جشنواره آئين‌هاي نوروزي اقوام ايران زمين به كما رفت

الناز خمامي‌زاده

اگر كشورهاي غربي و تمدن‌هاي نوپاي اروپايي در آستانه سال نو ميلادي با برگزاري جشن‌هاي بي‌پيشينه و سابقه به استقبال سال جديد خود مي‌روند در كشور ما رسم است كه مردم در آستانه نوروز در تدارك خريد و نو كردن البسه و محيط اطراف خود باشند؛ گويي بر اساس رسمي نانوشته آئين استقبال از نوروز و عيد ايراني جز در بازارها و مراكز خريد جاي ديگري براي تعريف شدن ندارد؛ اما خريد سر و ته نوروز و عيد باستاني ايرانيان نيست؛ مردم ايران به واسطه تنوع‌زيستي و قومي زمينه‌هاي برگزاري بزرگترين و با ابهت‌ترين جشن پيشواز و استقبال از عيد سالانه خود را دارند؛ هر چند نبود جشن و آئين استقبال سرتاسري در كشور كه مردم را از تمركز بر مصرف‌گرايي و سنت خريد به توجه و تمركز بر آئين‌ها و سنت‌هاي زيباي بومي در استان‌هاي مختلف كشور جلب كند، خلئي نامحسوس را در فرهنگ عمومي كشور پديد آورده است. جشنواره بزرگ آئين‌هاي نوروزي اقوام ايران زمين از نوروز سال ۸۹ راه‌اندازي شد و در صورت تداوم مي‌توانست در آستانه هر بهار شور و اشتياق عمومي را در ميان مردم ايجاد كند هر چند در آستانه بهار سال جاري اين جشنواره ديگر برگزار نمي‌شود!

شايد بتوان از سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي به عنوان يكي از پر مشغله‌ترين سازمان‌هاي دولتي كشور ياد كرد؛ برگزاري سالانه شمار زيادي جشنواره، نمايشگاه و برنامه‌هاي مختلف جزء لاينفك نهادي است كه وظيفه خطير فرهنگسازي و ترويج سنت حسنه گردش و گردشگري و نيز حمايت از هنرهاي بومي و صنايع دستي كشور را بر عهده دارد؛ برنامه‌هايي كه گاه نقش سنگ در هاون كوبيدن را دارند و گاه هم كارآمد از آب در مي‌آيند. اما جشنواره بزرگ آئين‌هاي نوروزي اقوام ايران يكي از زيباترين و به ياد ماندني‌ترين برنامه‌هايي بوده است كه سازمان ميراث فرهنگي طي سال‌هاي اخير كمر به برگزاري آن بسته است. عموماً كاروانسراي تاريخي خانات در كنار چندين مكان ديگر در چهارگوشه پايتخت پايلوت‌هاي برگزاري اين جشنواره زيبا بودند و نمايندگان اقوام ايراني با لباس‌هاي محلي در طول برگزاري اين جشنواره به برگزاري موسيقي محلي، پخت غذاهاي بومي و عرضه محصولات هنري و بومي خود مي‌پرداختند. به طور حتم مي‌توان از جشنواره بزرگ آئين‌هاي نوروزي اقوام ايران به عنوان سنت گمشده سال نو در مسير فرهنگسازي عمومي كشور ياد كرد؛ رسم و آئيني كه مردم كشورمان ساليان سال از آن دور بودند و اين دوري سال به سال فاصله ميان زندگي مدرن و مصرف‌گراي ايرانيان را از آئين‌ها و داشته‌هاي بومي آبا و اجدادي اين سرزمين دورتر مي‌كرد.

اكنون بعد از برگزاري چندين دوره موفق جشنواره بزرگ آئين‌هاي نوروزي اقوام ايران و در شرايطي كه انتظار مي‌رفت كه اين جشنواره بزرگ به ساير استان‌هاي كشور نيز بسط پيدا كند برگزاري آن در آستانه عيد سال ۹۲ متوقف مي‌شود و سازمان ميراث فرهنگي بنا به كسري بودجه يا به هر دليل ديگري برگزاري مراسم رسمي و يك روزه «استقبال از نوروز» در سالن اجلاس سران كشورهاي اسلامي را جايگزين برگزاري اين آئين مردمي كرده است؛ مراسمي كه به جز شماري از مقامات لشكري و كشوري، شخصيت‌هاي فرهنگي و هنرمند، مردم عادي كشورمان شرايط حضور در آن را نداشتند تا مصرف و مصرف‌گرايي همچنان سنت جايگزين سنت‌هاي ديرينه استقبال از نوروز در كشورمان باشد!