع بزرگان صنعت توريسم جهان قرار بگيريم و براي درآمد نفتي خود جايگزيني مطمئن پيدا كنيم، بايد در اولين گام مديريت گردشگري خود را مطابق با استانداردهاي جهاني پيش ببريم؛ مديريتي كه باعث نشود بدهي كوچك چند هزار يورويي آبروي ملي يك كشور را به خطر بيندازد و فرصتي را با ندانمكاري به تهديد تبديل كند.