ايران و 1+5 از روز چهارشنبه دور جديدي از مذاكرات را در شهر ژنو سوئيس شروع ميكنند. تمامي شواهد و قرائن حكايت از اين دارد كه طرفين در پايان اين دور از مذاكرات، احتمالاً به يك توافق انتقالي (interim agreement)دست پيدا خواهند كرد. محمد جواد ظريف درباره آينده مذاكرات هستهاي ايران و 1+5 به ايسنا گفت: معتقدم درباره هدف مشترك و تصوير نهايي اختلاف جدي وجود ندارد. لازم است اين اقدامات را در مجموعهاي تعريف و تدوين كنيم. فكر ميكنم در قالب گفتوگوهايي كه انجام شده است، امكان رسيدن به يك طرح مدون وجود دارد.
بعد از ابراز خوشبيني روز شنبه يك مقام بلندپايه كاخ سفيد درباره احتمال دستيابي به يك توافق انتقالي با ايران در مذاكرات اين هفته ژنو، منابع نزديك به تيم مذاكرهكننده هستهاي و سطوح بالاي تصميمگيري در تهران نيز تأييد ميكنند كه احتمال دستيابي به يك توافق احتمالي در مذاكرات اين هفته در ژنو زياد است. اين منابع در گفت و گو با «جوان» گفتند كه بعد از بازگشت تيمهاي مذاكرهكننده از ژنو به پايتختها و رايزني و گفتوگو با مقامهاي تصميمگيرنده، امكان دستيابي به يك توافق اوليه افزايش پيدا كرده است. منابعي كه «جوان» به آنها دسترسي دارد ميگويند كه چند خط قرمز مهم براي تيم مذاكرهكننده هستهاي ترسيم شده كه بايد در هرگونه توافق احتمالي مد نظر قرار بگيرد. به گفته آنها، تيم مذاكره كننده ايراني در مذاكرات ژنو، توقف هيچ فعاليتي را به صورت دايمي قبول نخواهد كرد، با انتقال مواد هستهاي به خارج از مرزهاي ايران موافقت نميكند، بر به رسميت شناخته شدن حق غنيسازي ايران در روند مذاكرات تأكيد خواهد نمود و بر حفظ وضعيت كنوني تاسيسات غنيسازي در نطنز اصرار خواهد كرد. ناظران و منابع نزديك به تيم مذاكره كننده ميگويند با توجه به اينكه طرفين در مقطع كنوني مذاكرات بر اقدامات «اعتمادساز برگشتپذير» براي ورود به يك فضاي تنفسي جديد براي مذاكرات جديتر تأكيد دارند، احتمال دستيابي به يك توافق (دستكم از طرف ايران) براي انتقال به شرايط مذاكراتي جديد در مذاكرات اين هفته در ژنو زياد است.
سيگنالهاي غيررسمي از واشنگتن نيز احتمال توافق انتقالي يا موقت در مذاكرات اين هفته ژنو را افزايش داده است. بعد از ابراز خوشبيني روز شنبه يك مقام كاخ سفيد در مورد توافق احتمالي در مذاكرات اين هفته، گزارشهاي غيررسمي از راهروهاي كنگره امريكا نيز نشان ميدهد كه اكثريت نمايندگان، دست كم براي يك مقطع زماني كوتاه، مخالفت خود را با توافق كنار گذاشتهاند. منابع امريكايي ديروز گزارشهاي غيررسمي جديدتري از نشست محرمانه استماع روز پنجشنبه جانكري با نمايندگان كنگره ارائه كردند كه بر اساس آنها، چند نماينده جمهوري خواه با تأكيد بر اين اينكه دولت اوباما در روند توافق با ايران، زمينه را براي يك جنگ اتمي آماده ميكند، به نشانه اعتراض جلسه استماع را ترك كردهاند. با اين حال، منابع امريكايي از جمله فارين پاليسي ميگويد كه اكثر نمايندگان كنگره( به ويژه دموكراتها) قبول كردهاند كه دست كم در مقطع فعلي اجازه مذاكره به كاخ سفيد بدهند و در مقابل استدلالهاي جان كري سكوت كردهاند. بر اساس گزارش فارين پاليسي، جان مك كين سناتور ضدايراني و يكي از مدافعان پروپا قرص تحريمها، در گفت وگو با شبكه خبري انگليسي بيبي سي به رغم ابراز ترديد به مذاكرات هستهاي با ايران گفت كه آماده است پيش از حمايت از تحريمهاي بيشترچند ماهي به دولت(اوباما) فرصت دهد.
توافق برگشتپذير است
ناظران در تهران تأكيد ميكنند كه
«interim agreement»بيش از جنبه موقت بودنش، يك «توافق انتقالي» است كه ايران و 1+5 را وارد يك فضاي تنفسي براي دور جديدي از مذاكرات ميكند. در حالي كه طرفين در مرحله كنوني بر انجام «اقدامات اعتمادساز برگشتپذير» تأكيد دارند، «توافق انتقالي» ايران و 1+5 را به يك مرحله جديد و البته سختتر منتقل ميكند كه طرفين بايد بر سر اقدامات برگشتناپذير يا «كمتر برگشتپذير» مانند لغو قوانين تحريمي يا توافق براي توقف برخي جنبههاي نگرانكننده توافق كنند. محمدجواد ظريف ديروز در گفت و گو با ايسنا با اشاره به مسئله برگشتپذير بودن توافقات مرحله اول گفت: «همه اقداماتي كه در مرحله اول از سوي همه طرفها انجام ميشود اگر به نتيجه مطلوب نرسد، قابل بازگشت است. »
وي تأكيد كرد: « البته ما اميدواريم در مرحله اول، اقدامات از سوي دو طرف متوازن باشد تا ايجاد اعتماد كند و مرحله دوم در واقع ادامه اقدامات مرحله اول باشد، نه اينكه به مرحلهاي برسيم كه بخواهيم به حالت اول برگرديم. » ظريف دليل برگشتپذير طراحي شدن توافقات را اين طور توضيح داد: «با توجه به پيشينهاي كه از اقدامات امريكا در ذهن مردم ايران و بياعتمادي كه وجود دارد، همه اقدامات در مرحله اول قابل بازگشت طراحي شده است. » البته اين فقط طرف ايراني نيست كه در مرحله كنوني بر مكانيسم برگشتپذيري تأكيد دارد. اوباما روز پنجشنبه در كاخ سفيد گفته بود: «اگر ايران به يك توافق پايبند نباشد، ما ميتوانيم بلافاصله اين تحريمها را به كار بيندازيم.» مقامهاي بلندپايه تأكيد ميكنند كه توافق در مرحله كنوني بسيار آسانتر از مذاكراتي است كه رأي توافق بعد از توافق اوليه يا انتقالي شروع ميشود، زيرا طرفين در مرحله بعد بايد درباره اقدامات كمتر برگشتپذير مانند لغو قوانين تحريمي مذاكره كنند. سيد عباس عراقچي، نفر اول تيم مذاكره كننده هستهاي روز شنبه با بيان اينكه مذاكرات سختي را پيش رو داريم، گفت: توافقي بدون تأمين حقوق مردم ايران، حاصل نخواهد شد.
امريكا نگران فروپاشي رژيم تحريمها
ناظران تأييد ميكنند در صورت ورود طرفين به مرحله دوم( بعد از توافق انتقالي)، گزينههاي طرف غربي و به خصوص امريكايي براي انجام اقدامات برگشتناپذير يا اصطلاحاً «كمتر برگشتپذير» سختتر است. مقامهاي امريكايي تأييد ميكنند كه در مرحله توافق انتقالي، قسمتي از داراييهاي ارزي كه به خاطر اعمال تحريمها امكان نقل و انتقال آنها وجود نداشت، به ايران برگردانده ميشود. يك مقام ارشد دولت امريكا به فارين پاليسي گفته كه اين رقم 15، 20، 30، 40، يا 50 ميليارد دلار نيست و به مراتب از اين رقمها پايينتر است. او از اعلام دقيق اين مبلغ خودداري كرد ولي يك مقام امريكايي ديگر به هاآرتص گفته اين مبلغ حدود 10 ميليارد دلار است. مقامهاي امريكايي مدعياند كه آزادسازي همين مبلغ اندك بعد از توافق احتمالي نيز ممكن است اثرات شديدي روي رژيم كلي تحريمهاي اعمالي عليه ايران بگذارد. روزنامه اسرائيلي هاآرتص عصر ديروز در گزارشي ضمن اشاره به اين نگراني از قول مقامهاي وزارت خارجه و وزارت خزانهداري امريكا نقل كرد كه امريكا بعد از توافق احتمالي در ژنو، يك كمپين گسترده براي جلوگيري از فروپاشي تحريمها عليه ايران به راه خواهد انداخت. امريكاييها ميگويند كه قصد دارند با بانكها و بخش خصوصي رايزني و براي آنها روشن كنند كه كاهش تحريمهاي ايران فقط براي شش ماه خواهد بود. بنابر اين ايالات متحده ميخواهد شركتها را از يورش يك باره به سمت بستن قرارداد با ايران منع كند. به نوشته هاآرتص، دولت امريكا همچنين قصد دارد به بخش خصوص بگويد كه تحريمهاي بخش انرژي و به خصوص تجارت نفتي ايران در اين دوره شش ماهه نيز پابرجاست.
ظريف: غنيسازي ايران نيازي براي بهرسميت شناختن ندارد
ظريف ديروز در گفت و گو با ايسنا همچنين به پرسشهاي مختلفي درباره روند مذاكرات با 1+5 پاسخ داد. او در پاسخ به اين پرسش كه مقامات امريكايي اعلام كردهاند «حق ذاتي» درباره غنيسازي را براي هيچ كشوري به رسميت نميشناسند، گفت: اين اظهارات به معناي اين نيست كه كشورها حق ندارند غنيسازي كنند. البته با موضعي كه ما داريم كه غنيسازي حق غيرقابل انفكاك ماست متفاوت است، اما بدين معنا نيست كه با غنيسازي ايران مخالف باشند و آن را به رسميت نشناسند. وزير امور خارجه ايران خاطرنشان كرد: حق غنيسازي ايران نيازي به بهرسميت شناخته شدن ندارد، زيرا حقي است كه بر اساس ان. پي. تي غير قابل انفكاك است. آنچه ما توقع داريم، احترام به اجزاي اين حق ايران است. ظريف با اشاره به احتمال توافق در ژنو گفت: « متني كه مورد توافق دو طرف قرار ميگيرد بايد شامل تفاهم بر اهداف مشترك، اقدامات مرحله اول و مرحله نهايي شود. اين امكان وجود ندارد كه بدون تفاهم بر اهداف و مرحله نهايي فقط بر روي مرحله اول تفاهم كنيم. اين مجموعه بايد كامل باشد تا اقدامات ما در مرحله اول ايجاد اطمينان كند. اگر روي هدف و مرحله نهايي توافق نداشته باشيم، حتماً اقدامات ما در مرحله اول نميتواند اطمينانساز باشد، بلكه همه طرفها با توجه به نگراني كه از هدف طرف مقابل دارند، ممكن است اقدامات را نيمه كاره انجام دهند و بدون توجه به يك آينده قابل ترسيم آن را دنبال كنند كه نتيجه خوبي نخواهد داشت.
نوكر صهيونيستها براي گرفتن مواجب به آغوش نتانياهو رفت
با وجود خوشبيني اكثر طرفها به توافق انتقالي در ژنو، ولي گزينه سنگاندازي مانند دوره قبلي نيز دور از ذهن نيست. رئيسجمهور فرانسه ديروز به تلآويو رفت و شيمون پرز، رئيس رژيم صهيونيستي در مراسم استقبال از فرانسوا اولاند، مراتب قدرداني خود را از مواضع پاريس ابراز كرد. رئيس رژيم صهيونيستي در مصاحبه با يك روزنامه فرانسوي از مواضع پاريس در قبال برنامه هستهاي ايران تمجيد كرده و تداوم فشارهاي بينالمللي بر تهران را خواستار شد. «شيمون پرز» در مصاحبه ديروز خود با بيان اينكه دستيابي ايران به سلاح هستهاي ديگر كشورهاي خاورميانه را نيز به فكر دستيابي به اين بمبها مياندازد، گفته است: ما به اين جمعبندي رسيدهايم كه اگر ايران بمب بسازد، همه كشورهاي خاورميانه نيز ميخواهند همين مسير را بروند.
بنيامين نتانياهو هم در مصاحبهاي جديد با شكه خبري سي ان ان، برنامه هستهاي ايران را تهديدي مستقيم عليه بقاي اسرائيل دانسته و گفته است كه وي بايد با اين تهديد مقابله كند. نتانياهو در مصاحبه با اين شبكه خبري امريكايي در ادامه گفت: من نخست وزير اسرائيل هستم و بايد مراقب بقاي آن باشم. نخستوزير رژيم صهيونيستي همچنين مدعي شد: ايران توانايي هستهاي خود را حفظ كرده، تواني كه به اين كشور امكان توليد سلاح هستهاي را ميدهد، بنابراين برنامه هستهاي ايران تهديدي براي آينده اسرائيل محسوب ميشود. وي در مورد اختلاف نظر تلآويو با امريكا در مورد توافق با ايران گفت: دوستان و حتي بهترين دوستان هم ميتوانند ديدگاههاي مختلفي داشته باشند. ما در مورد مسائل زيادي با هم موافق هستيم، اما خب در برخي موارد نيز ما اختلاف نظر داريم.
هر گونه امتیازی که ایران میدهد باید موقت مثلا برای ۳ یا ۶ ماه باشد به شرط اینکه امریکا و... هم به تعهداتشان عمل کنند. اورانیوم ۲۰ د ر صدی تحت هیچ شرایطی نباید از ایران خارج شود ولی میتواند پلمب شود 
