واشنگتن خاورميانه را به شركاي اروپايي مي‌سپارد

احمد كا‌‌ظم‌زاده

جان‌كري وزير امور خارجه جديد اوباما در دور دوم رياست جمهوري در اولين سفر خارجي خود كه از اروپا آغاز كرد، در سخناني مداخله‌گرانه و كاملاً متضاد با منشور ملل متحد در كنفرانس به اصطلاح دوستان سوريه در رم پايتخت ايتاليا ضمن درخواست از بشار اسد رئيس‌جمهور سوريه براي كناره‌گيري از قدرت، از اختصاص ۶۰ ميليون دلار كمك مالي جديد به مخالفان اين كشور خبر داد كه بخشي از آن براي اولين بار به طور مستقيم در شوراي نظامي مخالفان قرار خواهد گرفت. اتخاذ چنين مواضعي از سوي جان‌كري به وجهه وي صدمه خواهد زد و در عين حال آن دسته از افرادي كه تصور مي‌كردند با اضافه شدن جان‌كري و چاك هيگل به تيم اوباما، احتمالاً طعم واقعي «تغيير» در دور دوم رياست جمهوري اوباما چشيده خواهد شد بيش از پيش نااميد خواهد كرد. 

جان‌كري با اتخاذ اين موضع، روسيه را نيز در نخستين روزهاي كاري خود از امريكا دل آزرده ساخته و بر چالش‌هاي دو طرف افزوده است و اين در حالي است كه امريكا براي پيشبرد برخي از سياست‌هاي اعلامي خود در عرصه سياست خارجي از جمله اجراي طرح خروج نيروها از افغانستان يا مهار چين و كره شمالي در شرق آسيا و هنوز به كمك روسيه نياز دارد.
اما درپاسخ به اينكه چرا يك چنين مواضعي اتخاذ شده، بايد گفت كه به نظر مي‌رسد جان‌كري در اتخاذ مواضع اخير خود در خصوص سوريه تحت تأثير مواضع جناح افراطي اروپا و در راس آن انگليس و فرانسه قرار گرفته است. 

اين دو كشور بعد از تغيير راهبرد نظامي امريكا از خاورميانه به سمت شرق آسيا براي مهار چين، به ميدان دار تحولات خاورميانه تبديل شده‌اند و هر دو به دلايل مختلف از جمله: تأثير پذيري از نقش و مواضع لابي‌هاي صهيونيستي و زدو بند با كشورهاي عربي خواستار براندازي دولت سوريه شامل قطر و عربستان سياست سرنگوني دولت و نظام سياسي سوريه را اتخاذ كرده‌اند. از اين ديد همين كه جان‌كري بعد از سفر به فرانسه و انگليس مواضع تند حمايت علني از گروه‌هاي مسلح سوري را اتخاذ كرد، بي‌ارتباط نيست و البته همين تأثيرپذيري نشان مي‌دهد كه جان‌كري برخلاف آنچه از سوابق وي به تصوير كشيده مي‌شد چندان هم پخته و كارآزموده نيست و اتخاذ همين موضع به عنوان يك نكته منفي در كارنامه سياسي وي به ثبت خواهد رسيد. 

از سوي ديگر بايد به اين واقعيت نيز توجه كرد كه جان‌كري در حالي در خصوص سوريه مواضع سرسختانه اتخاذ كرده كه در همان حال وي و دولت اوباما از نتايج مذاكرات هسته‌اي اخير ميان ايران و گروه ۱+۵ كه بعد از ۸ ماه باپاسخ به طرح پيشنهادي ايران همراه بوده، استقبال كرده و بر همين اساس به نظر مي‌رسد كه امريكا نمي‌خواهد ايران در همه عرصه‌ها برنده شود و بنابراين قصد دارد در تقسيم منافع جديد در خاورميانه، سوريه را تقديم مخالفان و رقباي منطقه‌اي ايران بكند تا از اين طريق با خالي كردن پشتوانه منطقه‌اي ايران، راحت‌تر بتواند به مهار ايران هسته‌اي بپردازد.