اين روزها گمانهزنيها در اين باره زياد شده و حتي براي شكست يا موفقيتهاي آن صحبتهايي به ميان ميآيد، با اين وجود برخي از منابع اعلام كردهاند آنچه روي ميز گذاشته ميشود تكرار همان «بسته سال ۲۰۰۸» البته با كمي تغييرات است و ايران نبايد در انتظار پيشنهاد جديدي باشد.
پيش از اينكه پيش بيني كنيم در نشست آلماتي چه خبر خواهد شد و سير مذاكرات به كدام سو خواهد رفت، انتشار چنين خبرهايي از سوي منابع غربي نميتواند خوشايند باشد، به اين دليل كه ميتواند بر روند مذاكره تاثير بگذارد. خبرگزاري رويترز در اين باره نوشت: پيشنهادي كه در مذاكرات آلماتي ارائه خواهد شد، نسخه بهبود يافته پيشنهاد سال ۲۰۰۸ با تأكيد بر بعضي از جنبههاي خاص همان پيشنهاد است. چنانچه اين خبر صحت داشته باشد، ميتوان نتيجه گرفت كه غرب به خصوص امريكا با وجود نشان دادن تمايلاتي براي مذاكره مستقيم چندان علاقهاي براي خروج از «جنگ هستهاي» با جمهوري اسلامي ايران ندارد. چندي پيش كانسورتيوم نيوز مقالهاي به قلم فلينت لورت و هيلاري مان لورت منتشر كرد كه در آن آمده بود: «مسائل هستهاي مربوط به جمهوري اسلامي ايران بسيار ساده است. اگر امريكا حق ايران را براي غنيسازي محفوظ مورد شناسايي قرار بدهد، ميتوان مسائل هستهاي را از طريق مذاكره ظرف چند هفته مختومه كرد، اما هيئت اجرايي اين راهكار را دنبال نخواهد كرد.»
البته خبرگزاري رويترز به نقل از يك ديپلماتيك غربي اين را نوشت كه كشورهاي غربي آمادگي دارند در گفت و گوهاي قزاقستان پيشنهاد مهم و جدي ارائه دهند. به گفته وي، اين پيشنهاد تلاشي براي راه حل ديپلماتيك به منظور رفع بن بست طولاني گفت و گوها درباره مذاكرات هستهاي ايران است. ديپلمات غربي تأكيد كرده كه ما پيشنهادي را در گفت و گوهاي پيشرو مطرح خواهيم كرد كه به عقيده من مهم، جديد و جدي خواهد بود. در عوض ايران نيز بايد واقعاً اين مسئله را ثابت كند كه همان كاري را انجام ميدهد كه از آن سخن ميگويد.
۱+۵ با پيشنهاد معتبر به آلماتي بيايد
دبير شوراي عالي امنيت ملي و مسئول پرونده هستهاي ايران صبح روز شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۱ (۲۳ فوريه ۲۰۱۳) طي سخناني در جمع مديران و كاركنان سازمان انرژي اتمي ايران تأكيد كرد كه انتظار دارد گروه ۱+۵با يك راهبرد جديد و پيشنهاد معتبر وارد آلماتي شود. جليلي همچنين دفاع از حق هستهاي را دفاع از همه حقوق ملت ايران دانست.
ديروز در فاصله سه روز مانده به شروع مذاكرات در آلماتي، ايران دو دستاورد ديگر را هم اعلام كرد. سازمان انرژي اتمي با صدور بيانيهاي اعلام كرد كه با اكتشافهاي جديد در يك و نيم سال اخير و پس از بررسيهاي دقيق، ذخاير و منابع معدني كشور با ثبت ركورد ۵/۴ برابري نسبت به ۳۵ سال گذشته از هزار و ۵۲۷ به ۴ هزار و ۴۰۰ تن منابع جديد اورانيوم افزايش يافت و در حوزه منابع زمينشناسي با به دست آمدن ركورد پنج برابري نسبت به سه دهه گذشته از ۶ هزار و ۶۵۰ تن به ۳۳ هزار تن ذخاير جديد اورانيوم رسيد. كارشناسان فني كه «ايران هستهاي» با آنها گفتوگو كرده، ميگويند معدن ساغتد بسيار غني است و عملاً تمامي نيازهاي ايران به مواد خام هستهاي را تامين خواهد كرد. دومين خبر كه در روز شنبه اعلام شد، اين بود كه ايران مكان ۱۶ نيروگاه جديد را كه قصد احداث آن را دارد، نهايي كرده است. ايران پيش از اين اعلام كرده بود كه قصد ساخت تعدادي نيروگاه هستهاي به منظور جايگزيني با راكتور تهران را دارد.
منابع غربي در حالي پيشنهاد سال ۲۰۰۸ را سخاوتمندانه و بسيار جامع تلقي ميكنند كه جمهوري اسلامي ايران آن را به هيچ وجه مثبت ارزيابي نميكند. اصل پيشنهاد ۲۰۰۸ مبتني بر اجراي قطعنامههاي شوراي امنيت و تعليق غنيسازي است.
اميد آلمان به گامهاي محكم اعتماد
جداي از ارزيابيها و پيش بينيهاي زودهنگام برخي از منابع، وال استريت ژورنال به نقل از گيدو وستروله، وزير امور خارجه آلمان نوشت: اميدواريم كه بتوانيم در مذاكرات پيش رو گامهاي محكمي را براي اعتماد برداريم. در سخنان وستروله كه طي بيانيهاي منتشر شده، آمده است كه در زمينه مذاكرات هستهاي متأسفانه مدت زمان زيادي از دست رفته است، اما ما تمايل داريم روندي پايدار در گفتوگوها آغاز شود. به گفته وزير امور خارجه آلمان، شش كشور پيشنهادهاي مناسبي را ارئه خواهند داد كه بر آن مبنا ميتوان به نتيجه رسيد.
درخواست دوباره امريكا براي مذاكره مستقيم
با توجه به در پيش بودن مذاكرات ايران و ۱+۵امريكا بار ديگر تقاضاي مذاكره مستقيم با جمهوري اسلامي ايران را مطرح كرده است. پرس تي وي در اين باره نوشت: ويكتوريا نولاند، سخنگوي دولت امريكا براي چندمين بار بحث مذاكره با ايران را مطرح كرد. نولاند تأكيد كرد كه ما از ابتداي ۲۰۰۹ اين درخواست را مطرح كرده ايم كه خواهان مذاكره مستقيم و دو جانبه با مقامات ايران هستيم. وي كه روز جمعه سخن ميگفت، تأكيد كرد: ما اين خواسته را بار ديگر تجديد ميكنيم.
