مریم احمدی
در گزارشی که بانك جهانی از وضعیت آلودگی آبهای جهان كه با عنوان " شاخصهای توسعه جهان" منتشر کرده نقش صنایع غذایی و نوشیدنی و فاضلاب های شهری در آلوده كردن آبهای ایران ۴۳/۸درصد برآورد شده است و صنایع تولید فلزات اولیه با ۱۷/۲و صنایع نساجی با ۱۲/۵ بیشترین نقش را در آلودگی آبهای ایران دارند.
این روزها عواملی چون استفاده بی رویه از سفره های آب زیرزمینی، نفوذ فاضلاب های صنعتی، وجود چاههای جذبی دفع فاضلاب انسانی، استفاده بی رویه از مواد شوینده و پاک کننده شیمیایی، نفوذ کودهای شیمیایی و حیوانی به اعماق زمین و هزاران عامل انسانی دیگر سبب شده تا در بسیاری از شهرهای کشور یافتن آب شرب سالم و بی رنگ به رویا تبدیل شود.
در چند سال اخیر از گوشه و کنار کشور خبرهایی می رسد که زنگ هشدار را با وحشت بیشتری از قبل به صدا درمی آورد!
رفسنجانی ها، اسید می نوشند!
مشکل کمبود آب آشامیدنی و آلودگی آب چند سالی است دامن شهرهای استان کرمان از جمله رفسنجان را هم گرفته تا آنجا که علاوه بر خسارات مالی و خشک شدن درختان باغ های پسته این منطقه، جان اهالی را هم به شدت تهدید می کند.
چندی پیش مردم روستاهای جهانآباد، محمودیه و چهارصد دستگاه بخش فردوسیه نوق واقع در رفسنجان در لوله های آب شرب منازلشان شاهد جاری شدن آب چند رنگی شدن بودند که از سیاه به قهوه ای و نارنجی و نهایتا زرد تغییر رنگ می داد و بوی تند اسید از آن به مشام می رسید.
مشاهده آثاری که این آب اسیدی بر لوله ها ، ظروف و سرویس های بهداشتی منازل داشت و تصور بروز بیماری های کشنده ای که در اثر استفاده از این آب ایجاد می شود موجی از نگرانی در بین اهالی این روستاها نشاند.
در یکی دو روز اول بروز این اتفاق، خبرهایی حاکی از بروز بیماری ها پوستی و ایجاد تاول ها و جوش هایی بر روی پوست دست، صورت ، گردن و گوش بچه ها و دختران جوان منتشر شد و مردم به ناچار برای تهیه آب آشامیدنی مورد نیاز خانواده باید به سراغ شیر آبی واقع در چند کیلومتری روستا می رفتند و مدتها در صف طولانی می ماندن تا شاید دبه ای آب سالم گیرشان بیاید!
طبق گزارشات رسیده از بیمارستان مرتضوی بخش فردوسیه، بیماری های سنگ کلیه، خشکی و زبری پوست، شوره سر و ریزش مو از جمله بیماریها و مشکلاتی است که آب این منطقه بهوجود آورده است .شیوع بیماری های گوناگون در کنار عواقب روانی این مسئله سبب شد بیش از 20درصد اهالی منطقه بهدلیل همین آب ناسالم روستا را تخلیه کرده و باقیمانده ساکنان هم در فکر رفتن هستند!
بنا به گفته مسئولان بهداشت منطقه در سالهای اخیر حفر چاه یکی از بهترین راه های ارائه شده برای رفع این معضل بوده که متاسفانه پس از گذشت چند ماه از حفر و استفاده ازچاه، آب ناسالم از آن برداشت شد!
آبی با طعم ماسه !
چندی پیش خبر پیدا شدن شن و ماسه در آب شرب برخی شهرهای استان البرز از جمله شهرستان نظرآباد باز فرصتی شد تا مسئولان این استان برای چندمین بارنسبت به کمبود حقابه این استان و خطر کاهش سطح آبهای زیرزمینی و تهدید سلامت شهروندان هشدار دهند.
در حال حاضر تنها گزینه تأمین آب برای شهروندان نظرآباد، منابع زیرزمینی است و از آنجا که بافت زمین دشت نظرآباد حالت شنی و آبرفتی دارد، در سالهای اخیر به دلیل افزایش جمعیت استان و برداشت بی رویه آب های زیر سطحی، آب چاه های استان فرو نشسته و آب شرب آلوده شده است. به دلیل اتصال مستقیم برخی چاه های استان به شبکه آبرسانی شن و ماسه ها وارد شبکه آب شد و اهالی برخی شهرهای استان شاهد وجود ماسه و شن در آب لوله کشی منازلشان بودند!
نوشیدن و استفاده از آبی با رنگ کدر و حاوی ذرات شن و ماسه آیا می تواند تصویری جز ابتلا به انواع بیماری های گوناگون را برای شهروندان ایجاد کند؟! جالب است که پس از انتشار خبر فوق، اداره آبفای شهرستان با رد غیر بهداشتی بودن آب نظرآباد اعلام کرد که آب شهرستان از نظر بهداشتی مشکلی ندارد چرا که برای سالم بودن آب مصرفی به صورت روزانه و ماهیانه، تست کلر صورت میگیرد و بین 15 تا 20 مورد کلرسنجی در سطح شهر از شبکه توزیع و مخزنهای بین راهی توسط کارشناسان آبفا انجام میشود!
25حلقه چاه موجود با آب دهی 450لیتر در ثانیه، آب شرب نظرآباد را تأمین میکنند اما در فصل گرما این میزان آب، جوابگوی نیازهای مصرفی شهر نیست و در طی چند سال اخیر هم اقدام موثری برای رفع این مشکل انجام نشده است.
پس از انتشار خبر آلودگی آب نظرآباد رئیس اداره آبفای این شهرستان از بهره برداری از طرح اتصال تمام چا های محدوده جنوب شهر به مخزن اصلی خبر داد تا بدین ترتیب آبی که از مخزن وارد شبکه میشود عاری از شن و ماسه باشد. چندی بعد اعلام شد که این امر مستلزم یک سری فعالیت ها از جمله تقویت پمپ هاست که به علت بحران کم آبی و گرمای بیسابقه، این اقدامات به شش ماه دوم سال موکول شد!
آب عسلویه طعم و بوی آهن می دهد!
مشکل آب در عسلویه دیگر از حد آب شرب و آشامیدنی هم گذشته و آب موجود در لوله های مردم این منطقه حتی قابل استحمام هم نیست!
ماه گذشته وجود آب رنگی با طعم آهن در لوله های برخی مناطق عسلویه از جمله شهر" نخل تقی" سبب بروز بیماری های خاص و در پی آن نگرانی اهالی گردید. آبی که برای تایید الودگی اش نه نیاز به بررسی کارشناسانه بود و نه آزمایشات گوناگون!
شهر 11هزارو500 نفری نخل تقی از توابع شهرستان عسلویه واقع در ساحل خلیجفارس هماکنون از خط انتقال موسوم به «نور» آب شرب دریافت میکند؛ تاسیساتی که آب دریا را برای مصرف شرکتهای نفتی تصفیه کرده و روزانه قریب 3هزار مترمکعب نیز از همین طریق به شهر نخل تقی آب داده میشود؛ سهمی که از نظر استاندارد باید به 5هزارمترمکعب برسد.
چند هفته پیش به دلیل عدم تعویض فیلتر تصفیه خانه این منطقه ، آبی که از آبشیرینکن نورویژه به نخلتقی وارد شد همراه با بو و طعم نامطلوبی بود که بسیاری از اهالی را به بیماری های گوارشی و کلیوی مبتلا و راهی مراکز درمانی کرد.
آلودگی آب به حدی بود که مردم به خاطر نگرانی از بیمار شدن حتی برای استحمام هم از آب معدنی استفاده می کردند!
آب گل آلود، سهم خوزستانی ها
مردم خوزستان هم سالهاست که از لذت نوشیدن آب گوارا و سالم محرومند. کارون، از اصلی ترین منابع آب شرب استان خوزستان است و آلودگی شدید آن در سالهای اخیر ، سلامت مردم این استان را با خطر مواجه کرده است. وجود کارخانه ها و صنایع گوناگون در استان که فاضلاب و پساب های خود را به منابع آب هاي سطحي تخليه مي کنند و زه آب های كشاورزی و حوضچه های پرورش ماهی كه بدون هیچگونه تصفیهای (حتی تصفیه مقدماتی) مستقیما وارد رودخانه میشوند، وضعیت نامطلوبی را از نظر آلودگی كیفی آب رودخانه به وجود آورده است.
از مجموع شهرها و روستاهای استان، شهرهای اهواز، شوشتر، آبادان و خرمشهر در مجاورت رودخانه کارون، از مهمترین منابع آلودگی محسوب میشوند که در این بین، اهواز به عنوان مرکز استان، با توجه به داشتن بیشترین جمعیت شهری و افزایش رو به فزونی این جمعیت بیشترین سهم آلودگی را وارد کارون میکند.
مدتهاست که آب گل آلود که اغلب با بوی لجن همراه است مهمان ناخوانده شبکه آب خانگی مردم خوزستان به ویژه اهواز ها شده است. آبی که اگرچه رنگ و بوی نامطبوع آن در مناطق مختلف شهر متفاوت است اما شیوع بیماری های گوارشی و کلیوی را در تمام قسمت های مختلف شهر به دنبال داشته است.
وخامت اوضاع به حدی است که حتی زمانی که آب بی رنگ و بی بو است، کلر، به تنهایی برای از بین بردن آلودگی ها و برخی انگلهای موجود در آب کافی نبوده نیست و مسئولان بهداشت اهواز به دنبال یافتن راه های دیگر هستند!
