راجه پرويز اشرف، نخستوزير پاكستان روز دوشنبه هفتم ژانويه ضرورت تعريف مجدد در دكترين نظامي را مطرح كرد و در اين مورد گفت: «نيروهاي تباهي و بدبختي تمايل به منحرف كردن نظام پاكستان از مسير خود دارند و كشور بايد به منظور مقابله همهجانبه با تروريسم دكترين نظامي خود را مجدداً تعريف كند.» او كه اين سخنان را در كنفرانس دانشگاه دفاع ملي بيان ميكرد بر لزوم مبارزه گسترده با تروريسم تأكيد ميكرد كه به گفته وي به صورت نيروهاي تباهي و بدبختي ظهور كردهاند و «ما بايد از خود در مقابل چنين نيروهايي مراقبت كنيم. نيروهايي كه به دنبال منحرف كردن نظام هستند كه پس از منازعهاي طولانيمدت و سرسختانه استقرار يافته است، در محيط هرج و مرج، بياعتمادي و بيثباتي رشد ميكنند». پرويز اشرف اين نيروها را گروههاي غيردولتي ناميد كه بينام و چهره هستند و از نهادهاي امنيتي خواست تا براي مقابله با آنها كسب اطلاعات از آنها را سامان دهند و با هماهنگي بين نهادهاي نظامي و غيرنظامي با اين گروهها مقابله كنند. اين درخواست نخستوزير پاكستان مصادف شده با انتشار اخباري از سند راهبردي ارتش پاكستان كه در آن دكترين تازه ارتش پاكستان تدوين شده است.
تلقي هندمحور در ارتش پاكستان ارتش پاكستان در اين سند بر «خطر ستيزهجويي، درگيري و نفوذ به خاك پاكستان» از مرزهاي ميان اين كشور و افغانستان تأكيد كرده و به اين صورت، مرزهاي شمالي خود با افغانستان را به عنوان تهديد عليه امنيت پاكستان شناسايي كرده است. اين تعريف از مرزهاي شمالي در دكترين نظامي پاكستان جديد است زيرا ارتش اين كشور همواره به مرزهاي شرقي خود با هند توجه داشته چنان كه فرماندهان نظامي پاكستان همواره ارتش اين كشور را به عنوان ارتشي هندمحور تعريف كردهاند. منظور آنان از ارتش هندمحور اين بوده كه مأموريت ارتش در اصل بايد توجه خود را به طور كامل متمركز بر هند كند و به همين دليل، تمام توان خود را بر اساس تحركات نظامي و تكنولوژيكي ارتش هند تنظيم كند. صفآرايي ارتش پاكستان در مرزهاي شرقي و به خصوص منطقه پرمناقشه كشمير آزاد بر اين است و ارتش پاكستان بر مبناي اين تلقي است كه سالهاي متمادي درگير رقابت تسليحاتي با هند شده، هرچند هزينههاي گزافي را بر اين كشور تحميل كرده است. اين سياست موجب شده بود تا ارتش پاكستان تاكنون در دكترين نظامي خود كمتر به مرزهاي ديگر توجه داشته باشد اما اكنون كه مرزهاي شمالي را تهديد عليه امنيت پاكستان دانسته در آن رويكرد نيز تغييري ايجاد كرده است. برخي تحليلگران اين تغيير را در جهت فاصلهگيري ارتش پاكستان از آن تلقي هندمحور ارزيابي كردهاند، به اين معنا كه فرماندهان ارتش با افزايش حملات گروههاي ستيزهجوي تروريستي متوجه خطر ديگري علاوه بر خطر بالقوه ارتش هند شدهاند. تحليل ديگري در اين زمينه مطرح شده و آن ارزيابي خطر اين گروهها بر اساس همان نگرش هندمحور است. بنا بر اين تحليل، هند و نيروهاي اطلاعاتي آن با گسترش نفوذ خود در افغانستان از گروههاي ستيزهجو حمايت ميكنند تا به اين وسيله و با ناامن كردن مرزهاي شمالي پاكستان از تمركز ارتش پاكستان بر مرزهاي شرقي بكاهند. اين نكته كه در سند تازه ارتش پاكستان احتمال حمله و جنگ از مرزهاي شرقي رد نشده تأييدي بر اين موضوع است كه تدوينكنندگان سند مذكور همچنان آن را بر نگرش هندمحور تنظيم كردهاند.
هندمحوري و حملات تروريستي ارزيابي حملات مرزهاي شمالي بر مبناي هندمحوري به معناي نقش فعال هند در اين حملات است. فرماندهان پاكستاني با اين تلقي حملات تروريستي در مرزهاي شمالي را يك جنگ نيابتي از سوي هند عليه پاكستان ميدانند، هرچند تصريح نكردهاند اما ميتوان نگراني آنان از همكاري ناتو و به خصوص امريكا را در اين موضوع ديد. در واقع، اظهارنظر پرويز اشرف تا حدي برخاسته از اين نگراني است. پرويز اشرف در سخنان خود از همان ادبياتي استفاده كرد كه سران غربي در يك دهه گذشته به كار بردهاند و سعي كرده به اين وسيله نگرش مشتركي با آنان ايجاد كند تا در كاستن تهديدهاي موجود در مرزهاي شمالي همكاري كنند. اين نحوه عمل حالتي از گرفتن ضمانت است كه پرويز مشرف از طرف غربي انتظار دارد تا آنكه مطمئن شود غربيها در آن تهديدها با هند همكاري نخواهند كرد. تلقي هندمحور موجب ميشود تا فرماندهان پاكستان نه تنها در توجه خود به مرزهاي شمالي از تمركز بر مرزهاي شرقي بكاهند بلكه حتي بر شدت تخاصم خود با هند بيفزايند، البته هند تاكنون و به صورت مكرر طرف پاكستاني را متهم به چنين امري كردهاند و حملات تروريستي ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸ در بمبئي را از نمونه بارز آن ميدانند. مقامات هندي معتقدند لشكر طيبه در جنگ نيابتي از سوي پاكستان دست به اين رشته حملات زدهاند و به نظر ميرسد در وضعيت فعلي با حمايت از برخي گروههاي شبهنظامي، همين نقشه را در مرزهاي شمالي اجرا ميكنند. در هر حال، سند ارتش پاكستان معرف حوزه تازهاي از تهديدها عليه اين كشور است كه در قالب حملات تروريستي انجام ميشود و باعث شده تا مقامات سياسي و نظامي پاكستان حوزه تقابل خود با هند را گستردهتر از قبل ببينند و دامنه فعال آن را در مرزهاي شمالي بيابند.
