با اعلام كميته انتخاب نماينده سينماي ايران براي معرفي به اسكار، فيلمهاي «دربند» و «گذشته» به عنوان دو فيلم نامزد نهايي انتخاب شدند تا يكي از اين دو فيلم در رقابت اسكار بهترين فيلم خارجي زبان اسكار 2014 حضور يابد.
پيش از اين با اعلام 12 فيلم به عنوان انتخابهاي اوليه كميته انتخاب فيلم، «جوان» در يادداشتي با معرفي فيلمهاي حاضر در اين بخش، 9 فيلم از 12 فيلم را عملاً سياهيلشكرهاي انتخاب نماينده ايران براي معرفي به اسكار معرفي كرده بود؛ پيشبيني كه با معرفي دو فيلم نهايي عملاً تأييد شد. در گزينش اوليه كميته انتخاب فيلمهاي برف روي كاج ها، پله آخر، دهليز، دربند، قاعده تصادف، كلاس هنرپيشگي، گناهكاران، حوض نقاشي، هيس. . . ، بيخود و بيجهت، پذيرايي ساده و گذشته حضور داشتند. مشخص بود كه خيلي از فيلمهاي حاضر در ليست نميتوانند در رقابت با گزينههاي محتمل قرار بگيرند و از همان اول بازنده بودنشان محسوس بود. با اعلام نام «دربند» و «گذشته»، حذف فيلم «هيس...» كه از آن به عنوان يكي از سه ضلع نهايي انتخاب كميته نام برده ميشد، اتفاقي غيرقابل پيشبيني بود. حالا بايد ديد كه از ميان دو فيلم باقي مانده، كدام يك به عنوان نماينده سينماي ايران در مراسم اسكار حاضر خواهند شد. به همين منظور نگاهي به هر دو فيلم داريم.
«گذشته»، ساخته اصغر فرهادي فيلمي است كه در فرانسه و به زبان فرانسوي ساخته شده است. طبق قوانين اسكار اگر چهار تن از عوامل اصلي هر فيلم متعلق به يك كشور باشند، آن كشور ميتواند فيلم مذكور را به عنوان نماينده خود به آكادمي اسكار معرفي كند. گذشته نيز از اين قانون استفاده كرده است. اصغر فرهادي كه پيش از اين با جدايي نادر از سيمين كلكسيوني از جوايز سينمايي را به دست آورده بود، با پيشنهاد طرف فرانسوي براي حضور در فرانسه و ساخت فيلمي در آن كشور كار نگارش فيلمنامه «گذشته»را آغاز كرد. اين فيلم كه به بيان زندگي يك مهاجر ايراني (با بازي علي مصفا) در فرانسه ميپردازد، توانست جايزه بهترين بازيگر نقش اول زن را از جشنواره كن به دست بياورد، با آنكه خود فرانسويها اذعان كرده بودند تا ساعات پاياني جشنواره، گذشته فرهادي گزينه نهايي كسب جايزه بهترين فيلم نيز بوده است. اين فيلم به دليل موفقيت جهاني كه داشته و نام اصغر فرهادي به عنوان كارگردان برنده اسكار، ميتواند شانس خوبي براي حضور در مراسم اسكار 2014 داشته باشد، ولي اينكه آكادمي اسكار بخواهد به اين زوديها به يك كارگردان اسكار گرفته دوباره روي خوش نشان دهد كمي بعيد به نظر ميرسد.
از سوي ديگر «دربند» ساخته پرويز شهبازي ديگر نامزد نهايي كميته انتخاب نيز به نوع خود شانس بالايي براي حضور به عنوان نماينده ايران دارد. «دربند»، برخلاف «گذشته»، فيلمي ايراني با داستاني ايراني است كه قصهاش براي ما ايرانيها آشناست. دردسرهاي يك دانشجوي شهرستاني در شهر تهران و مسائلي كه بسياري از تازه واردين به اين شهر با آن روبهرو ميشوند، دستمايه ساخت دربند بوده است. دربند در جشنواره 31 فيلم فجر با استقبال خوبي روبهرو شد و توانست سيمرغ بهترين بازيگر مكمل زن را به دست بيارود. اين فيلم به تازگي روي پرده سينماها رفته است. دربند تجربه متفاوتي در كارنامه سينمايي شهبازي است. اين فيلم به جهت روايت ايراني كه دارد ميتواند رقيب سختي براي گذشته باشد، اما شايد عدم درك جهاني از موضوعي كاملاً ايراني، خود عاملي باشد تا كميته انتخاب فيلم براي اسكار با ترديد به اين فيلم نگاه كنند. به هر حال رقابت اين دو فيلم روز سه شنبه به پايان خواهد رسيد و نماينده ايران با معرفي كميته انتخاب، اعلام شده و به ينگه دنيا فرستاده خواهد شد.
