مریم احمدی
از زمان توسعه صنعت پرورش میگو در سواحل جنوبی و برخی استانهای کشور از جمله استان بوشهر، سیستان و بلوچستان و خوزستان بیش ازدو دهه می گذرد. با وجود اینکه در طی این سالها اقدامات پیش برنده ای برای ارتقا سطح کمی و کیفی فعالیت های سایت های پرورش میگو انجام شده اما متاسفانه فعالان این عرصه همواره با مشکلاتی روبرو بوده اند. در این میان استان هرمزگان با داشتن بیش از۹۷ مزرعه پرورش میگو و ۹سایت در حال بهرهبردای و ساخت پرورش میگو به عنوان قطب تولید میگو در کشور شناخته شده است میگو های این منطقه به کشورهای مختلف از جمله کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایتالیا و اسکانیا صادر می شود.
با وجود اینکه توسعه این صنعت در هرمزگان توانسته سبب توسعه صادرات محصولات شيلاتي و كسب درآمد ارزي، بهره برداري بهينه از آب دريا و اراضي شوره زار، اشتغالزايي مولد، كاهش مهاجرت روستاييان به شهرها، توسعه اقتصادي اجتماعي و فرهنگي مناطق محروم ساحلي شود اما متاسفانه وجود برخی محدودیت ها و مشکلات سبب شده تولید میگو در این استان مورد تهدید قرار گیرد و به مشکلات این حوزه آنگونه که باید رسیدگی نشود.
****
هر سال با فرا رسیدن فصل برداشت و ذخیره میگو مشکلات موجود بر سر راه فعالان این صنعت از استان هرمزگان گرفته تا بوشهر، سیستان و خوزستان، یک به یک قد علم می کند و گاهی همین مشکلات سبب می شود پرورش دهندگان این آبزی در نهایت دستشان خالی بماند و منتظر گشایشی برای تولید در سال آینده! موانعی که علاوه بر تاثیر فراوان در میزان تولید این نوع محصول، می تواند سبب بیکار شدن پرورش دهندگان شود و به شدت اقتصاد استان را تحت تاثیر قرار دهد.
وجود اینکه در چند سال اخیر اقداماتی برای رفع مشکلات زیرساختی در پرورش میگو انجام شده اما برخی محدودیت ها همچنان پابرجاست! از آن جمله می توان به کمبود سوخت اشاره کرد. به دلیل جزر و مد دریا پرورش دهندگان میگو ناچارند برای انتقال آب از کانال به استخرها از موتورهای دیزلی استفاده کنند این در حالی است که فعالان این عرصه اقتصادی در استان هرمزگان در تهیه سوخت مورد نیاز موتورهای دیزلی دچارمشکل شده اند و گویا مراجعاتشان به استانداری ، فرمانداری و شیلات هم راه به جایی نبرده است. از آنجایی که در صورت عدم تامین سوخت مورد نیاز، میگوهای موجود در مزارع از بین خواهند رفت، پرورش دهندگان میگو نگران خسارات وارده به تولیداتشان هستند.
از سال 84 برای رفع مشکل کمبود سوخت، طرح برقدار کردن مزارع پرورش میگو شروع شد و قرار بود برای اجرای این طرح مبالغی به عنوان تسهیلات در اختیار مزرعه داران پرورش میگو قرار بگیرد، اما ناتوانی مالی در پرداخت اقساط تسهیلات به دلیل خشکسالی پی در پی ، بیماری و صادر نشدن محصول به کشورهای اروپایی سبب شد برخی تولید کنندگان از این امتیاز بی بهره بمانند وناچارا به استفاده از موتورهای دیزلی ادامه دهند. هرچند پیش از این اقدامات موقتی برای رفع مشکل سوخت توسط شیلات انجام شده بود، از جمله برخورداری مزرعه داران ازسهمیه سوخت صیادان که به مرور با ابراز نارضایتی صیادان این اقدام نیز نیمه تمام ماند. گویا هر مزرعه پرورش میگو در هر دوره چهار ماهه به 50 هزار لیتر سوخت نیاز دارد .
البته تابستان سال گذشته معاون آبزی پروری شیلات هرمزگان از هماهنگی انجام شده شیلات هرمزگان با هماهنگی شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی سوخت مورد نیاز پنج مزرعه پرورش میگو که به علت ناتوانی مالی قادر به برقدار کردن مزارع خود نیستند خبر داده و اظهار امیدواری کردف بود با این اقدام مشکلات موجود رفع شود. اما متاسفانه امسال نیز مشکلاتی از این دست وجود داشت و حالا دیگربرخی از پرورش دهندگان میگو عطای این شغل را به لقایش بخشیده اند و ناچارا باید از این صنعت بیرون آیند تا شاید منبع درآمدی دیگر برای تامین مخارج زندگی خانواده شان تهیه کنند!
درد، یکی دوتا نیست!
علاوه بر مشکل نقدينگي و عدم تامين به موقع نهادهاي توليد بخش پروروش میگو، وجود موانع دیگری که گاها به دلیل بی توجهی مسئولان امر ایجاد می شود بر نگرانی و نارضایتی فعالان این حوزه می افزاید.
سال گذشته همزمان با فصل ذخیره و برداشت میگو از مزارع استان هرمزگان، لایروبی نشدن کانال های آبرسانی و مسدود بودن آنها ، همه مزارع پرورش میگو در شهرستان میناب را درگیر کرد. طبق اظهارات مزرعه داران در طول دو سال، اداره شیلات هرمزگان اقدام به لایروبی نکرده و کانال ها مسدود شده بود و همین مسئله هم برای مزارع بی برق و هم واحدهایی که از موتور برقی برای انتقال آب از کانال به استخر استفاده می کنند، دردسر ساز شد.
همان زمان مرکز توسعه میگو هرمزگان از برآورده شدن اعتبار لایروبی کانال ها خبر داد و قرار شد در صورت واگذاری اعتبار به استانداری در سال گذشته لایروبی انجام شود. این در حالی است که این مشکلات (البته با کمی شدت کمتر) امسال هم ادامه داشت!
چابهاری ها هم ناراضی اند!
مشکلات موجود بر سر راه تولیدکنندگان میگو مختص استان هرمزگان نیست. چابهاری ها و خوزستانی ها هم امسال با فراز و نشیب هایی روبرو بودند.
علیرغم تصمیم گیری برای لایروبی کانال های مزارع در سال های گذشته که بستر بیماری لکه سفید شده بود اما امسال هم خبری از آغاز عملیات لایروبی نبود.
تا انجا که بهار امسال رییس هیات مدیره انجمن صنفی پرورشدهندگان میگو با بیان اینکه حل مشکلات پرورشدهندگان میگو نیاز به هماهنگی هر چه بیشتر ارگانهای مرتبط دارد اعلام کرد: از آنجاکه لایروبی کانالهای مزارع میگو در چابهار هنوز انجام نشده است، صندوق بیمه در نامهای به سازمان شیلات اعلام کرده که در صورت عدم لایروبی مزارع و برطرف نشدن مشکل کمبود خوراک میگو، این فرآورده شیلاتی در سال زراعی جاری تحت پوشش بیمه قرار نمیگیرد.
علیاکبر خدایی از دیگر مشکلات پرورشدهندگان در سال گذشته را کمبود خوراک عنوان کرد وافزود:: این مشکل امسال با توجه به افزایش هزینهها بیش از پیش نمود مییابد. همچنین در سالهای گذشته پرورشدهندگان، بچه میگو مورد نیاز را به صورت مدتدار تهیه میکردند اما در حال حاضر تهیه بچه میگو تنها به صورت نقدی امکانپذیر است.
میگوهای بوشهری گرسنه ماندند!
چندی پیش خبرهایی مبنی بر نارضایتی و انتقاد پرورش دهندگان ميگو در استان بوشهر ازعدم تامین غذای این آبزی در آستانه فصل برداشت منتشرشد.
از میان210 مزرعه پرورش ميگو موجو در استان تنها 60 درصد آن ها فعال است و مهمترین عامل تعطیلی مزارع ، مشکلات مالی سرمایه گذاران اعلام شده است. تا انجا که گویا این سرمایه گذاران به تعهدات خود در تامین غذای میگو هم نتوانسته اند متعهد بمانند و گرسنگی بلای جان آبزیان این منطقه شد.
طبق اظهارات عباسی مديرعامل اتحادیه پرورش دهندگان میگوی استان بوشهر اين وضعيت باعث شده تا در آستانه فصل برداشت مزارع، ميگوها به خودخوري روي آورده و علاوه بر زياني كه به سرمايه گذاران اين عرصه وارد مي كنند، مشكلات بهداشتي براي اين مزارع هم پيش آورده اند.
این در حالی است که مسئولان شرکتی که تامین غذای میگوها را بر عهده داشته برای این اهمال کاری هیچ توضیح قانع کننده ای ارائه نداده و در نهایت با پیگیری ها ی مداوم تنها به گفتن به این جمله اکتفا کرده که "ما در حال تلاش برای عملی کردن تعهدات خود هستیم و رسانه اي كردن موضوع چيزي را حل نمي كند".
طبق گزارشات رسیده، در سال جاری هزينه هر كيلو غذاي ميگو از 1800 تومان پارسال به 5 هزارتومان رسيده، ضمن اينكه قيمت لاور (بچه ميگو) نيز از 6 به 13 تومان رسيد كه اين افزايش قيمت در كنار مشكلات نقدينگي پرورش دهندگان فشار زیادی را به پرورش دهندگان میگو تحمیل کرده و اکنون و در آستانه فصل برداشت هم کمبود غذای میگو بر نگرانی ها اضافه کرده است.
