همزمان با ورود هيئت بازرسي سازمان ملل به سوريه براي بررسي صحت و سقم استفاده از سلاح شيميايي در سوريه (بدون مشخص كردن طرف استفادهكننده) چهارشنبه منابع وابسته به گروههاي مسلح مخالف و در رأس آن العربيه و الجزيره با به راهانداختن جنگ رواني جديد مدعي شدند كه ارتش سوريه در منطقه غوطه شرقي واقع در استان ريف دمشق از سلاحهاي شيميايي استفاده كرده كه نزديك به 2 هزار نفر تلفات از ساكنان اين منطقه در پي داشته است. در پي طرح اين ادعا و اتهام، وزارت امور خارجه انگليس با عجله خواستار نشست فوقالعاده شوراي امنيت شد.
دولت سوريه با اطميناني كه به خود دارد و مدارك متقني كه در خصوص استفاده گروههاي مسلح مخالف از سلاحهاي شيميايي در اختيارش است، اجازه بازديد هيئت سازمان ملل را از محل استفاده از اين سلاحها در خان العسل داده است. به نظر ميرسد ترس مخالفان و حاميان خارجي آنها از رو شدن دستشان در استفاده از اين سلاح هاست كه آنها را بر آن داشته با خبرسازي جديد بر اين مسئله سرپوش بگذارند و انگشت اتهام را به سمت دولت سوريه معطوف كنند.
تجارب گذشته نيز حاكي از اين واقعيت است كه معمولاً طرفي كه در جنگ دچار ضعف شده و در حال شكست است، به استفاده از تسليحات كشتار جمعي از جمله سلاح شيميايي روي ميآورد تا شايد از اين طريق بتواند شكست خود را جبران كند، كما اينكه رژيم وقت عراق در زمان صدام نيز هنگامي به استفاده از اين سلاحها متوسل شد كه در نبردهاي نظامي كم آورد و در سراشيبي شكست قرار گرفت. حال با اين معيار بايد ديد كه كداميك از دو طرف درگير به استفاده از تسليحات نامتعارف شيميايي نياز دارد؟پاسخ اين سؤال با توجه به تحولات ميداني سوريه كاملاً مشخص است و آن اينكه اين گروههاي مسلح مخالف هستند كه از چند ماه پيش به دلايل مختلف در سراشيبي شكست و سقوط قرار گرفتهاند، به گونهاي كه نبردها را در القصير و حمص باخته و اكنون بيم آن دارند كه در دمشق و حلب نيز ببازند، به خصوص آنكه شواهد موجود حاكي از اين است كه ارتش سوريه خود را براي نبرد نهايي در ريف دمشق و شهر حلب آماده ميكند. در چنين وضعيتي مسلم است كه دولت و ارتش سوريه كاملاً در موضع برتر قرار دارد و هيچ نيازي به استفاده از سلاح شيميايي ندارد. اما براي طرف مقابل، استفاده از چنين سلاحهايي ميتواند به عنوان تنها راه نجات باشد تا با جوسازي درباره آن بتواند هم سروساماني به وضعيت آشفته ميان گروههاي مسلح مخالف و حاميان خارجي بدهد و هم اينكه بهانه جديد را براي دخالت در سوريه پيدا كند.
از سوي ديگر، نبايد از اين واقعيت غافل شد كه استفاده از سلاح شيميايي در سوريه براي اولين بار به وسيله مسئولان نظامي اسرائيل مطرح شد و هر بار كه ديداري بين مسئولان نظامي امريكا و اسرائيل صورت ميگيرد، بلافاصله اين بحثها داغ ميشود و در پي سفر اخير ژنرال دمپسي رئيس ستاد مشترك ارتش امريكا به اسرائيل، اين احتمال قابل پيشبيني بود كه آثار اين ديدار به نحوي درباره بحران سوريه منعكس شود. به خصوص آنكه در اين ديدار موشه يعالون رئيس ستاد ارتش رژيمصهيونيستي خطاب به همتاي امريكايي خود گفته بود كه نبايد اجازه داد سوريه و محور مقاومت از بحران سوريه برنده و پيروز بيرون آيند. در پي اين ديدار بود كه منابع اسرائيلي و غربي همزمان از طولاني شدن بحران سوريه تا آينده نامعلوم خبر دادند.
همچنين از آنجا كه رهبري دور جديد رايزنيها براي تسليح بيشتر مخالفان سوريه را عربستان در دست گرفته، لذا با توجه به سفر اخير سعود الفيصل به اروپا نميتوان نقش اين كشور را در سناريوسازي اخير عليه دولت سوريه ناديده گرفت. كما اينكه در پي سفر قبلي فيصل و بندر به اروپا بود كه حزبالله در ليست گروههاي تروريستي گنجانده شد. به نظر ميرسد دولت رياض در دور جديد رايزنيهاي خود در تلاش است از يكسو حمايت اروپا و غرب را از رويكرد دولت منصوب ارتش در مصر در حذف اخوانيها از سياست به دست آورد و از ديگر سو آنها را به مشاركت مجدد در پروژه براندازي دولت سوريه وادار كند و مانع از اين شود كه كشورهاي اروپايي به سمت دولت سوريه بروند.
با در نظر گرفتن متغيرهاي تأثيرگذار ميتوان ادعا و اتهام استفاده سوريه از سلاح شيميايي را همچون گذشته طرح و پروژه مشترك ائتلاف اسرائيلي، عربي و غربي در قبال بحران سوريه ارزيابي كرد كه از خيز جديد آنها براي برگرداندن ورق در سوريه حكايت دارد.
