كمي بيش از سه مانده به برگزاري بزرگترين نمايشگاه بينالمللي كتاب در ايران و كمي بيشتر از سه ماه پس از تصدي سرپرستي معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي توسط علي اسماعيلي، او ساز تغيير در سازوكار اجرايي نمايشگاه را نواخته است و با سپردن سازوكار برگزاري نمايشگاه به مؤسسه نمايشگاههاي فرهنگي و تغيير شبكه اجرايي نمايشگاه ميگويد كه قصد دارد با در اختيار گرفتن تمام نيروهاي فرهنگي در سطح وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و كشور نمايشگاه را به تعبير خود چابكتر كند.
اسماعيلي در اين زمينه در گفتوگو با «جوان» درباره تازهترين تغييراتي كه وي قصد دارد در اولين دوره تصدي خود بر رياست نمايشگاه كتاب اعمال كند، اظهار كرد: نمايشگاه بينالمللي كتاب از نظر ما يك رويداد و فراوزارتخانهاي است. درست است كه طبق قانون، متولي برگزاري آن وزارت ارشاد است اما اين نمايشگاه تنها با مشاركت تمامي نهادهاي فرهنگي كشور است كه امكان تحقق پيدا ميكند.
تدوين سند مكتوب اجرايي نمايشگاه كتاب اسماعيلي در ادامه درباره دلايل خود براي تغيير ساختار اجرايي نمايشگاه گفت: در بررسيهايي كه داشتهام، متوجه شدم كه هيچ سند مكتوبي دال بر شرح وظايف بخشهاي مختلف نمايشگاه به صورت متمركز تا به حال وجود نداشته شايد اسنادي به صورت پراكنده بوده اما بيشتر كارها بر اساس تجربه و روال گذشته انجام ميشده است. بر همين اساس تصميم گرفته شد كتابچه اجرايي نمايشگاه را تدوين كنيم و البته پازل اجرايي آن را نيز باز گذاشتهايم تا تغييراتي احتمالي نيز در آن داشته باشيم. البته هدف ما فراگير كردن همه ظرفيت نمايشگاه براي حضور فراگير در تمامي عرصههاي اجرايي نمايشگاه كتاب و مهيا كردن بستري براي فعاليت تمامي نهادهاست، به همين خاطر امسال در شكل برگزاري نمايشگاه تغييراتي داده شد و معاونتها و كميتههايي مستقل طراحي شد تا ساختار اجرايي ما چابك و پويا شود. وي در ادامه با مطرح كردن بحث تغيير چارت اجرايي نمايشگاه كتاب سال آينده، اين موضوع را چنين شرح داد: در واقع تركيب كميتهها تغيير نكرده تنها فعاليت اجرايي آنها براي نمايشگاه سال آينده ساختارمند شده و براي هر يك از كميتهها نيز شرح وظيفه مكتوبي نوشتيم و البته تأكيد داريم اين پازل باز است و قابل دخل و تصرف. به ويژه اينكه بحثهاي تازهاي مثل نشر الكترونيك يا موضوعاتي مثل بيداري اسلامي يا بزرگداشت پنجاهمين سالگرد قيام ۱۵ خرداد و مباحثي از اين دست نيازمند نگاهي ويژه بود.
اسماعيلي در ادامه با اشاره به شرح وظايفي كه براي كميتههاي اجرايي نمايشگاه در ساختار تازه مد نظر دارد، گفت: به همه مسئولان كميتهها اعلام شده براي هر اقدامي كه كميتهها در نمايشگاه انجام ميدهند بايد يك طرح داشته باشند.
كاربردي شدن نشستها و آموزش غرفهداران به گفته سرپرست معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، اعضاي شوراي برنامهريزي در چارت جديد نمايشگاه شامل معاونان و مشاوران نمايشگاه به همراه مسئولان بخشهاي تشريفات، مالي، حراست و روابط عمومي نمايشگاه ميشوند. در نتيجه ديگر شوراي ۳۰ نفره براي تصميمگيري در نمايشگاه وجود ندارد و تصميمات معاونتها در حكم تصميم شوراي تصميمگيري نمايشگاه است و از سوي ديگر رئيس نمايشگاه هم پس از اين مستقيماً با مسئولان كميتهها درگير نميشود و اين يعني تفويض اختيار و تمركززدايي براي ايجاد سرعت بالا در اجرا.
وي همچنين تأكيد كرد: در همين تمامي فعاليتهاي نمايشگاه به ويژه در بخش برگزاري نشستها، كاربردي شود و به همين خاطر كميته فعاليتهاي فرهنگي ساختار تازهاي پيدا كرده است. همچنين براي ايجاد نظارت و سازوكار انجام نظرسنجي، كميته تحقيقات وتوسعه را ايجاد كرديم و در اقدامي تازه و جديد آموزش مجريان، كاركنان و غرفهداران هم مد نظر ما بود و بايد براي آن طرح و برنامه زمانبندي شده داشته باشيم.
نمايشگاه كتاب، انتخابات و آييننامه نظارت محتوايي
اسماعيلي اما در بخش ديگري از اين گفتوگو با اشاره به موضوع انتخابات سال آينده رياست جمهوري و نزديكي ايام نمايشگاه كتاب به زمان برگزاري آن گفت: در شوراي سياستگذاري درباره نوع استفاده از ظرفيت نمايشگاه براي انتخابات تصميمگيري ميشود البته تصميم داريم حتي به صورت نمادين هم كه شده ميهمان ويژهاي داشته باشيم ولي براي انتخابات و حضور آن در نمايشگاه بايد طرحي سنجيده شود كه هم از ظرفيتهاي نمايشگاه استفاده كنيم هم از بعد تبليغي آن و هم در كنارش آرامش لازم را به فضاي جامعه منتقل كنيم.
وي در مورد امكان تبليغات و حضور كانديداها در نمايشگاه نيز به اين جمله بسنده كرد كه اين موضوع بايد در قالب طرحي مشخص به شواري سياستگذاري نمايشگاه برود و در آنجا مصوب شود.
اسماعيلي اما در بخش پاياني اين گفتوگو خبر مهمي درباره تغيير آييننامههاي نظارتي نمايشگاه اعلام كرد كه بر اين اساس با توجه به تغيير مسئول كميته نظارت محتوايي و تشكيل كميته بازبيني دستور العملها و آييننامه، آييننامه نظارت محتوايي حضور در نمايشگاه بينالمللي كتاب نيز براي سال آينده در دست بررسي دوباره قرار گرفته است.
