در سالهاي اخير به واسطه مشكلات تغذيهاي گوشت قرمز و البته گراني اين نوع گوشت بسياري از خانوادههاي ايراني گوشت قرمز را از سبد تغذيه خود حذف كرده و اقدام به جايگزين كردن گوشت سفيد (عمدتاً گوشت مرغ) در برنامه غذايي خود كردهاند. در حالي كه گوشت مرغ گذشته از تزريق هورمون و مواردي كه به كرات در رسانهها هشدار داده شده، مشكلات بهداشتي ديگري دارد كه در ادامه اهم اين موارد توضيح داده خواهد شد.
حتماً براي شما هم پيش آمده كه اين روزها از گوشت مرغي كه با قيمت قابل توجهي هم تهيه شده غذايي فراهم كرده باشيد، اما در زمان ميل كردن آن، بيطعم و مزه بودن گوشت برايتان سؤال ايجاد كرده باشد.
اما باز عطاي طعم و مزه را به لقايش بخشيده و آخرين اميدتان اين بوده است كه لااقل گوشتي به مراتب سالمتر از گوشت قرمز را براي استفاده برگزيدهايد و به اين واسطه نيازهاي پروتئيني خانواده خود را تأمين كردهايد؛ چرا كه در ميان خانواده ماكيان «مرغ» به لحاظ ابتلا به بيماريهاي مختلف، يكي از حساسترين ماكيان است. به خصوص در زماني كه اين حيوان با هدف تجارت و پرورش گوشت در فضايي مانند مرغداريها نگهداري ميشود.
در اين شيوه نگهداري، مرغداريها مجبور به تزريق و خوراندن آنتيبيوتيكهاي مختلف آن هم به مقدار زياد ميشوند تا جوجههاي خود را تا زمان به تيغ سپردن و كشتار سالم نگه دارند. اما اين نگهداري به قيمت به خطر انداختن جان و سلامتي مردم تمام ميشود.
از آنجايي كه در چند سال اخير، به ويژه در يكي، دو سال گذشته به دليل گراني مردم اقبالي كمتر به استفاده از گوشت قرمز نشان دادهاند و ميزان تقاضاي گوشت مرغ به بالاترين حد ممكن رسيده است، تا جايي كه در صورت رخداد كوچكترين مشكل يا نياز بيشتري مانند بازار ماه رمضان گوشت سفيد در بازار كمياب ميشود. بنابراين اماكن و دستگاههايي كه در پروسه توليد و كشتار قرار دارند، با سرعتي سرسامآور مجبور به توليد و تأمين بازار هستند كه اين امر معاينه و بازرسي مرغهاي در صف كشتار را با مشكل كمبود وقت مواجه نموده و در اين صورت مرغها با كمترين زمان معاينه و بازرسي شبكه بهداشت به تيغ سپرده ميشوند كه اين امر احتمال انتقال بيماريها را دو چندان ميكند.
در پروسه كشتار پس از آنكه مرغها بازرسي و معاينه ميشوند، گردنهايشان بريده ميشود. سپس لاشه آنها را با آب 140 درجه شستوشو ميدهند كه پرها به راحتي كنده شود. معمولاً هر موجود زندهاي در زمان مرگ به گونهاي كاملاً بياختيار مقداري مدفوع دفع ميكند و مرغها هم از اين مسئله مستثني نيستند. بنابر اين مدفوع بخشي از بدن مرغ را آلوده ميكند و به خاطر خيس و داغ بودن پرها آلودگي وسعت بيشتري پيدا ميكند و در همين زمان كه ميكروبها تكثير ميشوند و در زماني كه لاشه مرغها به دستگاهي سپرده ميشود كه پر آنها را بكند، اين ميكروبها از منافذي كه قبلاً ريشه پرها در آن قرار داشت به زير پوست رخنه كرده و موجبات فساد گوشت را فراهم ميكند و در پارهاي از اوقات اين مرغها به بيماري سالمونلا (Salmonella) آلوده ميشوند. سالمونلا يك نام عمومي است كه به 2هزار نوع باكتري همخانواده گفته ميشود.
راههاي تشخيص فساد
اما راههاي سادهاي براي تشخيص گوشت سالم و فاسد وجود دارد. يكي از مهمترين اين راهها اين است كه در صورت تغيير بو و شروع فساد بهترين محل بازرسي ناحيه داخلي اتصال ران به بدن است كه در مراحل اوليه شروع فساد با برش اين ناحيه و بو كردن آن ميتوان متوجه فساد گوشت شد. راه ديگر آن اين است كه تغيير رنگ ناحيه شكمي به رنگ متمايل به سبز و آبي و بو گرفتگي در ناحيه مقعد و چينهدان است.
حالت عمومي اين است كه رنگ ماهيچههاي پاها قرمز و ماهيچههاي سينه روشن مايل به زرد بوده و پوست به طور يكنواخت روي بدن كشيده و عاري از هرگونه پارگي يا تورم، خون مردگي، تغيير رنگ و خراش باشد.
مورد ديگر كه در مغازههاي عرضه گوشت سفيد مشاهده ميشود اين است كه اين واحدها گوشتهاي ران و سينه را به صورت مجزا به فروش ميرسانند كه در كمال تعجب قيمت اين دو بخش كه از مهمترين و با كيفيتترين گوشت مرغ محسوب ميشوند، قيمتي به مراتب پايينتر از نرخ مرغ كامل را دارند. در اين مورد غلامرضا نادريصفت، معاون فني اداره كل دامپزشكي همدان، روز گذشته در گفتوگو با خبرگزاريها ضمن تأكيد بر اين نكته كه شهروندان مرغهاي بستهبندي را با مشاهده تاريخ مصرف و بستهبندي كامل خريداري نمايند، گفته است: شهروندان از خريدن مرغ هاي تكه شده به صورت ران و سينه خودداري كنند به دليل آنكه بيشتر آنها از مرغهاي تاريخ مصرف گذشته تهيه ميشوند.