بخش تأسفبار اين ماجرا كه در اوايل امسال رخ داد، شاهكار بخش ديپلماسي مملكت در مواجهه با آن بود، زيرا در حالي كه منابع غيررسمي از داخل زندانهاي سعودي، خبر در آستانه اعدام بودن آنان و سپس گردن زدن هر ۱۸ نفر را ملتمسانه به رسانههاي داخلي و مسئولان مملكت منتقل ميكردند، دستگاه ديپلماسي ما در خونسردي و خوشباوري رقتانگيزي سير كرده و سرگرم نامهنگاري با مسئولان «رياض» براي ملاقات و دسترسي كنسولي به اتباع ايراني بود. سران سعودي نيز با فريبكاري هميشگي خود، در حالي وعده رسيدگي به ما داده بودند كه درست همزمان با اين نامهنگاريها، يكي يكي بچههاي ما را در زندانهاي مخوفشان گردن ميزدند!
حالا دوباره خبر ميرسد كه ۲۱ ايراني بار ديگر در زندانهاي عربستان در انتظار سرنوشتي نامعلوم به سر ميبرند. طبق معمول، باز هم مسئولان وزارت خارجه ما از روابط مناسب دو كشور سخن گفته و سفير ما در رياض از سعوديها به خاطر همكاريشان در مناسك حج، تشكر كرده! در عين حال طبق رويه ماجراي سابق، اعلام كرده موضوع دستگيري اين ۲۱ نفر، صرفاً رسانهاي بوده و تاكنون مقامات ذيربط عربستان در اين زمينه مكاتبه رسمي با سفارت نداشتهاند. البته در يادداشتي رسمي به وزارت خارجه اين كشور، سفارت ما خواستار دسترسي كنسولي به زندانيان شده است.
جان كلام اين است كه مبادا نظير نوبت پيشين، اين بار هم خونخواران سعودي ۲۱ جسد بي سر ديگر روي دست خانوادههاي ايراني بگذارند و در حالي كه ما سرگرم مكاتبه و جلسات بيخاصيت سياسي معمول هستيم، آنها سرگرم تيز كردن شمشيرها براي اعدام دسته جمعي ديگري از ايرانيان باشند. البته نبايد ناگفته گذاشت كه طي ماههاي اخير، وزارت خارجه تلاشهاي پراكنده اما موفقي در زمينه آزادي زندانيان ايراني در بند ديگر كشورها داشته و آزادي «نصرتالله تاجيك» از حصر انگليسيها، نيز رهايي تعدادي از اتباع كشورمان از زندانهاي مالزي و برخي ديگر از ممالك آسيا شرقي يا نمونههاي مشابه در «آذربايجان» در اين شمارند. با اين همه بايد پذيرفت كه اين تلاش همهگير و كافي نيست. به ويژه دستگاه ديپلماسي كشور در كمك به ايرانيان زنداني در ممالكي كه اتفاقاً بسيار دوست و برادر تلقي ميشوند، اغلب كافي نيست. به طور مثال اوضاع برخي ايرانيان زنداني در افغانستان و تاجيكستان بسيار اسفناك گزارش شده است. شنيده شده يكي از آنها مدتهاست در اعتصاب غذا به سر ميبرد. در هر دوي اين كشورها چنانكه همه جهان نيز معترفند، دستگاه امنيتي و قضايي بسيار فاسد است، لذا اغلب پيش ميآيد كه براي سوءاستفادههاي مالي و گاه سياسي توسط برخي چهرههاي مخالف ايران در بدنه آنها -هرچند كليت هر دو دولت افغانستان و تاجيكستان بسيار با تهران همراه و همسو هستند- برخي تجار بيگناه ايراني دستگير ميشوند. البته برخي نيز به راستي مجرمند، اما وظيفه دستگاه ديپلماسي ما بررسي همين مسئله و كمك به هموطنان گرفتارمان در غربت است. از تاجيكستان اخبار ناگواري مبني بر زنداني شدن و شرايط سخت دو ايراني رسيده است. اميد آنكه مسئولان مربوطه در جهت حفظ عزت ايرانيان، حتي ايرانيان زنداني در غربت، تمام همت خويش را به كار گيرند.