مدتها است استان اصفهان با مشکل خشکسالی و از طرفی کمبود منابع آبی برای پر کردن سد زایندهرود که منبع اصلی تغذیه این استان در بخش آبی به شمار میرود،دست و پنجه نرم می کند و اخیرا طرحهای متفاوتی از زبان مسؤولان کشوری و استانی مطرح شده که بسیاری از این طرحها راهی کارشناسانه برای اجرایی شدن ندارند.
طرح آبرسانی بهشت آباد، پروژه انتقال آب از کشور تاجیکستان به استان اصفهان، انتقال آب از خلیج فارس به فلات مرکزی و در نهایت انتقال آب از دریای خزر به برخی استانهای مرکزی مانند اصفهان از جمله این طرح ها بود.
نکته مهم در این میان قانونی و کارشناسی بودن هر طرح برای اجرایی شدن است، که در این میان تاکنون طرح آبرسانی بهشتآباد طی سالهای گذشته با جنجالهای سیاسی و کارشناسی همراه بود، این طرح دارای تأییدیه کارشناسی و مصوبه قانونی مجلس شورای اسلامی است به گونهای که دولت نیز با تعیین ردیف بودجه در لایحه سالانه خود به مدت شش سال، بر قانونی بودن این طرح صحه گذاشته است.
الزام بر قانونی و کارشناسی بودن طرحهای عمرانی و به ویژه طرحهای آبرسانی در حالی مطرح است که رئیس جمهور، استاندار اصفهان و معاون اول رئیس جمهور در قولهای متفاوت طرحهای آبرسانی گوناگونی را از طرح بهشت آباد مطرح کردند.
***
طرح قانونی بهشتآباد را میتوان یکی از پر بحثترین طرحهای کشور دانست چرا که اجرایی شدن آن چند نماینده مجلس را پای نامه استعفا کشاند اما حالا دولت در سفرهای متعدد خود به استان اصفهان حرفی از این طرح نمیزند و این سکوت دولت در آخرین سالهای مستأجری خود در پاستور خالی از حکمت نیست چرا که پیشتر رئیس جمهور در سفر به استان چهارمحال و بختیاری، خود را به عنوان نماینده آب این استان معرفی کرد و در صحبتهایی که در جمع مردم چهارمحال در آبان ماه سال گذشته داشت، از برداشت چهارمحال و بختیاریها از زایندهرود به میزان نیاز خود سخن به میان آورد و از اجرای قریبالوقوع چهار طرح آبرسانی عظیم در این استان خبر داد؛ خبری که با واکنش تند نمایندگان استان اصفهان روبهرو شد و محمدتقی رهبر که در آن زمان نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی بود در سخنانی اظهار کرد: اگر نمایندگان این استان نتوانند دولت محمود احمدینژاد را به توقف طرح خود برای انتقال آب زاینده رود به استان چهارمحال و بختیاری متقاعد کنند، از رهبر ایران کمک خواهند خواست.
رئیس جمهور در چهارمین سفر خود به استان اصفهان در خصوص مسایل مطرح شده پیرامون بررسی خشکسالی در اصفهان و خشک شدن زایندهرود اعلام کرد که با توجه به اینکه زایندهرود منشأ حیات اصفهان و استانهای همجوار است، باید با توسل به درگاه خداوند بخواهیم تا از آسمان نعمتهای الهی بیش از پیش افزایش یابد و تجربه نشان داده مردم اصفهان هرچه بخواهند به دست میآوردند.
احمدینژاد اما در صحبتهای خود به طرح بهشت آباد یعنی همان طرحی که در شورای عالی آب تصویب شد، هیچ اشارهای نکرد و برای تأمین هزینههای هنگفت آن که نجات بخش کشاورزی و تأمینکننده شرب اصفهان به حساب میآید سخنی به میان نیاورد.
اکثر طرحها در حد صحبت بوده!
طرح انتقال آب خلیج فارس نیز برای نخستین بار از زبان ذاکر اصفهانی- استاندار اصفهان، به عنوان یکی از پروژههای مهم آبرسانی به اصفهان مطرح شد و بازتابهای متفاوتی در داخل و خارج استان اصفهان داشت.
بازتاب داخلی این طرح بیشتر از سوی وکلای ملت مطرح شد، آنها که بیشتر بر اجرایی شدن طرح بهشت آباد که سالها است حرف از اجرایی شدن آن زده شده است، تاکید دارند، عملیاتی شدن طرحی مانند آبرسانی از خلیج فارس را دارای هزینه بسیار و بدون مجوز قانونی میدانند.
نماینده مردم فلاورجان در مجلس شورای اسلامی در همین رابطه در پاسخ به پرسش خبرنگار ما مبنی بر اینکه "چرا در مدت زمانی کوتاه تئوریهای مختلفی از سوی مدیران و مسئولان متفاوت استان و کشور در این زمینه مطرح شده است و به یک نظر واحد در مورد مسأله آب اصفهان نرسیدهاید؟"، می گوید: اکثر طرحهایی که به تازگی مطرح شده است، در حد صحبت بوده است و باید طرحی را در نظر داشت که مصوبه قانونی و طرح کارشناسی دارد؛ نمایندگان به سهم خود پیگیر مسأله کم آبی اصفهان هستند و اگر دولت نیز طرحی را مطرح کند که جنبه پیشنهادی داشته باشد ما برای قانونی کردن آن در مجلس تلاش میکنیم که اکنون طرح آبرسانی بهشتآباد در همین راستا از سوی نمایندگان در دست بررسی است.
گرچه سید ناصر موسوی لارگانی حرف از قانونی بودن طرحهایی میزند که باید برای نجات کشور اجرایی شود، اما در ماههای گذشته بود که طرح آبرسانی به استانهای مرکزی کشور از دریای خزر بدون هیچ مصوبه دولتی کلنگ زده شد و اکنون نیز مسؤولان دولتی بر اجرایی شدن آن تاکید دارند؛ طرحی که در برخی خبرها از آن به عنوان یکی از منابع تأمین کننده آب مورد نیاز استان اصفهان، نام برده شده است اما تاکنون به طور رسمی صحبتی در مورد آن نشده است.
گره خوردن آب اصفهان به آبهای جنوب و شمال
آخرین و تازهترین اظهار نظر در مورد تأمین آب مورد نیاز اصفهان، از زبان محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهور، در جلسه با نمایندگان استان اصفهان در روز ۲۰ آذرماه امسال شنیده شد که وی نیز به جای صحبت از طرحی که سالها است در پیکره خشک اصفهان بیجان مانده است، اجرای طرحی را مورد تاکید قرار داد که منبع آن در بیرون از استان اصفهان قرار گرفته است و از همین خبر میتوان به وضوح دریافت که حرفهای رحیمی در مورد نجات مسأله آب اصفهان نیز یا راه به آبهای جنوب ایران دارد یا شمال کشور؛ البته تصمیمهای کاملتر دولت را باید در سفری که از سوی رحیمی قول آن به نمایندگان اصفهانی در روزهای آینده داده شده است، جستوجو کرد.
اما موضع حمیدرضا فولادگر نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی متفاوتتر از سایر مسؤولان بود. وی در نشست خبری اخیر انتقال آب از تـاجیکستان به فلات مرکزی و استانهای دیگر کشورمان را یکی از راهکارهای مناسب دانست و اظـهـار کرد: در راسـتـای تـحـقـق ایـن طرح بین مـسـؤولان کـشـور تـاجـیـکـسـتـان و رئـیس مجلس شورای اسلامی در ایران توافقنامه کلی امضا شده است.
طرحی که فولادگر به آن اشاره می کند در فروردین ماه امسال در قالب یک توافقنامه سه بندی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت تاجیکستان به امضا رسید که بر اساس مفاد اجرایی آن، در ازای انتقال آب از تاجیکستان به ایران که راه آن از افغانستان میگذرد، ایران باید به تاجیکستان گاز و به افغانستان نفت انتقال دهد.
البته زمانی که صحبت از این توافقنامه به میان آمده بود، تنها استانهای خراسان جنوبی و کرمان از نقاطی بودند که برای بهرهمندی از آب این طرح، منتفع میشدند اما گویا و بنا بر صحبتهای فولادگر، استان کرمان آمادگی خود را برای انتقال آب به استان اصفهان اعلام کرده است که باید منتظر بود و دید که آیا این پروژه نیز به جمع پروژههای نیمهکاره آب محور اصفهان اضافه خواهد شد یا راهی سر به زیر را برای اجرایی شدن در پیش خواهد گرفت.
به هر حال گرچه برای این نتیجهگیری زود است که اصفهان سرنوشتی مبهم در رسیدن به حق مغفول خود در دستیابی به یک منبع مطمئن تأمین آب دارد، اما طرح مباحث گوناگون و به دور از کارشناسی در زمینه خشکی و کمبود آب در اصفهان خطراتی به مراتب کمتر از خود خشکسالی و کمآبی را برای اصفهان در پی دارد.
