برتری انسان در چیست؟

افکار: «فَاِذا سَوَّیتُهُ وَ نَفَختُ فیهِ مِن رُوحی فَقَعُوا لَهُ ساجِدینَ»۱؛ پس چون از کارش پرداختم (ساختن جسم او تمام شد) و از روح خود در او دمیدم، پس بایستی که او را سجده کنید.»

اگر خداوند انسان را اشرف مخلوقات معرفی فرمود به دلیل جنبه روحی و معنوی او بود. زیرا تا روح در کالبد او دمیده نشد، قابلیت تکریم پیدا نکرد، و بعد از نفخ روح بود که ملائک به سجده و تکریم او مأمور گشتند.

اگر بعد معنوی آدمی نمی بود، این همه امکاناتی که در اختیار اوست، بیهوده و تلف شده می نمود. زیرا اگر معنویت را از انسان بستانند، با سایر حیوانات تفاوتی ندارد. پس برتری انسان در روحی است که از جانب خداوند در او دمیده شده است. نیز به خاطر این جنبه بود که او را مسجود ملائک نمود.

«وَ إذ قالَ رَبُّکَ لِلمَلائِکَةِ اِنِّی جاعِلٌ فِی الأَرضِ خَلیفَةً قالُوا اَتَجعَلُ فیها مَن یُفسِدُ فیها وَ یَسفِکُ الدِّماءَ وَ نَحنُ نُسَبِّحُ بِحَمدِکَ وَ نُقَدِّسُ لَکَ قالَ اِنِّی اَعلَمُ ما لا تَعلَمُونَ»۲؛

به یاد آر آنگاه که پروردگارت فرشتگان را فرمود: من در زمین خلیفه ای خواهم گماشت. گفتند: پروردگارا! آیا کسانی را خواهی گماشت که در زمین فساد کنند و خونها ریزند و حال آن که ما خود تو را تسبیح و تقدیس می کنیم. خداوند فرمود: من چیزی از اسرار خلقت بشر می دانم که شما نمی دانید. فرشتگان ظاهراً با شناختی که از دنیا(دنی و پست، یا جایی که توجه و نظرها به غیر خدا معطوف می شود) و یا از نوع خلقت جسم انسان داشتند، و یا از آنچه احتمالا قبل از انسان در دنیا گذشته بود، تصور می کردند که انسان نمی تواند خلیفه و جانشین خداوند باشد. از این رو به خداوند عرضه داشتند: ما که تو را عبادت می کنیم، پس چرا انسان نافرمان را خلق می نمایی و خلیفه و جانشین خود در روی زمین قرارش می دهی.

منبع:
۱. سوره حجر، آیه۲۹.
۲. سوره بقره، آیه ۲۹.
۳. مؤمن کیست؟، ص۳۹.