31 خرداد 93 براي ايرانيها ميتواند يك روز به ياد ماندني باشد، روزي كه تيمملي ايران در دومين مسابقهاش در جامجهاني برزيل روبهروي آرژانتين به ميدان ميرود، مصاف با يكي از تيمهاي بزرگ فوتبال جهان كه ستارههاي زيادي در تركيبش دارد. البته اين دومين مسابقه ايران و آرژانتين است و براي اطلاع از اولين مسابقه دو تيم بايد به 36 سال قبل برگرديد، سوم فروردين 56، روزي كه تيمملي فوتبال ايران در مادريد مقابل آرژانتين به ميدان رفت، مسابقهاي كه در وقتهاي اضافه يك- يك تمام شد و در ضربات پنالتي اين شاگردان منوتي بودند كه بهتر عمل كردند و برنده بازي لقب گرفتند. با وجود شكست، شاگردان حشمت مهاجراني آنقدر خوب مقابل آلبي سلسته بازي كردند كه بزرگان فوتبال جهان به تحسين فوتبال ايران پرداختند. حالا 36 سال بعد قرار است ايران و آرژانتين دوباره با هم بازي كنند و بايد منتظر ماند و به تماشا نشست كه آيا شاگردان كرش هم ميتوانند مانند تيمي كه حشمت مهاجراني را روي نيمكت ميديد تحسينبرانگيز ظاهر شوند يا نه؟در گزارش زير از حال و هواي بازي ايران و آرژانتين سال 56 گفتهايم و محمد صادقي مدافع آن روزهاي تيمملي كه گل مساوي ايران به آلبي سلسته زد توضيحات بيشتري درباره آن بازي تاريخي داده است.
تيمملي فوتبال ايران در دهه 50 ابرقدرت آسيا بود، تيمي كه سه قهرماني پياپي در جام ملتهاي 1968، 1972 و 1976 را به دست آورده بود. سال 55 در حالي كه ايران در انتخابي جامجهاني 1978 آرژانتين يكي از شانسهاي اصلي صعود بود، يك دعوتنامه مهم براي فدراسيون فوتبال ايران ارسال شد، دعوتنامهاي از باشگاه رئال مادريد. قدرت فوتبال ايران در آسيا جهاني شده بود و همين بود كه باشگاه بزرگ اسپانيايي كه در تدارك برگزاري تورنمنتي با حضور چهار تيم برتر از چهار قاره جهان براي جشن هفتاد و پنجمين سالگرد تولد بازيكن قديمياش يعني سانتياگو برنابئو بود از آسيا، ايران را انتخاب كرده بود.
تيمملي فوتبال ايران از آسيا، رئال مادريد از اروپا، آرژانتين به عنوان ميزبان جامجهاني آينده از قاره امريكاي جنوبي و باشگاه مولوديه از الجزاير چهار تيم حاضر اين رقابتهاي چهارجانبه بودند كه اواخر مارس 1977 در مادريد قرار بود برگزار شود. مسئولان فدراسيون ايران به اين دعوتنامه پاسخ مثبت دادند تا يكي از بزرگترين بازيهاي تاريخ فوتبال ايران ثبت شود. البته تركيب تيمملي در سفر به اسپانيا يك غايب بزرگ داشت، ناصر حجازي كه به دليل غيبت در چند تمرين قبل از اعزام به مادريد از سوي حشمت مهاجراني كنار گذاشته شد تا تيمملي در اين رقابتها با دو دروازهبان جوانتر شركت كند.
22مارس 1977 يا همان سوم فروردين 1356 ورزشگاه سانتياگو برنابئو ميزبان بازي ايران و آرژانتين بود، مسابقهاي كه فرانكو مارتينز اسپانيايي سوت آغاز آن را زد. مودت، روشن، اسكندريان، كارزاني، عبداللهي، پروين، قاسمپور، صادقي، جهاني، عادلخاني و نظري در تركيب ايران قرار گرفته بودند. در آن سو آرژانتين هم بازيكنان بزرگي را در تركيبش داشت، بازيكناني كه هفت ماه بعد از اين مسابقات در جامجهاني 1978 قهرمان شدند و جام را در بوينسآيرس نگه داشتند. در تركيب تيم سزار منوتي بازيكنان سرشناسي چون برتوني و اسوالدو ارديلس، دانيل پاسارلا و ماريو كمپس حاضر بودند.
شاگردان منوتي تصور يك بازي راحت مقابل ايران را داشتند و فكر نميكردند يك تيم از آسيا آنقدر آنها را زير فشار بگذارد كه حتي به تساوي هم راضي باشند. تصور بازيكنان آلبي سلسته خيلي زود اشتباه از آب در آمد و اين شاگردان مهاجراني بودند كه در ميان بهت 50 هزار تماشاگر اسپانيايي تيم برتر ميدان بودند.
محمد صادقي هافبك اهوازي تيمملي ايران يكي از بازيكنان تيمملي مقابل آرژانتين بود. او درباره اين مسابقه اينطور ميگويد: «قبل از شروع بازي آقاي مهاجراني گفت فقط به پيروزي بر آرژانتين فكر كنيد و از نام اين تيم نترسيد. آن زمان هم اينترنت و ماهواره نبود كه ما بازيهاي اين تيم را آناليز كنيم و بدانيم قرار است با چه تيمي بازي كنيم ما هم كم تيمي نبوديم و ميخواستيم مقابل آرژانتين نشان دهيم كه تيم بزرگي هستيم. خيلي هم خوب بازي كرديم. توپ و ميدان در دست ما بود و اگر هوگو گاتي گلر آرژانتين روز خوبش نبود ميتوانستيم برنده باشيم. البته آنها خوش شانس هم بودند و دو توپ ما به تير دروازه آرژانتين خورد.»
به رغم بازي بهتر ايران، اين آرژانتين است كه به گل ميرسد. دقيقه 14 خطاي محمد صادقي روي بازيكن آرژانتين باعث ميشود تا داور اسپانيايي نقطه پنالتي را نشان بدهد، پنالتي كه باعث بهت صادقي و ديگر بازيكنان ايران ميشود. صادقي درباره آن پنالتي بيشتر توضيح ميدهد: «خطا پشت محوطه جريمه بود اما داور اسپانيايي آن را داخل محوطه تشخيص داد و اعلام پنالتي كرد. البته در آن تورنمنت با توجه به اينكه نام آرژانتين بزرگتر بود اسپانياييها دوست داشتند تا آنها به فينال برسند تا تيمي كمتر شناخته شدهاي مثل ايران و به همين خاطر سوتهاي داور جهتدار و به نفع آرژانتينيها بود. حتي هاوه لانژ هم كه آن روزها رئيس فيفا بود بعد از بازي اعلام كرد كه آن خطا پنالتي نبوده.»
دانيل برتوني ضربه پنالتي را تبديل به گل ميكند تا آرژانتين يك بر صفر جلو بيفتد اما اين گل شاگردان حشمت مهاجراني را نااميد نميكند. در ادامه همچنان آنها بهتر و روانتر بازي ميكنند اما تلاشهاي آنها در نيمه اول نتيجهاي ندارد تا اميدها براي جبران به نيمه دوم باشد.
بين دو نيمه يك نوجوان آرژانتيني در وسط زمين انجام حركات نمايشي با توپ انجام ميدهد. گفته ميشد عضو تيمملي نوجوانان آرژانتين است، با وجود قدي تقريباً كوتاه و اندام چاق چنان با توپ حركات نمايشي انجام ميداد كه تماشاگران مادريدي را مسحور هنرنمايياش كرده بود. با اين حال كمتر كسي آن روز در سانتياگوبرنابئو فكر ميكرد اين نوجوان تپل كه اسمش ديهگو آرماندو مارادونا بود، روزي بهترين بازيكن فوتبال جهان شود و 9 سال بعد در ورزشگاه آزتك مكزيكوسيتي كاپ قهرماني جامجهاني را براي آرژانتين بالاي سر ببرد.
در نيمه دوم ايران براي جبران به ميدان ميآيد و در دقيقه 79 سرانجام طلسم دروازه آرژانتين شكسته ميشود و نتيجه بازي را محمد صادقي يك بر يك ميكند. او درباره گلي كه به آرژانتين زده ميگويد: «سانتر عادلخاني از چپ درست در همان نقطهاي كه در نيمه اول خطا كرده بودم به من رسيد و من هم با يك شوت توپ را وارد دروازه كردم تا هم آن خطا را جبران كنم و هم بازي مساوي شود.» تا پايان بازي ديگر توپي از خط دروازهها عبور نميكند تا ضربات پنالتي تيم برنده را مشخص كند.
در ضربات پنالتي اين آرژانتين است كه بهتر عمل ميكند و در پايان 4- 3 برنده ميشود. بنيتس، آردلايس، الگين و برتوني ضرباتشان را براي آرژانتين تبديل به گل ميكنند. براي ايران هم پروين، عادلخاني و نظري ضرباتشان گل ميشود اما ضربه آخر ايران تبديل به گل نميشود تا شاگردان مهاجراني با وجود بازي تحسين برانگيزشان در نهايت با نتيجه 5- 4 بازنده شوند.
به رغم شكست، نمايش ايران آنقدر مقابل آرژانتين خوب بود كه 50 هزار تماشاگر اسپانيايي بعد از سوت پايان بازي به پا ميخيزند و با تكان دادن دستمال سفيد كه نشانه تشويق رئاليهاست يكصدا نام ايران را فرياد ميزنند. سزار منوتي سرمربي آرژانتين هم اعتراف كرد كه قدرت تيم ايران را باور كرده است. روزنامههاي آرژانتين آن زمان به تيمملي آرژانتين بهخاطر كسب اين نتيجه برابر تيمملي ايران خيلي انتقاد داشتند. جالب اينجا بود كه سرمربي وقت آرژانتين در پاسخ به انتقادها گفت در جامجهاني ميبينيد كه فوتبال ايران چه قدرتي دارد. حشمت مهاجراني هم پس از نمايش خيرهكننده شاگردانش گفت كه اين تازه آغاز راه است و فوتبال ايران را پس از اين ببينيد.
سانتياگو برنابئو كه جام به مناسبت جشن تولد اين ستاره قديمي رئال برگزار ميشد هم با تمجيد از بازيكنان ايران گفت: «در مادريد فقط براي رئال، دستمال سفيد تكان ميدهند اما بازي خوب ايران سبب شد تماشاگران اينگونه شما را تشويق كنند. ايرانيها در جشن ما آتش بازي به راه انداختند. اصلاً تصور نميكردم يك تيم آسيايي بتواند اين قدر خوب بازي كند. شما چند بازيكن با كلاس بينالمللي داريد كه ميتوانند در تيمهاي اروپايي بازي كنند.»
هاوه لانژ رئيس وقت فيفا هم گفته بود: «برد حق ايران بود، فكر نميكردم يك تيم آسيايي اينقدر قوي ظاهر شود.» ريموند كوپا ستاره قديمي تيمملي فرانسه و باشگاه رئال كه به ناپلئون فوتبال شهرت دارد و با زدن 13 گل در جامجهاني 1958سوئد و كسب آقاي گلي يك ركورد جاودانه ثبت كرده هم پس از اين بازي گفت: «واقعاً غافلگير شدم. شماره 6 ايران (ابراهيم قاسمپور) يك استثناء بود. فكر نميكردم يك تيم آسيايي اينقدر خوب بازي كند. به نظر من تيم پيروز ميدان ايران بود و آرژانتين خوش اقبال بود.»
به گفته محمد صادقي، نمايش درخشان ايران برابر آرژانتين آنقدر بازتاب داشت كه ارنست هاپل سرمربي وقت هلند كه تيمش را آماده برگزاري جامجهاني 1978 ميكرد بازي دوستانه با ايران را لغو ميكند: «قرار بود با هلند هم بازي تداركاتي داشته باشيم اما سرمربي آنها ترجيح داد بازي برگزار نشود. او گفته بود كه اگر قبل از جامجهاني مقابل ايرانيها بازي كنيم ترس آنها ريخته ميشود و جلوي ما در بازي رسمي جامجهاني خيلي بهتر بازي ميكنند و به همين خاطر ميخواهم اولين روياروييمان با ايران در جامجهاني باشد تا ما را غافلگير نكنند.»
حالا 37 سال بعد از آن مسابقه تاريخي قرار است ايران و آرژانتين دوباره با هم روبهرو شوند. اين بار به جاي تورنمنت جشن 75سالگي سانتياگوبرنابئو و شهر مادريد كه ميزبان اولين مسابقه دو تيم بود، 31 خرداد آينده ورزشگاه پمينيرائو شهر بلوهوريزنته برزيل در جامجهاني 2014 ميزبان دومين مسابقه تاريخ دو كشور است، يك مسابقه رسمي برخلاف بازي اول و شمارش معكوس آن بعد از قرعهكشي آغاز شده و همه به انتظار تكرار تاريخ هستند، آرزويي كه با شرايط موجود كمي بلندپروازانه به نظر ميرسد و محمد صادقي كه در مسابقه سال 56 به ميدان رفته با نااميدي ميگويد: «يك باخت راحت براي تيمملي كنار بگذاريد!» هر چند خيليها هم به خلق يك شگفتي اميدوارند.
