جشنواره فيلم فجر امسال با اكران فيلمهايي به كار خود پايان داد كه توانستند نظر طيفهاي مختلف سينماگران كشور را برآورده كنند. در روزهاي ابتدايي پس از پايان جشنواره هم اظهارات متعددي در اين خصوص شنيده ميشد كه فيلمهاي اين دوره توانستهاند در عين بيان معضلات اجتماعي، به ورطه سياهنمايي نيفتند.
از لحاظ تعداد هم فيلمهايي كه در فجر سي و يكم به آسيبشناسي معضلات اجتماعي ميپرداختند اگر از دورههاي پيشين جشنواره فيلم فجر بيشتر نباشند، كمتر نبودند؛ فيلمهايي مانند «هيس دخترها فرياد نميزنند» كه به يكي از مهمترين آسيبهاي اجتماعي، مسئله تجاوز به عنف و ماجراي دفاع و قصاص ميپرداخت، «دربند» كه ماجراي زندگي بيبند و بار جوانان و سوء استفاده از دختران و نتايج اعتماد بيجا در اجتماع را به نقد ميكشيد، «دهليز» و« روز روشن» كه هر دو با محوريت نجات دو محكوم به قصاص از طناب دار بود. اما نكته جالب توجه اين است كه تمام اين فيلمها به رغم مطرح كردن معضلات اجتماعي كه مستعد سقوط در پرتگاه سياهنمايي بودند، در پايان راهكاري را براي مهار اين معضلات و مقابله با آنها به مخاطب ارائه ميكنند؛ دقيقاً عكس اتفاقي كه در جشنواره سال گذشته افتاد.
آثار اكران شده در جشنواره فجر سيام فيلمهايي بودند كه تنها به بيان مشكلات اجتماعي ميپرداختند و در پايان هيچ راهكاري را براي برون رفت از معضلات مطرح شده بيان نميكردند.
از سوي ديگر بسياري از فيلمها با تم خيانت همراه بودند و نوع روايت آنها از خيانت باعث قبح زدايي از اين مسئله در جامعه ميشد. در كنار اين سه گروه، گروه ديگري از فيلمهايي كه در جشنواره فجر سيام حضور داشتند، بيش از هر چيز به دنبال نقد نظام جمهوري اسلامي و زير سؤال بردن قانون و قوه قضائيه و نهادهاي دولتي بودند. اما انگار آثار ارائه شده در جشنواره فجر امسال كه در آن فيلمسازان سعي كردهاند در ساخت فيلمهايشان رويكردي عادلانه نسبت به وضعيت موجود داشته باشند و در عين بيان واقعيات اجتماعي از سياهنمايي دوري كنند، به مذاق برخيها خوش نيامده و با نقدهاي شديد خود ميخواهند فيلمسازان را از اين رويه خود پشيمان كنند و جوي به وجود آورند كه كارگردانان به سمت ساخت فيلمهاي سياهنما و در تقابل با نظام بروند.
اين در حالي است كه حجم پرداخت به موضوعات اجتماعي در سينماي ايران حتي در سينماي كشورهايي مانند امريكا هم ديده نميشود. در هر حال فيلمسازان بايد با دقت بيشتري به اين نقدها بنگرند تا برخي با اظهار نظرات غرض ورزانه خود سينماگران كشور را به سمت توليدات سياهنما و ضدنظام نكشانند.
