
جوانآنلاين: دكتر فواد ايزدي، كارشناس مسائل بينالملل در گفتو گو با «جوانآنلاين» با اشاره به نكات مثبت و منفي توافق ايران با 1+5 در ژنو گفت: اين توافقنامه در حالي كه داراي نكات مثبتي است اما نكات منفي هم دارد. يك كشور در يك مذاكره لزوما به همه خواستههايش نميرسد.
اين كارشناس ادامه داد: در توافق انجام شده نكات مثبتي وجود دارد. به عنوان مثال ما پيش از اين با كشورهايي مواجه بوديم كه در حوزه هستهاي كوچكترين حقي را براي ما قائل نبودند و حق غنيسازي ما را به رسميت نميشناختند. اما در حال حاضر به صورت تلويحي حق غنيسازي 3/5 درصد براي شش ماه به رسميت شناخته شده است. از اين جهت اين موضوع مثبت ارزيابي ميشود و يك قدم رو به جلو است.
ايزدي با اشاره به ديپلماسي هستهاي كشور اظهار كرد: پيش از اين در حوزه ديپلماسي وضعيتي مطلوبي نداشتيم. رسانههاي غربي به شدت عليه ايران تبليغ ميكردند و از ايران تصوير يك كشور ياغي ارائه ميدادند. اكنون اين توافق كمك كرده تا اين چهره تغيير كند و چهره واقعي ايران به نمايش درآيد و ثابت شود ايران كشوري خواهان تعامل و توافق است. اين در حالي است اين توافقنامه روشن كرد كه رژيم صهيونيستي منزوي است و آقاي نتانياهو بر خلاف اصول اوليه روابط بينالملل عمل ميكند. از اين جهت توافقنامه ژنو مثبت ارزيابي ميشود.
وي در ادامه با بيان اينكه در اين قرارداد نكات منفي هم وجود دارد، افزود: در اين قرارداد دو مشكل وجود دارد. يكي اينكه بخش غنيسازي به توافق طرف مقابل مشروط شده است. در واقع ما سه هفته پيش بايد شعار غنيسازي حق مسلم ماست، سر ميداديم و اين هفته بايد شعار دهيم با موافقت طرف مقابل غنيسازي حق مسلم ماست. در واقع بايد دو طرف اين برنامه را تعريف كنند. اينكه ايران بگويد مثلا غنيسازي 3/5 درصد را ميخواهم اين به تنهايي كافي نيست. بر اساس اين موافقتنامه طرف 1+5 هم بايد اين را بپذيرد، در غير اين صورت انجام نخواهد شد.
ايزدي ادامه داد: در اين توافقنامه آمده اگر قرار باشد اجازه غنيسازي به ايران دهند، بايد بر اساس نيازهاي عملي باشد. اين نكتهاي چالش برانگيز است چون از قبل هم طرف مقابل به ما ميگفت شما نيازي به غنيسازي نداريد. ما در حال حاضر اين را بخشي از اين قرارداد كرديم و نياز ايران بايد وجود داشته باشد تا بتواند غنيسازي انجام دهد. اين يك مشكل است، مشكل مشروط شدن غنيسازي. مشكل ديگر هم كه وجود دارد اين است كه افرادي اينگونه تصور كنند كه ما به خاطر مشكلاتي كه داريم نياز است كه در حوزه غنيسازي از وضعيت حقوقيمان گذشت كنيم. ايرادي ندارد ما اين كار را انجام ميدهيم. تحريمهايي كه به مردم فشار آورده، متوقف شود. به همين دليل ما منعطف عمل كرديم. اين در حالي است كه در عمل طبق متن توافقنامه اين تحريمها برداشته نميشود.
اين كارشناس مسائل بينالملل تصريح كرد: در واقع وزارت خارجه متن را اشتباه ترجمه كرده است. در ترجمه وزارت خارجه آمده تحريمهاي ملي در قدم آخر برداشته ميشود. اين ترجمه صحيحي نيست. تحريم ملي يعني تحرمهاي كنگره در انتهاي اين پروسه برداشته ميشود. اين ترجمه ترجمه درستي نيست چرا كه در متن اصلي گفته شده تحريمهاي هستهاي ملي برداشته ميشود نه همه تحريمها. مشكل اين است كه تحريمهاي بانكي و نفتي كه توسط كنگره آمريكا وضع شده، باقي ميماند.
وي افزود: جدا از بحث هستهاي بحث حقوق بشر و حمايت از تروريسم را هم آوردهاند. يعني حتي اگر در هستهاي ما كوتاه بياييم آن دو موضوع ديگر وجود دارد و كمكم از متني كه امضا شده برداشته نميشود. يك نكتهاي وجود دارد كه در جلسه كميسيون سياست خارجي سناي آمريكا در سوم اكتبر مطرح شد، اين است كه يكي از سناتورهاي آمريكايي اين سوال را از خانم وندي شرمن، معاون سياسي وزير خارجه آمريكا، ميپرسد كه آيا شما به ايرانيان گفتهايد كه قانونهاي تحريم به گونهاي نوشته شده كه حتي اگر ايران برنامه هستهاي را متوقف كند اين تحريمها سر جاي خود باقي ميماند؟ خانم شرمن جواب ميدهد: بله، ما به ايرانيان گفتهايم.
ايزدي در پايان تاكيد كرد: از اين جهت به نظر ميرسد در مسئله غنيسازي مشروط عمل كرديم. تحريمهاي اصلي بانكي و نفتي كه براي كشور مشكل ايجاد كرده، سر جاي خود باقي ميماند، چون طرف آمريكايي بر همين موضوع تاكيد كرد تا بگويد تحريمهاي هستهاي كه سه بخش دارد بخش اول حل شود دو بخش ديگر باقي بماند.