در پنجاه روزي كه از نقل مكان علي جنتي به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ميگذرد، حواشي مختلفي دامن اين وزارتخانه را گرفته است ؛ از شايعه لغو مميزي پيش از انتشار كتاب تا لغو جشنواره ضدصهيونيستي و ضدهاليوودي « افق نو » اين موضوعات در ماههاي اخير تيتر اصلي جرايد و رسانههاي كشور بودهاند اما وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در جلسه توديع و معارفه معاونينش طي سخناني، خط مشي خود را مؤكدانه پيش روي دو حوزه مهم و حساس تحت وزارتش يعني كتاب و امور فرهنگي و نيز مطبوعات كشور گذاشت. نقطه عطف سخنان وزير ارشاد آنجا بود كه وي به رغم انتشار خبر جنجالي لغو برگزاري جشنواره « افق نو » از كمك به برگزاري اين جشنواره خبر داد و در عين حال بر عدم لغو مميزي پيش از انتشار كتاب و همچنين لزوم توجه بيشتر به كيفيت مطبوعات به جاي توجه به كميت و آمار و ارقام تأكيد كرد.
مميزي كتاب وظيفه قانوني ارشاد است
به گزارش « جوان »، علي جنتي در مراسمي كه روز گذشته با حضور تني چند از نمايندگان مجلس و نيز معاونين اسبق و جديد امور حقوقي و مجلس و استانها، امور مطبوعاتي و اطلاع رساني و نيز امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در محل سالن همايشهاي اين وزارتخانه برگزار شد، پس از سخنراني معاونينش گره از برخي سوءتفاهمها گشود و سياستهاي اين وزارتخانه و معاونتهاي متبوعش به ويژه دو معاونت امور مطبوعاتي و اطلاعرساني و معاونت امور فرهنگي را تبيين كرد.
بر اساس اين گزارش، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در بخشي از سخنانش كه به معاونت امور فرهنگي اين وزارتخانه مربوط ميشد، با بيان اين مقدمه كه اين وزارتخانه موظف به صيانت از هويت و ارزشهاي اسلامي و هويت ملي است و اينكه بايد تا حدي كه جامعه آسيب نبيند فضا را براي كساني كه ميخواهند در اين حوزه قلم بزنند و ترجمه و تأليف كنند باز كرد، به يكي از مهمترين اخبار و حواشي پيرامون حوزه نشر كتاب اشاره كرد و گفت: «اهل قلم نامه سرگشادهاي درباره رفع سانسور از انتشار كتاب نوشته بودند اما طبق قوانين موجود نميتوانيم اين كار را انجام دهيم. بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي و مجلس اين مميزي جزو وظايف وزارت ارشاد است.»
وزير در ادامه اين سؤال را مطرح كرد كه آيا اگر هم قانوني در اين باره وجود نداشت ميتوان اجازه داد كه رمان و كتابي منتشر شود و غذاي مسموم به آساني در اختيار نسل نوپاي جامعه قرار بگيرد؟ !
به گفته جنتي عمده مسائلي كه مورد بحث و جدل است در حوزه كتابهاي كودكونوجوان و نيز كتابهاي داستاني است كه بايد درباره آنها طبق قانون عمل كرد و موارد خلاف قانون را اصلاح كرد.
اگر قرآن وحي نبود ردش ميكردند!
جنتي اما در ادامه يادآور شد كه گاه برخي رمانها و داستانها قابل اصلاح نيست و در رابطه با آنها بايد در چارچوب قانون عمل كرد نه بر اساس سلايق شخصي. وي سپس با ذكر مثالي جنجالي كه منجر به تشويق حاضرين در سالن شد ادامه داد: « اگر قرآن هم وحي الهي نبود و آن را دست آقايان ميداديم كه مميزي كنند حتماً آن را رد ميكردند. به اين نوع اعمال سليقههاي شخصي نبايد توجه كرد. بررسي كتاب بايد توسط افراد فرهيخته و دانشمند اهل هنر صورت بگيرد و اميدوارم با حضور سيد عباس صالحي – معاون جديد امور فرهنگي وزارت ارشاد – بتوانيم برخي اشكالاتي را كه در گذشته بود برطرف كرده و از ارزشهاي فرهنگي ديني حمايت كنيم و تعصبهاي بيجا به خرج ندهيم.» وزير همچنين در واكنش به برخورد وزارت ارشاد سابق با ناشريني كه انتشار كتابهايشان بنا به اشكالاتي ممنوع بوده است گفت: «نوع برخورد با اين ناشران اشكال دارد. چرا بايد با ناشري كه انتشار كتابهايش ممنوع شده است، برخورد شود كه چرا كتاب غير قابل چاپ به وزارت ارشاد داده است؟!»
وزير با نقدي ديگر به معاونت امور فرهنگي سابق ادامه داد: «همان ناشر كتابي را كه 100 درصد مورد تأييد نظام است به معاونت فرهنگي ميدهد اما آن كتاب را از او نميپذيرند. اين در شأن ما نيست و بايد در سياستهايمان تجديدنظر كنيم تا اصحاب فرهنگ و قلم انگيزهاي براي توليد فكر و فرهنگ داشته باشند.»
افزايش آمار نشريات با كيفيت پايين افتخار نيست
وزير در بخش ديگري از سخنانش به توجيه تغيير و تحولات بهوجود آمده در منصبهاي مختلف مديريتي اين سازمان پرداخت. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از جمله وزارتخانههايي است كه هيچ يك از سرپرستان معاونتهايش با روي كار آمدن دولت جديد ابقا نشدند از اين حيث علي جنتي در مراسم روز گذشته گفت: «تغييراتي كه تاكنون در اين منصبها حاصل شده است به معناي ناسپاسي از كساني كه زحمت كشيدند نيست. من همواره در همه جا از تلاشها و همتي كه دوستان داشتند، تشكر كردهام. . . احساس كردم كه در حوزه معاونت مطبوعاتي و اطلاع رساني نياز است خون جديدي جاري شود و لذا از دكتر حسين انتظامي كه شخصيتي فرهيخته و آشنا با رسانه است و مقبوليت خوبي نزد اصحاب رسانه و قلم دارد دعوت به همكاري كردم.»
جنتي در ادامه به رغم تمجيد از عملكرد معاونت مطبوعاتي سابق در سخناني كه به نظر ميرسيد نقدي بر برخي اقدامات اخير اين معاونت از جمله ارائه بيحد و حصر مجوز به نشريات كشور باشد ادامه داد: « همانطور كه معاون پيشين مطبوعات در جهت توسعه و تهذيب مطبوعات تلاش كردند در اين دوره تلاش ميشود در جهت توسعه كيفي مطبوعات كار بيشتري صورت بگيرد. خوشبختانه امروز در همه استانها حداقل يك روزنامه وجود دارد و آنچه كه بايد به آن توجه كرد كيفيت بخشيدن و ارتقاي سطح اين مطبوعات است. لذا در هيئت نظارت بر مطبوعات هم تلاش ميكنيم كه اين جهتگيري تقويت شود تا به جاي توسعه كمي و بالا بردن آمار و ارقام نشرياتي كه در كشور منتشر ميشوند به تقويت كيفي بپردازيم.»
مثال وزير ارشاد منظور او را روشنتر كرد هنگامي كه وي گفت افزايش تعداد 5 هزار نشريه به 10هزار نشريه با كيفيت پايين و متوسط هرگز يك افتخار براي ما محسوب نميشود.
معاونت امور فرهنگي چه شد؟!
بخش ديگر سخنان وزير ارشاد متوجه معاونت امور فرهنگي اين وزارتخانه بود؛ معاونتي كه به نظر ميرسيد همچون معاونت مطبوعاتي و اطلاع رساني وزارت ارشاد بيشتر هدف نقد وزير باشد. جنتي با تشكر از زحمات علي اسماعيلي، معاون سابق امور فرهنگ وزارت ارشاد گفت: «احساس كردم در اين حوزه بيشتر از ساير حوزهها به تقويت كيفي نياز داريم و يكي از دغدغههاي اصلي من از روز اول ورود به اين وزارتخانه دغدغه فرهنگي به ويژه در حوزههاي كتاب و فرهنگ مكتوب كشور بود.»
جنتي در ادامه با انتقادي جدي از گم شدن نقش معاونت امور فرهنگي در اين نهاد فرهنگي ادامه داد: «يكي ازسؤالاتي كه در 50 روز گذشته پس از ورودم به اين وزارتخانه داشتم اين بود كه معاونت فرهنگي چه شد ؟ ! من تأكيدم اين بود كه اين معاونت مهم است و بايد گشت و فردي فرهيخته آشنا به مسائل ديني، شخصيت حوزوي و دانشگاهي و مورد قبول اهل قلم را براي اين كار پيدا كرد كه حجتالاسلاموالمسلمين سيد عباس صالحي واجد اين شرايط بود و انشاءالله بتوانيم اين حوزه را كه مركز ثقلش چاپ و نشر است، ساماندهي كنيم.»
بر اساس اين گزارش، وزير ارشاد پس از اين مراسم نيز كماكان از سوي اصحاب رسانه مجاب به پاسخگويي و شفافسازي درباره سياستهاي وزارت ارشاد در قبال برخي اخبار و حواشي ماههاي اخير از جمله خبر پر سر و صداي لغو جشنواره ضد صهيونيستي و ضدهاليوودي «افقنو» شد كه گمان ميرفت در راستاي ديپلماسي جديد دولت در امور بينالملل ديگر برگزار نشود اما وزير ارشاد در جمع اصحاب رسانه و در پاسخ به سؤال يكي از خبرنگاران درباره تعطيلي اين جشنواره خاطر نشان كرد اين وزارتخانه متولي اين جشنواره نيست اما بايد به اجراي آن كمك كند و هيچگاه درصدد تعطيلي آن نبوده است. به گفته وزير ارشاد اگر هم اين جشنواره تعطيل شده از جانبي ديگر بوده است.