هر چند با توجه به نرخ تورم كشور هر كيلومتر مترو 70 ميليارد تومان هزينه ساخت دارد اما به دليل آنكه مترو از زيرسطح شهر عبور كرده از يكسو خود بر بار ترافيكي نيفزوده و از سوي ديگر به دليل قابليت بالا در جابهجايي تعداد زياد مسافر آن هم در فاصله زماني كمتر توانسته است جاي خود را در ميان ساير وسايل نقليه عمومي باز كند.
بر اين اساس توسعه خطوط ريلي شهري ميتواند بر رفاه و آسايش شهروندان بيفزايد، استقبال و تكميل و راهاندازي خطوط و ايستگاههاي مترو در پايتخت سبب شده تا در ساير كلانشهرها نيز مترو بتواند به عنوان وسيلهاي ايمن و مفيد در ترافيك مورد استفاده قرار گيرد. متأسفانه به دليل نبود اعتبارات لازم و بودجه همواره احداث خطوط مترو چه در پايتخت و چه در ساير كلانشهرها با مشكلات بسياري همراه شده است.
چالش اصلي احداث خطوط مترو زماني بيشتر خودنمايي كرد كه نمايندگان مجلس شوراي اسلامي مصوبات مربوط به اختصاص اعتبارات را به تصويب رسانده و دولت را موظف به اجراي مصوبات كرد تا خطوط مترو توسعه و گسترش يابد. متأسفانه بيتوجهي دولت به مصوبات مجلس، چالشها و معضلات مترو را افزايش داده و همچون گوي قرمز و آتشين به ساير دولتها پاسكاري شده كه اين اقدام علاوه بر افزايش شبكه حمل و نقل عمومي، توان مديران را نيز تا حدودي گرفته و بيشتر زمان مسئولان به بيان چالشهاي ميان دولت، مجلس و شهرداري اختصاص يافته و توسعه خطوط مترو به صورت خط و نقطه ادامه يافته است.
ضرورت شناسايي موانع احداث لاكپشتي مترو
بر اين اساس، در ساير كلانشهرها نيز احداث و راهاندازي خطوط مترو دستكمي از پايتخت نداشته بلكه به دليل درآمد پايين اين كلانشهرها مشكلات بيشتر نمود كرد تا جايي كه خطوط مترو بسياري از كلانشهرها در انتظار اعتبارات براي راهاندازي و تكميل خطوط به حركت لاكپشتي خود ادامه ميدهند. در اينباره عليرضا صلواتي، مدير مناطق معاونت حمل و نقل و ترافيك شهرداري اصفهان به «جوان» گفت: خطوط مصوب مترو براي شهر اصفهان تاكنون 22 كيلومتر در نظر گرفته شده است و در حال حاضر حفاري خط يك تمام شده و احداث ايستگاهها نيز با پيشرفت 70 درصد در حال تكميل شدن است، ريلگذاري در اين خط نيز 20 درصد انجام شده و تنها مشكل ورود واگن براي تست و راهاندازي اولين خط مترو اصفهان باقي مانده است.
وي با اشاره به راهاندازي اولين خط مترو اصفهان در دهه فجر امسال تأكيد كرد: بنا بر وعدههاي داده شده واگنهاي خريداري شده اگر روي ريل بارگذاري شود در دهه فجر امسال اصفهان نيز به كلانشهرهاي داراي شبكه حمل و نقل ريلي (مترو) خواهد پيوست.
صلواتي با اشاره به مشكلات پيشرو براي احداث خطوط مترو در اصفهان گفت: متأسفانه براساس قانون بايد دولت 50 درصد از سهم خود را بپردازد و شهرداري هم به همين ميزان اعتبار اختصاص دهد. در اين زمينه شهرداري اصفهان با توجه به مشكلات مالي سهم خود را به صورت كامل پرداخته است ولي دولت در پرداخت سهم خود در ايستگاه اول درجا زده و از سوي ديگر به دليل نبود مديريت يكپارچه شهري تصميمگيري براي خطوط مترو در شهر اصفهان از سوي يك مديريت واحد صورت نگرفته كه اين امر نيز چالشها را در اين زمينه تشديد كرده است. اين كارشناس ارشد ترافيك معتقد است كه شهروندان اصفهان منتظر به سر آمدن 14 سال انتظار براي جابهجايي با مترو هستند كه به دلايل متعدد همچنان مترو راهاندازي نشده است. وي تصريح كرد: با يكپارچهسازي و مديريت واحد در زمينه مترو ميتوان جلوي سليقهاي عمل كردن را گرفت و مشكلات را از پيشرو برداشت. در ضمن بايد حقالسهم شهرداري به 30 درصد كاهش يابد و دولت بخش زيادي از بودجه مترو كه طرح ملي و عامالمنفعه است را بپردازد تا مشكلات حمل و نقل عمومي تا حدودي كاهش يابد.
مجلس معوقه هزار ميلياردي مترو پايتخت را پيگيري ميكند
حسين طلا، نماينده مجلس و عضو نمايندگان تهران در زمينه پيگيري مسائل خطوط مترو گفت: در تهران كه ظرفيت معابر نسبت به وسايل نقليه يك به هشت است و بيش از 5/4 ميليون خودرو در حال تردد است، طبيعتاً ترافيك مشكلي بزرگ ميشود، لذا ساخت و گسترش مترو يكي از اساسيترين اقداماتي است كه ميتواند روان بودن ترافيك در شهر تهران را محقق كند.
وي تصريح كرد: وقتي شريان و خطوط مترو در تمام نقاط شهر گسترش يابد، مردم ميتوانند براي ترددهاي خود برنامهريزي زماني داشته باشند و قطعاً از حجم تردد با خودروهاي شخصي كاسته خواهد شد.
طلا با اشاره به اينكه تأمين اعتبار و فاينانس مشكل احداث مترو تهران است، گفت: اين مورد از چند طريق قابل حل است؛ شهرداري از منبع درآمدهاي خود كه پول خود مردم است ميتواند بخشي از كمبودها را جبران كند، در عين حال درخصوص فاينانس هم اخبار خوبي بعد از سفر اخير معاون مالي و اداري شهرداري تهران رسيده است اما درخصوص مصوبه هزار ميلياردي كه قرار بود به مجموعه مترو پرداخت شود، تأكيد ميكنم نمايندگان بايد با همت و قدرت بيشتري پيگير مطالبات شوند. وي گفت: توسعه خطوط مترو نيازمند توجه به خطوط حومهاي نيز است كه اميدواريم با تلاش شوراي اسلامي شهر تهران و شوراي عالي ترافيك اين خطوط نيز بيشتر در دستور كار قرار گيرد.
بودجه سال 93 با مترو بسته ميشود
زهره طبيبزاده، نماينده تهران در مجلس شوراي اسلامي نيز تأكيد كرد: اجراي پروژه مترو و توسعه آن به غير از كاهش تراكم ترافيك باعث انتقال بخشي از سيستم حمل و نقل عمومي به زير زمين شده و خطوط پاك در زير زمين ايجاد ميكند. وي به متوقف ماندن بسياري از پروژههاي عمراني كشور به دليل وجود مشكلات مالي اشاره كرد و افزود: خوشبختانه هماكنون متروي تهران با وجود مشكلات مالي كه دچار آن است همچنان به حيات خودش ادامه ميدهد و با همان روحيه جهادي اوايل انقلاب، كار توسعه خطوط متروي تهران در حال انجام است. طبيبزاده در خصوص مشكل اعتبارات متروي تهران خاطرنشان ساخت: طبعاً به عنوان مجمع نمايندگان تهران اين مسئله را در بودجه 93 پيگيري خواهيم كرد تا انشاءالله بتوانيم اعتبارات قابل قبولي براي متروي تهران در نظر بگيريم. نماينده مجلس شوراي اسلامي افزود: خوشبختانه توسعه مترو، مناطق جنوبي و همچنين متراكم تهران را نيز تحت پوشش درآورده و بخشي از خطوطي كه در شرف افتتاح يا در حال احداث است، در اين مناطق قرار دارد كه با احداث آنها كمك بسياري به تردد ساكنان اين مناطق خواهد شد.
تأكيد بر همكاري سهجانبه مجلس، دولت و شهرداري
هرچند با اقدامات صورت گرفته اين اميد ميرود كه مترو بتواند از ايستگاه بودجه! نيز عبور كند ولي ادامه توسعه و احداث و تجهيز مترو نيازمند همكاري سهجانبه مجلس، دولت و شهرداري است. در اين خصوص معاون حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران با تأكيد بر لزوم همكاري سهجانبه مجلس، دولت و شهرداري در بحث توسعه و تأمين بودجه مترو گفت: دولت نهم و دهم بارها مصوبات مجلس را در خصوص توسعه خطوط حمل و نقل ريلي شهري ناديده گرفت، به طوري كه امروز مشكلات آلودگي هوا افزايش يافته است. وي با اشاره به توان ساخت سالانه 30 كيلومتر يادآور شد: با وجود چهار دستگاه تيبيام، ميتوان اميدوار بود كه سالانه در صورت تأمين اعتبارات، شهرداري بتواند بيش از
30 كيلومتر مترو بسازد و در حال حاضر تهران داراي 152 كيلومتر خطوط مترو است كه ظرفيت جابهجايي آن به 3 ميليون نفر افزايش يافته كه با تكميل ساير خطوط بر حجم اين جابهجاييها افزوده خواهد شد. با احداث خطوط مترو ميتوان اميدوار بود تا ساير شبكههاي حمل و نقل عمومي نيز تكميل شود و دسترسي شهروندان به حمل و نقل عمومي آسانتر شود تا شهروندان هم بتوانند در كاهش مسائل زيست شهري ايفاي نقش كنند.
