محمدرضاهاديلو
در اين يك هفته در سياه چادرهايي كه برپا شده بودند، نان ها و غذاهاي محلي، صنايع دستي و توليدات مواد غذايي و آداب و رسوم و آيين هاي گوناگون به نمايش درآمدند و نشان دادند كه هنوز اصالت ايراني در جاي جاي اين آب و خاك ساري و جاريست.
***
قنوت، قناعت و قنات یزدیها
یزد را با ترمه و تابلوفرشهای زیبا و باقلوا و پشمکش میشناسند اما در این استان کویری ییلاقهایی وجود دارد که گیلاس و آلبالو و مرکبات و انارش زبانزد خاص و عام است.
سیدرضا ملجا که در غرفه صنایعدستی استان یزد حضور دارد با عنوان کردن مطالب فوق میگوید: میوههایی در یزد پرورش داده و تولید میشوند که هیچ کس باور نمیکند در کویر چنین چیزهایی وجود داشته باشد.
وی به شیرینیهای این استان نیز اشاره کرده و ادامه میدهد: قطاب و باقلوا و پشمک یزد نه تنها باری ایرانیان شناخته شده است بلکه شهرت جهانی داشته و در اقصی نقاط دنیا آن را میشناسند.
ملجا، ترمه را مختص یزدیها دانسته و با عنوان کردن اینکه در کنار ترمه سفال را نیز باید به نام یزدیها ثبت کرد، میگوید: قدمت سفال در یزد به گذشتههای دور بازمیگردد به طوریکه اکتشافات باستانشناسان مسأله را به اثبات رسانده است. البته فرشهای بسیار نفیس تمام کرک اردکان یزد را هم باید به صنایعدستی و ارزشمند و ماندگار این استان اضافه کرد.
این صنعتگر یزدی به شدت از فرهنگ و رسوم این خطه از ایران دفاع کرده و تاکید میکند: خشت در یزد سابقه دیرینه دارد، به طوری که یزد اولین شهر خشتی جهان بهشمار میآید و از خصوصیات خشت ا ین است که در تابستان با کمی نمناک شدن، فضا را خنک میکند و در زمستان حرارت آفتاب را جذب کرده و خانهها را گرم میکند، به همین خاطر در گذشته پشتبامها را با خشت میساختند تا هم موجب خنکی در تابستان شود و هم در زمستان گرما را به خانهها آورده و نگهدارد.
سیدرضا ملجا، یزد را به نام قنوت، قنات و قناعت معرفی کرده و تصریح میکند: یزدیها اولین کسانی هستند که قنات را به وجود آوردند. چون به خاطر کمآبی، مجبور بودهایم قناتهایی را به وجود بیاوریم که در تمام ایام سال آب در آنها جاری باشد.
وی مسجد جامع یزد را نیز بهخاطر معماری و کاشیکاریهایش یکی از آثار ارزشمند کشور دانسته و میگوید: از بادگیرهای یزد هم نمیشود گذشت. به هر حال تمام این توضیحات برای این است که بگویم تمام آثار قدیمی و ماندگار و جدید و معروف یزد به یک چیز ختم میشوند، آن هم صنایعدستی، زیرا تمام آنها کاردست و هنر انسانهایی با ذوق و توانمند است.
* خوزستان، دنياي حصيري
غرفه صنایعدستی استان خوزستان مملو از کالا و اقلامی است که همه آنها از حصیر و برگ درختان نخل خرمان تهیه شدهاند.
از سفره و زنبیل و زیرانداز گرفته تا جاینانی و کاسه حصیری و دیسهای تزئینی و بادبزن و جارو ...
عادل دایخزاده مسوول این غرفه است که از شهرستان شادگان به مجموعه برج میلاد آمده است و با عنوان کردن این مطلب که قبل از شروع کار و استفاده از حصیرها و برگ نخلها حداقل دو روز کار لازم است تا آنها به مرحله اصلی برسند، میگوید: باید ابتدا قدری روی مواد اولیه کار شود و بعد از بافتن لوازم مورد نیاز، آنها را میگذارند خشک شود و شاخه و بخشهای اضافهاش را میچینند.
او در مورد برخی اقلام که از چند رنگ برگ نخل تهیه شدهاند توضیح میدهد: برگها و حصیرها را ابتدا به وسیله رنگهایی که از بازار تهیه میشوند، رنگ میکنند و پس از خشک شدن رنگها شروع به بافتن وسایل مورد نظر میکنند.
دایخزاده ، لوازم حصیری و آنها که از برگ نخل تهیه میشوند را جزو صنایعدستی اصیل معرفی کرده و ادامه میدهد: چون اینها واقعا باید با دست بافته شوند، هنوز هیچکس یا کشوری نتوانسته آنها را کپی کند و بگذارد دستگاهها به تولیدشان بپردازند.
این فعال عرصه تولید صنایعدستی میگوید: باید در تمام استانها یکسری نمایشگاههای دائمی دایر باشد تا هم مردم و هم تولیدکنندگان بدانند که میتوانند در هر زمانی تولیداتشان را به این اماکن عرضه و یا خریداری کنند.
به هر حال وقتی تولیدکنندگان بدانند، بازاری برای فروش لوازم و کالاهای تولیدیشان دارند، دلگرم میشوند و خریداران هم به سراغ اجناس بیکیفیت و بیهویت خارجی نمیروند.
* دفاع از اصالت ايراني ها
خانم مریم جانبازلو با 20 سال سابقه صنعتگری در عرصه صنایعدستی در سیاهچادرهای استان اصفهان و به نمایندگی از شهرضاییها به تهران آمده است.
خانم جانبازلو در مورد حضور و سابقهاش در این عرصه میگوید: ما از کمپینگ گردشگری استان اصفهان – شهرستان شهرضا – به تهران آمدهایم. البته بنده مسوول "کمپینگ گردشگری مریم" هستم و سالهاست که مشغول تولید لباسهای سنتی و قومی ایران هستم و در نمایشگاههای داخلی و بینالمللی نیز سعی کردهام از اصالت ایرانیان دفاع کرده و به ترویج آنها بپردازیم.
وی ادامه میدهد: من به آیین، رسوم و هنر ایرانی علاقه خاصی دارم و میخواهم که برای همیشه زنده بماند و اگر حمایت مسوولان بیشتر شود، مطمئن باشید برای همیشه خدمتگزار وطن و هموطنانم خواهم بود.
خانم جانبازلو که خودش جزو ایل قشقایی است، میگوید: نژاد ما قشقایی است و اینجا هم لباسهای سنتی و پوشاک و سیاهچادر و گلیم و جاجیمهای قشقایی را آوردهام. البته در کنار اینها نمد قشقایی و فرشهایشان هم وجود دارد.
این فعال عرصه صنایعدستی استقبال جوانان از لباسها و کالاهای سنتی را خوب توصیف میکند و ادامه میدهد: بچههای کوچک برای مراسمهای تولد و جشنهایشان امروز از لباسهای محلی و اصیل ایرانی استفاده میکنند و نشان دادهاند که اگر وسایل و لوازم گذشتگان را برایشان مهیا کنیم حتما آنها هم از آن استفاده میکنند و ترجیح اولشان انتخاب این اقلام است.
