پانزدهمين نشست وزارتي مجمع كشورهاي صادركننده گاز در شرايطي در تهران برگزار شد كه موفقيت ايران در كسب دبيركلي اين مجمع، ايران را در جايگاه اصلي خود قرار داد.
به گزارش «جوان» ميكروفنهاي بسياري در تلاش بودند تا در جلسه محرمانه كشورهاي عضو پشت درهاي بسته رسوخ كرده و فحواي مذاكرات را بدانند اما چنين مجوزي به آنها داده نشد تا پس از اتمام جلسه، اعضا يكي پس از ديگري بيرون بيايند و دكتر محمدحسين عادلي را به عنوان دبيركل مجمع كشورهاي صادركننده گاز (GECF) معرفي كنند؛ خبر خوبي كه دستخوش لابيها و جلسات فراوان بود تا رئيس كل اسبق بانك مركزي در بالاترين مقام مجمع كشورهاي صادركننده گاز جهان قرار گيرد.
بسياري از ناظران بينالمللي اين مهم را موفقيتي بزرگ براي ايران ارزيابي ميكنند چراكه كشورهاي غربي به سركردگي امريكا همه تلاش خود را به كار بسته بودند تا ديگر نامزدهاي دبيركلي روي مهمترين صندلي اين مجمع بنشينند.
كشورهاي الجزاير، بوليوي، مصر، گينه استوايي، ايران، ليبي، نيجريه، قطر، روسيه، ترينيداد و توباگو، ونزوئلا، امارات متحده عربي و عمان به ترتيب حروف الفبا سيزده عضو اصلي اين مجمع جهاني به شمار ميروند كه در جلسه نخست به دليل به اجماع نرسيدن اعضا براي انتخاب دبيركل، از طريق رأيگيري مخفي به نامزدهاي دبيركلي رأي دادند كه نماينده ايران با كسب شش رأي توانست دبيركل اين مجمع شود. نزديكترين رقيب عادلي، عبدالرحمن دنيزا از ليبي بود كه با پنج رأي نتوانست نامزد ايران را در كسب آراي حداكثري پشت سر بگذارد. اخبار غير رسمي از آن حكايت دارد كه ليبي تنها مخالف دبيركلي ايران بوده است كه با مشاهده آراي ساير كشورها موافقت خود را اعلام كرده است. در جلسه رأيگيري كشورهاي هلند، عراق، قزاقستان و نروژ نيز به عنوان عضو ناظر در مجمع حضور داشتند اما حق رأي نداشتند. همچنين دو وزير از 13 وزير عضو مجمع در اجلاس تهران حضور نداشتند. پس از اتمام جلسه رأيگيري وزير نفت ايران كه اين روزها رياست مجمع را برعهده دارد در جمع خبرنگاران اعلام كرد: اين اتفاق كه پس از سالها ايران به عنوان دبيركلي يك نهاد مطرح حوزه انرژي انتخاب شد، نشاندهنده اين است كه ايران هميشه بازيگر مهمي در عرصه انرژي بوده و در آينده نيز بازيگر مهمي خواهد بود.
نكته جالب در اتفاقات گازي ديروز، كنار رفتن روسيه از دبيركلي بود كه طي چند سال گذشته از هيچ تلاشي براي كاهش قدرت ايران و كمرنگ كردن نقش ايران در مجمعي كه مقام معظم رهبري پيشنهاددهنده آن بود، فروگذار نكرده بود. روسها به عنوان بزرگترين صادركننده گاز جهان و دوست استراتژيك قطر كه هر دو جزو اعضاي تأثيرگذار اين سازمان هستند و بر خلاف منافع ايران حركت ميكنند يك روز پيش از برگزاري نشست پانزدهم، در لفافه ايران را بازيگر درجه 2 ناميدند.
اولين سخنان دبير كل
پس از پايان جلسه رأيگيري براي انتخاب دبيركل، عادلي به ميان خبرنگاران آمد و گفت: مهمترين مأموريت ما ارتقاي كارآمدي دبيرخانه خواهد بود. وي تصريح كرد: با توجه به اينكه گاز به عنوان منبع جديد و سوخت پاك مطرح است اما از سوي ديگر چالشهاي زيادي درباره گاز نيز وجود دارد و تحولاتي در بازار جهاني گاز در حال وقوع است و به اين منظور در مرحله بسيار حساسي از نظر تحولات بازار گاز قرار داريم.
وي اظهار اميدواري كرد بتواند دبيرخانه جي يي سي اف را براي روبهرو شدن با چالشها و استفاده از فرصتها آماده كند تا اين مجمع به يك سكوي معتبر جهاني تبديل شود.
عادلي درباره اينكه آيا اين امكان وجود دارد كه در آينده دبيرخانه جييي سي اف همانند دبيرخانه اوپك به انتشار گزارش هايي مستمر و ماهانه درباره عرضه، تقاضا و بهاي نفت و ديگر موارد در زمينه گاز اقدام كند، تصريح كرد: اين مهم بستگي به نظر كشورهاي عضو دارد و دبيرخانه به عنوان مجري نظرهاي ديگر كشورهاي عضو عمل ميكند ضمن آنكه دبيرخانه بايد منويات ديگر كشورهاي عضو را اجرايي كند. دبيركل مجمع كشورهاي صادركننده گاز تأكيد كرد: درصدد هستيم مكانيزمهاي كارآمدي را براي تحقق برنامهها و اهداف كشورهاي عضو در دبيرخانه جي يي سي اف به ظهور برسانيم. وي درباره اولويت خود براي حضور در دبيرخانه جي يي سي اف گفت: بايد اين دبيرخانه را به عنوان يك سكوي معتبر جهاني در زمينه گاز تبديل كنيم تا بتوانيم منافع ديگر كشورهاي دارنده گاز را نيز تأمين نماييم.
عادلي با اشاره به برنامههاي اعلام شده از سوي وزارت نفت مبني بر افزايش توليد گاز گفت: بر اساس برنامههاي وزير نفت، طرحهاي افزايش توليد گاز ايران در مدت چند سال آينده محقق خواهد شد كه اين موضوع ايران را به يكي از بازيگران مهم بازار جهاني گاز تبديل ميكند. وي در پاسخ به سؤالي مبني بر تغيير ساز و كار قيمتگذاري گاز در بازار گفت: بر اساس نظر كشورهاي عضو در اين زمينه، با توجه به اينكه گاز يك منبع سوختي مهم است بايد قيمت آن با ديگر منابع سوختي رابطه داشته باشد، به اين ترتيب ميزان حرارتي كه از يك واحد گاز به دست ميآيد بايد حتماً در قيمت گذاري با ديگر منابع سوخت قابل مقايسه باشد.
درباره مجمع
كشورهاي عضو اين مجمع، حدود 70 درصد از ذخاير جهاني گازطبيعي را در كنترل دارند همچنين 38 درصد از تجارت گاز از طريق خط لوله و 85درصد از توليد جهاني گازطبيعي مايع شده (LNG)، مربوط به اين كشورهاست. جلسات مجمع تاكنون شش بار در قطر، دو بار در الجزاير، دو بار در مصر، يك بار در روسيه، يك بار در ترينيداد و توباگو و يك بار در ايران برگزار شده است. ايران، قطر و روسيه با در اختيار داشتن حدود 57 درصد از ذخائر گاز جهان تأثيرگذارترين اعضاي مجمع هستند البته كشور قطر در تجارت گاز به صورت LNG و روسيه در تجارت گاز از طريق خط لوله سرآمد هستند و ايران هنوز صادر كننده خالص گاز شناخته نميشود.
صاحبنظران بر اين باورند كه با توجه به موقعيت جغرافيايي ايران، هر دو پتانسيل تجارت گاز از طريق خط لوله و ال ان جي براي ايران وجود دارد. بنابراين قطر رقيب ايران در تجارت الانجي و روسيه رقيب ايران در تجارت از طريق خطلوله است كه هر دو در مجمع حضور دارند لذا ايران با اين موفقيت ميتواند نقش خود را در ميان دو غول گازي جهان ويژهتر كند.
