در شرايطي كه در آستانه دور جديد مذاكرات ايران و گروه 1+5 فضاي سياسي و ديپلماتيك معطوف به ايران به بازي دوگانه كنگره و كاخ سفيد محدود شده و حتي لابي صهيونيستها در امريكا مهلت 60روزهاي براي هيئت حاكمه اين كشور به منظور تعيين تكليف پرونده هستهاي ايران تعيين كرده بودند، فرمايشات مقام معظم رهبري در روز 12 آبان و پس از آن حضور ميليوني مردم ايران در مراسم روز 13آبان كه با حضور دولتمردان هم همراه شد، دستگاههاي تصميمسازي و هيئتهاي حاكمه نظام سلطه را به محاق برد، به گونهاي كه پس از انعكاس اين مراسم و بهرغم شعارهاي مطرح شده، جي كارني، سخنگوي كاخ سفيد بدون اشاره به مظالم مطرح شده عليه مردم ايران در سالهاي اخير، مدعي ميشود كه بيشتر مردم ايران خواهان داشتن رابطه خوبي با كشورهاي غربي هستند و به بهتر شدن وضعيت اقتصادي كشورشان از طريق رابطه با غرب اميدوارند، او در عين حال صحبتهايش را به رأي مردم ايران در انتخابات اخير مستند كرده و ميگويد نتيجه انتخابات اخير ايران ما را به اين نتيجه رسانده است.
مبتني بر اين تحليل بود كه امريكاييها و ديگر همپيمانهاي غربي و منطقهايشان در طراحي دور جديد مذاكرات و با اين باور كه فشارها ايران را ضعيف كرده و بر اين اساس مسئولان ايراني در اثر تشديد فشارها گامبهگام از مواضع خود عقب خواهند نشست، مواضع خود را تنظيم و بهزعم خود پيش ميرفتند، اما رهنمودهاي مقام معظم رهبري و در پي آن حضور ميليوني مردم، اين روند را متوقف كرد و در صورت برنامهريزي و سياستگذاري مناسب دولتمردان و تيم مذاكرهكننده هستهاي ميتواند آن را معكوس كرده و ميدان بازي را به نفع ايران تغيير دهد.
مقام معظم رهبري در آن سخنان ضمن حمايت كمنظير از تيم مذاكرهكننده هستهاي ايران عرصه مذاكرات را ميداني براي آزمون اثبات حقانيت نظام اسلامي در نوع مواجهه با نظام دانسته و بار ديگر نقشه راه دشمن در اين مواجهه را ترسيم كردند و يادآور شدند كه مسئله هستهاي بهانهاي بيش نيست و فرضاً اگر روزي اين مسئله با عقبنشيني حل شود، آنها براي ادامه دشمني با ايران عزيز دهها بهانه ديگر از جمله پيشرفتهاي موشكي، مخالفت ايران با رژيم صهيونيستي و حمايت جمهوري اسلامي از مقاومت را مطرح و تأكيد ميكنند كه دشمني امريكاييها با جمهوري اسلامي به اين علت است كه ملت ايران با رد درخواستهاي آنها معتقد است كه امريكا عليه ايران هيچ غلطي نميتواند بكند.
بهرغم اعتماد تيم مذاكره كننده ايراني و ارائه پيشنهادهاي مؤثر براي اعتمادزايي نسبت به روند فعاليتهاي هستهاي در نشست ژنو1 كه به قول خيلي از آگاهان سياسي غربي غيرمنتظره بود، اما روند واكنشهاي پس از اجلاس اول ژنو نشان داد كه امريكاييها مبتني بر همان برداشت غلط كه موقعيت ايران تضعيف شده است، عمليات رواني و پيچيدهاي را سامان دادند و با افزايش مطالبات خود عملاً تلاش كردند تيم مذاكرهكننده ايراني را منفعل كرده و بهزعم خود به دادن امتيازات بيشتر وادارند.
اما روز 13 آبان سال 1392 را بايد نقطه عطفي در روند مذاكرات و مواجهه و تعامل ايران با امريكا و ديگر همپيمانانش دانست و مبتني بر آن استراتژي مناسبي را براي روند مذاكرات براساس مولفههاي زير تنظيم كرد:
1- عملكرد تاكنون نظام سلطه بهرغم لبخندهاي اخير به روندهاي سياسي داخلي ايران، نشاندهنده اين است كه پيوند زدن سرنوشت كشور به عرصه سياست خارجي، با توجه به غيرقابل اعتماد بودن طرف مقابل نتيجه معكوس داشته و آنها را به اثرگذاري فشارها و تحريمها اميدوارتر كرده است، لذا در عين اينكه تحرك ديپلماتيك بايد بخشي از راهبرد ما باشد، اما بايد نگاه را از بيرون به داخل متوجه كرد و آنگونه كه مقام معظم رهبري فرمودند، اگر ملتي به قدرت و تواناييهاي خود متكي باشد، از اخم يا تحريم دشمن متلاطم نميشود و ما بايد به دنبال تحقق اين هدف باشيم، اتكا بر توانايي داخلي است كه ميتواند پاي ميز مذاكره نيز اعتبار و اقتدار بياورد.
2- جمله كوتاه آقاي روحاني در ديدار با مجمع نمايندگان فارس در اين زمينه كه «دولت به غربيها و مذاكرات جاري خوشبين نيست» اگرچه در سايت اطلاعرساني دولت انعكاس نداشت، اما با بازتاب قابلتوجهي در رسانههاي غربي همراه شد. اين گلايه به حق اگر توسط دستگاه ديپلماسي تبديل به يك نقشه راه و گفتمان شود، وزنه تيم مذاكرهكننده در مذاكرات آينده تغيير خواهد كرد و دستاوردهاي بيشتري را براي تيم ايراني خواهد داشت.
3- نقطه اتكاي اصلي تيم مذاكرهكننده امريكايي در فزونخواهي بيشتر متأسفانه اظهارات دولتمردان در سياهنمايي از شرايط اقتصادي كشور و بحراني نشان دادن آن است. اگرچه در اين ترديدي نيست كه بخش عمدهاي از مشكلات كنوني اقتصادي ناشي از ضعف مديريت اقتصادي در گذشته است، اما سؤال اساسي اين است كه آيا بازخواني مكرر آن بدون انجام هيچ اقدام قابل اعتنا از سوي وزراي دولت يازدهم، دستاوردي براي كشور داشته است؟ و يا اينكه در نقطه مقابل مردم را نسبت به قابليت و توانمندي دولتمردان «تدبير و اميد» نااميد كرده است؟ مروري بر پيامدهاي اظهارات وزير محترم صنايع در مورد خودرو كه آوردهاي دهها ميلياردي براي دلالان خودرو داشت تنها مصداق كوچكي از آن است. آيا در دولت برنامهاي براي جلوگيري از اين فرصتسازيها براي دشمن طراحي شده است؟
4- نگارنده را عقيده بر اين است كه همانطور كه دولت قبلي به راهبرد اقتصاد مقاومتي، بياعتنايي كرد، دولت كنوني نيز «حماسه اقتصادي» را برنتافته و براي آن برنامهاي ندارد و اي كاش دولت به جاي دستور براي جمعبندي بدهيها و ضعفهاي گذشته، از وزراي خود نقشه راه براي تحقق حماسه اقتصادي و بهرهگيري از ظرفيتهاي مردمي براي عبور از اين شرايط را بخواهد و سرفصلهاي آن را درگزارش 100 روزه خود به مردم اعلام و ظرفيت كشور را براي تحقق آن بسيج كند. رياست محترم جمهور با توجه به تجربيات ارزشمندي كه از دوران دفاع مقدس دارد، بر اين نكته آگاه است كه حماسه اقتصادي مردم در دوران دفاع مقدس و كمكهاي آنها به جبهه، نقش اصلي در پيروزي و ايستادگي دولت وقت و رزمندگان داشت. بسياري از آن تجربيات در شرايط كنوني قابل الگوگيري و اجراست.
