به تازگي و براي چندمين بار يك كشتي ديگر حامل مهاجران غيرقانوني در نزديكي جزيره «كريسمس» استراليا غرق شد و تعدادي از آنها در دريا جان باختند. عمده مسافران عراقي، ايراني و سريلانكايي بودند. جزيره مذكور نزديكترين بخش خاك استراليا به مرزهاي اندونزي است. قاچاقچيان آدم با اخذ مبالغ كلان مهاجران را از مناطق مختلف آسيا و آفريقا و بيشتر از خاورميانه، به اندونزي برده و سپس با قايقهايي كه مجوز سفر در اقيانوس را ندارند، آنها را به اين جزيره ميرسانند، اما گاه كه دچار توفان ميشوند، حوادث تلخي نظير آنچه آمد، ناگزير پيش ميآيد. چرا كه علاوه بر غيراستاندارد بودن اين قايقها، قاچاقچيان براي سود بيشتر، گاه تا چندين برابر ظرفيت مهاجران را سوار ميكنند. باري با تمام آنچه آمد، آنچه ميخواهم بگويم ناظر به اين مسيرهاي غيرقانوني نيست. نكته در چرايي رفتن اين مهاجران به ويژه از كشور خودمان است. هر بار كه اخبار غرق گشتن مهاجران غيرقانوني در سواحل استراليا طي سالهاي اخير به جهان مخابره شده و آماري از كشته شدگان به رسانهها راه يافته، تعدادي از آنها ايراني بودهاند؟ چرا؟ يكي از شبكههاي جهاني با خانمي ايراني كه از مسافران همين كشتي بود گفتوگويي انجام داده بود. او با لهجهاي شهرستاني نقل ميكرد؛ خانوادهاي 17 نفرهاند كه به قصد زندگي بهتر دست به مهاجرت زدهاند. دسته جمعي زده بودند به راه! از عمه و خاله و دايي و خواهرزاده و ... بين آنها از كودك دو ساله تا پيرمرد 75 ساله ديده ميشد.
در بخشي از همين گزارش كه ذكرش رفت، تصاويري از آخرين جزيره اندونزي در جنوب كه شناورهاي قاچاق انسان از آنجا راهي استراليا ميشوند به نمايش درآمد. در حالي كه انبوهي از مهاجران با بار و بنديلشان در صف سوار شدن به يكي از قايقها بودند، مردم محلي با چهرههايي متعجب و پرسشگر به آنها خيره شده بودند. نميدانم چه تعداد از شما كه اين سطور را ميخوانيد تاكنون به اندونزي سفر كردهايد. وضع عمومي در اين كشور به هيچ عنوان بهتر از ايران نيست. از نگاه در آمد سرانه و اوضاع اقتصادي آنها در عموم شاخصهها بعد از ما قرار دارند. با اين حال هر چند مناطقي از خاك كشورشان در مرز هاي آب چسبيده به استراليا است، هرگز براي مهاجرت به اين كشور تلاش نميكنند و در آمار كشتيهاي غرق شده اين مسير نامي از اتباع اندونزي نيست، حال آنكه جمعيت آنها بيش از دو برابر كشور ماست. به همين ترتيب با آنكه اوضاع اقتصادي بسياري از مردم در پاكستان، هند، ميانمار، ويتنام، لائوس و... بسيار بسيار اسفبارتر از هر كجاي جهان است، به ندرت نام اتباع آنها در ميان اين مهاجران شنيده ميشود. بدبختانه برخي زيادهخواهيها در كنار هجوم فرهنگي نوع زندگي غربي از طريق رسانههاي ماهوارهاي، بسياري از خانوادههاي ايراني را با اندك مشكلي و حتي گاه با وجود زندگي مناسب، به فكر مهاجرت مياندازد. آنها فكر ميكنند تنها خانههايشان را عوض خواهند كرد، اما علاوه بر خطرات اين سفر كه ذكرش رفت، بسياري در مواجهه فرهنگي با جامعه جديد دچار معضلات پيچيدهاي ميشوند. آنها از باد ميبرند كه ريشههايشان در اين خاك است و درخت بيريشه در هيچ خاكي دوباره سبز نميشود.
