افراطيگري، انحراف، خرافه و بدعتها آسيبهاي اعتقادات و مراسم مذهبي هستند، اما در مراسم آييني ماه محرم به دليل گستردگي راه نفوذ براي اين آسيبها بيش از ساير مراسم و آيينها باز است. به طوري كه در برخي موارد اين مسائل نگرانيهايي را ايجاد ميكنند.
نكتهاي كه در منشأ تمام اين آسيبها مشترك است حب دنيا است. همانطور كه امام علي(ع) ميفرمايد: ريشه تمام اشتباهات حب دنياست. اما نميتوان كليت اين انحرافات و پشت پرده آنها را ريشهيابي كرد. هر بار فرد، گروه يا جناحي خاص به خاطر مقام و شهرت در ميان مردم اين مراسم مقدس را به سمت خرافهگرايي برده يا شخص و اشخاصي كه در ميان مردم داراي وجهه موجهي بوده از اقبال جمع به خود در جهت به انحراف كشاندن مراسم عزاداري امام حسين(ع) و ياران وفادارش استفاده كرده است، در تمام اين موارد يك «من» بزرگ اين انحرافات را مديريت و حتي در برخي موارد بر مبناي آنها جريانسازي كرده است.
در سالهاي اخير با آيينهاي انحرافي كه چهره نامناسبي از دين و مذهب شيعه به نمايش ميگذاشت از جمله آيين قمهزني در ايام عزاداري سيدالشهدا به شدت برخورد شده است، اما اژدهاي هفتسر خرافه روزي ديگر صورتي ديگر مينماياند.
10 توصيه آيتالله مكارم به عزاداران
حضرت آيتالله العظمى مكارم شيرازى در آستانه ماه محرمالحرام، در پيامي، عزاداران حسيني و به ويژه مداحان و خطبا را به رعايت نكاتي دعوت كرد. متن پيام اين مرجع تقليد شيعيان بدين شرح است:
آمادگىهايى كه هماكنون در هيئتهاى مذهبى و مساجد و حسينيهها و تكايا براى استقبال از مراسم عاشوراى حسينى مشاهده مىشود، نشان مىدهد كه انشاءالله امسال اين مراسم عظيم بيدارگر و دشمنشكن باشكوهتر از هر سال انجام خواهد شد. براى بهرهگيرى هر چه بهتر از اين مراسم طبق وظيفه شرعى، نكاتى را خدمت عزاداران عزيز يادآور مىشوم:
1- حادثه عاشورا عللى داشت و رويدادها و نتايجى؛ خطباى محترم و مداحان عزيز تنها بر رويدادها تكيه نكنند بلكه عللى كه اين حادثه عظيم تاريخى را به وجود آورد و نتايج پربار آن براى حفظ اسلام و قرآن و براى مبارزه با ظلم و ستم در سراسر جهان را نيز شرح دهند.
2- جوانان عزيز كه بيشترين شركتكنندگان اين مراسم را تشكيل مىدهند، سعى كنند مفهوم كلام سالار شهيدان «هيهات منا الذله» را به خوبى بياموزند و به كار بندند و شعار عاشورايى «الحياه عقيده و جهاد» را شعار خويش قرار دهند و مبانى اعتقادى خود را تقويت كرده، در راه حفظ آن جهاد كنند تا مفهوم شعار تحقق يابد.
3- هيئتهاى محترم مذهبى از آميختن اين مراسم باشكوه، به خرافات، جداً بپرهيزند كه بزرگترين آسيب را به عظمت آن وارد مىكند و آن را زير سؤال مىبرد؛ كارهايى مانند قمه زدن و آسيب رساندن به بدن. عزيزانى كه به سراغ اين امور مىروند به يقين بهخاطر عشق امام حسين(عليه السلام) مىروند ولى نفس اين عمل، آنها را از اهداف مقدس حسينى دور مىسازد، زيرا دشمنان از آنها عكسبردارى كرده و تحت عناوين بسيار زشت در دنيا منعكس مىكنند در حالى كه در زمان ائمه هدى(عليهم السلام) كه مراسم حسينى در محضرشان برپا مىشد هرگز چنين كارهايى انجام نمىگرفت و در هيچ روايتى از روايات عزادارى به آن توصيه نشده است و مرضى امام زمان (ارواحنا فداه) نيست.
4- مداحان عزيز مخصوصاً مداحان جوان از شيوههاى موهن و سبك كه مناسب مجالس آلوده است، بپرهيزند و شيوههاى زيبا و مؤثر سنتى را احيا كنند تا مراسم آنها منظور نظر ولى عصر (ارواحنا فداه) باشد.
5- عزاداران عزيز وقت نماز را محترم بشمارند و در وقت نماز عزادارى را متوقف كرده به نماز برخيزند و سپس عزادارى را ادامه دهند، زيرا نماز ستون دين است و تا آن قبول نشود هيچ عملى قبول نخواهد شد.
6- خطبا و مداحان و عزاداران محترم از آميختن مراسم عزادارى به مسائل جناحى ـ سياسى بپرهيزند و از اهانت به اين و آن خوددارى كنند و اعمال خود را «خالصاً لوجه الله» انجام دهند تا از بركات آن بهرهمند شوند.
7- اهانت به مقدسات ديگران مخصوصاً در شرايط فعلى سبب برافروختن آتش اختلاف بين مسلمين است، عزاداران عزيز جداً از آن بپرهيزند و به جاى آن تا مىتوانند از فضايل شهيدان كربلا مجالس خود را عطرآگين و نورانى سازند.
8- دستهجات محترم عزادارى هرگز به فكر رقابت يا كشمكش با يكديگر نباشند، هر گروهى هر چه در توان دارد براى تعظيم و تكريم اين مراسم به ميدان آورد تا مشمول عنايات حضرت شوند.
9- ممكن است در گوشه و كنار «افراد نفوذى» باشند و بخواهند از اين مراسم باشكوه براى مقاصد شوم خود بهرهبردارى كنند، همه بايد مراقب آنها باشند.
10- خطباى محترم از متون آيات قرآنى و روايات اسلامى براى تقويت مبانى اعتقادى و آشنايى با احكام و اخلاق اسلامى و «تقويت حجاب و عفاف» حداكثر استفاده را بنمايند و مردم را به اتحاد و هوشيارى در برابر دشمنان نظام دعوت نمايند.
حجتالاسلام مصطفي جهانفكر نيز درباره راههاي مقابله با نفوذ انحرافات و خرافات به «جوان» ميگويد: پيشگيري از اين آسيبها بسيار راحتتر از رفع آنها است. از طرفي تنها راهكار مقابله با اين انحرافات بصيرتافزايي و معرفتزايي است. بايد مباني قيام امام حسين(ع) روشن و ملموس براي مردم شرح داده شود تا اولاً هر كس از ظن خود آن را تبيين نكند و از طرف ديگر افراد ذينفوذ نتوانند جريان انحرافات و خرافات را كنترل كنند. در غير اين صورت مشكلاتي كه در اين رابطه به وجود ميآيند طبيعي خواهند بود.
