متأسفانه استفاده از چاههاي عميق و نيمه عميق براي كشاورزي و هدر رفتن آبهاي تصفيه شده در جريان شست و شوي خانگي و آلوده كردن آبهاي سطحي مزيد بر علت شده است به طوري كه اكنون جيرهبندي آب و يا احتمال آن براي چندين استان دليلي بر اين مدعاست.
خشكسالي در خراسان جنوبي
در استان خراسان جنوبي 910 روستاي بالاي 20 خانوار وجود دارد كه 138 روستا فاقد شبكه آبرساني است و 51 روستا نيز به خاطر خشكسالي شبكه آبرساني به آنها متوقف شده است و عملاً آبي براي خوردن ندارند.
مدير عامل آب و فاضلاب روستايي خراسان جنوبي با تأييد اين مطلب گفت: امسال آبرساني به 11 هزار و 859 خانوار روستايي كه بالاي 44 هزار نفر جمعيت دارند با 24 دستگاه تانكر انجام شد. علياكبر بسكابادي افزود: آبرساني به تمام روستاهاي بالاي 20 خانوار و زير 20 خانوار با تانكر انجام شده است و اين تنها روش براي ادامه زندگي روستاييان است.
مدير عامل آب و فاضلاب روستايي خراسان جنوبي بيشترين بيآبي در اين استان را متعلق به روستاهاي بيرجند، طبس، نهبندان و زيركوه دانست و هشدار داد: گسترش و توسعه روستاهاي حاشيه شهر بيرجند به ويژه در نقاط روستايي، دستگرد اميرآباد، حاجيآباد، چهكند و روستاهاي ييلاقي جنوب اين شهر باعث شد تا با بحران بيشتر بيآبي مواجه شويم. به طور مثال تعداد مشتركان آب روستايي در سال 83 در اين روستاها حدود 500 نفر بود كه اكنون به 5 هزار و 700 مشترك مجاز افزايش يافته است.
آب بافت جيرهبندي شد
با آنكه بافت، يكي از مناطق پرآب در استان كرمان است و سالها خود اهالي نام آن را بهشت كرمان نهادهاند اما به علت برداشت بيرويه از منابع آبي زير زميني امسال تابستان اين شهر با افت زياد آب مواجه شد به طوري كه در طول شبانهروز اهالي اين شهر با بيآبي مواجه بودند و مجبور شدند در زماني كه آب در انشعابات در جريان است آن را در داخل تانكرها ذخيره كرده و در زمان بيآبي از آن استفاده كنند.
اين در حالي است كه چند سال قبل سدي در اين منطقه براي تأمين آب شرب در دست احداث قرار گرفت اما به علت تأمين نشدن منابع مالي هنوز تصفيهخانه اين سد افتتاح نشده و عملاً بهرهبرداري از اين سد ممكن نيست.
اما كارشناسان در خصوص هدر رفت آب متفقالقولند كه عدم استفاده از آبياري مكانيزه زمينهاي كشاورزي باعث شده تا 70 درصد از سفرههاي آب زير زميني يا تبخير شوند يا دوباره جذب زمين شوند.
تشنگي روستاهاي شوش
در ميان استانهاي كشور وضعيت آب برخي شهرها و روستاهاي استان خوزستان نيز بحراني شده است.
غلامعلي خليفپور، رئيس آب و فاضلاب روستايي استان خوزستان در خصوص روستاهاي فاقد آب آشاميدني گفت: شهرستان شوش 178 روستا دارد كه تعداد 155 روستا داراي آب لولهكشي بهداشتي و 23 روستا فاقد آب لولهكشي هستند.
وي ادامه داد: در برخي از روستاهاي شوش كه داراي آب لولهكشي هستند نيز به دليل مصرف بالا مجبور به نوبتبندي آب شديم.
خليفپور در خصوص تكميل پروژههاي آبرساني نيز گفت: امسال 8 پروژه ارائه داديم كه براي اجراي آنها به اعتباري معادل 70 ميليارد تومان نياز داريم كه در صورت محقق شدن اين بودجه پروژه آبرساني به منطقه ميانآب و بخش شاوور انجام ميشود.
شهر توريستي سامان هم تشنه است
شهر توريستي سامان در استان چهار محال و بختياري نيز به علت خشك شدن چاههاي تأمينكننده آب شرب و همچنين فرسودگي سيستم آبرساني با مشكل جدي مواجه شده است.
محمد اماني مدير اداره آب و فاضلاب شهر سامان نيز در خصوص كمآبي اين منطقه گفت: افت آبهاي زير زميني، مصرف زياد آب در تابستان و حضور گردشگران باعث شد تا اين منطقه توريستي با كمبود آب مواجه شود و چون شبكه توزيع و لولهكشي اين منطقه فرسوده است امكان جيرهبندي آب نيز امكانپذير نيست. وي ادامه داد: اگر بتوانيم تصفيهخانه شهر سامان را كه سال 90 ساخت آن در دستور كار قرار گرفت و هم اكنون 30 درصد پيشرفت فيزيكي داشته است را كامل كنيم ميتوانيم مشكل بيآبي را مرتفع كنيم.
اماني ميزان هزينه اين طرح را 8 ميليارد تومان برآورد ميكند كه تاكنون تنها 3 ميليارد تومان آن هزينه شده است.
اصفهان، يزد و قم هم مشكل دارند!
با خشك شدن آب زايندهرود، اصفهان نيز با كمبود آب و جيرهبندي مواجه شد به طوري كه پس از تبليغات در خصوص استفاده از پمپ براي تأمين آب شرب علاوه بر افزايش قيمت پمپ، كمبود شديد آب در تمامي ساعتها به شدت محسوس شد و اين بار معاون دادستان عمومي و انقلاب اصفهان دستور جمعآوري پمپها را صادر كرد. اين در حالي است كه استانهاي يزد و قم نيز با مشكل كمبود آب مواجه هستند و اگر تدابير لازم انديشيده نشود اين شهرها نيز با خطرات جدي مواجه خواهند بود.
70 درصد كره خاكي را آب فرا گرفته است اما با اين وجود اكثر نقاط زمين از كمآبي رنج ميبرد.
شايد بارها براي شما اين سؤال پيش آمده باشد كه با وجود اين همه اقيانوس و دريا چرا اين همه سرزمين خشك وجوددارد و چرا براي خيلي از كشورها كمآبي به صورت يك معضل درآمده است پاسخ اين سؤال اين است كه تنها 8 درصد كل آبهاي جهان شيرين هستند و 92 درصد اين آبها شور و غير قابل مصرف هستند كه اگر بخواهيم آبهاي شور را به شيرين تبديل كنيم بايد هزينههاي زيادي را متقبل شويم كه در شرايط فعلي براي اكثر كشورها از جمله كشورمان مقرون به صرفه نيست. و در كنار آن بايد توجه داشت براي تبديل آب شور به شيرين بايد آلودگي و خسارتهاي زيست محيطي را مد نظر گرفت و در كل ميتوان گفت با توجه به هزينههاي بالا فعلاً تهيه آب شيرين و قابل شرب از درياها فعلاً امكانپذير نيست.
نبود آب سالم و پيامدهاي آن
جالب است بدانيد طبق آمار سازمان ملل متحد در سال 2006، 1/1 ميليارد نفر به آب آشاميدني دسترسي ندارند. 6/2 ميليارد نفر به آب كافي براي بهداشت دسترسي ندارند.
700 ميليون نفر در 43 كشور جهان با كمبود شديد آب مواجهند. روزانه 8/1 ميليون كودك زير 5 سال بر اثر مصرف آب آلوده و ابتلا به اسهال جان خود را از دست ميدهند.
