
سفر به ايران براي امريكاييها كار آساني نيست. ايران در امريكا سفارت ندارد و بسياري از گردشگران امريكايي كه فكر سفر به ايران را در سر ميپرورانند، بايد به فرآيند دشوار كسب ويزاي سفر به ايران بينديشند. دفتر حافظ منافع ايران در سفارت پاكستان مسئول صدور مجوز ويزا براي گردشگراني است كه قصد سفر به ايران را دارند و گردشگران امريكايي ناگزير از ارسال پاسپورت و فرم درخواست خود از طريق پست الكترونيكي به مركز اين دفتر در پاكستان و پيشپرداخت بهاي ارسال نامهاي هستند كه اين دفتر در پاسخ به درخواست اوليه برايشان ارسال ميكند. برخي از گردشگران امريكايي كه به صورت انفرادي و خارج از تور مسافرت ميكنند نيز براي اخذ ويزاي سفر به ايران از طريق كنسولگريهاي ايران در خارج از مرز امريكا اقدام ميكنند. همه اين موانع و سختيها براي تهيه ويزاي سفر به ايران به كنار، اين فرآيند امريكاييهاي كنجكاو را باز هم از سفر به ايران باز نميدارد، به طوري كه سالانه هزار تا ۱۵۰۰ امريكايي از ايران بازديد ميكنند. دانيل نول و همسرش آدري اسكات هم از جمله گردشگران امريكايي بودند كه براي پايان دادن به تصوير كليشهاي كه به سبب تبليغات سوء عليه ايران در ذهن خود و بسياري از همنوعانشان جاري بود، ريسك سفر به ايران را به جان خريدند، اما به گفته خودشان اعجاببرانگيزترين تجربه سفر عمرشان را رقم زدند. آنها در سايت تخصصي سفر تجاربشان را براي ديگر هموطنانشان كه در دنياي تاريك ساخته رسانهها زندگي ميكنند به اشتراك گذاشتهاند: سفر به ايران به عنوان شهروندي امريكايي در ابتدا پيچيده و خطرناك به نظر ميرسيد اما واقعيت نقطه خلاف اين موضوع را به ما ثابت كرد. حالا ما اينجا هستيم تا به تمام دروغها و اراجيف تاريخي پايان داده و به ابهامات موجود در ذهن بسياري از گردشگران جهان كه قصد سفر به ايران را دارند پاسخ دهيم.
بازديد سالانه ۱۵۰۰ امريكايي از ايران ميان ما مردم امريكا باور غلطي درباره سفر به ايران رايج است؛ باوري كه ميگويد دولت امريكا براي سفر به ايران نيز همچون كوبا شرايط دشواري را پيشروي شهروندانش ميگذارد. حقيقت اين است كه اگرچه ايالات متحده امريكا، ايران را در معرض تحريمهاي مختلفي قرار داده اما در حال حاضر هيچ محدوديتي براي سفر شهروندان و گردشگران امريكايي به ايران وجود ندارد.جالب توجه است كه هماكنون سالانه هزار تا ۱۵۰۰ امريكايي از ايران بازديد ميكنند.
دولت ايران به گردشگران امريكايي اجازه ميدهد تنها به شرط به همراه داشتن يك راهنماي خصوصي يا در قالب يك تور گروهي به ايران سفر كنند. به طور كلي در هر دو شرايط براي گشت و گذار در اين كشور اعجاببرانگيز و قدم زدن در خيابانهايش و نيز بازديد از بازارهايش زمان كافي در اختيار داشتيم. با مردم عادي همصحبت شديم، غذاي محلي خورديم و حتي به اندازه كافي خوششانس بوديم چراكه در طول سفرمان مهمان خانههاي چند خانواده ايراني شديم.
نحوه برخورد ايرانيها با گردشگران امريكايي
مردم ايران اغلب بعد از پي بردن به اين حقيقت كه ما امريكايي هستيم و كشورشان براي ما ويزا صادر كرده است، سخت متعجب ميشدند. وقتي كه ماجرا برايشان جا ميافتاد كمكم سر و كله استقبال و مهماننوازيهاي گرم مخصوص ايرانيان پيدا ميشد. از سلام گرم و صميمي تا لبخند و در آغوش كشيدن و دادن هدايا و دعوت به خانهشان. راستش با وجود اين همه مهماننوازي گاهي حس سوپراستار بودن به ما دست ميداد.
ما در طول سفر يك ماهه خود به ايران به هيچ وجه احساس بدي نداشتيم. در خيابانها به راحتي قدم ميزديم و با مردم همكلام ميشديم. همه چيز امن و عادي بود. واضح بگويم كه در طول اين سفر يك ماهه هيچ وقت احساس نكرديم كه امنيتمان به خطر افتاده است.
اگرچه در ابتداي ورودمان به ايران و در فرودگاه تهران اثر انگشتمان را ثبت كردند اما من و حتي همه اعضاي گروهمان به هيچ وجه با موشكافيهايي تحت عنوان وارسي خارج از عرف دوربين عكاسي يا تجهيزات سفرمان مواجه نشديم. هنگام خروجمان از ايران به تركيه نيز (از طريق قطار تبريز به استانبول) فرآيند كنترل پاسپورت هيچ مشكل خاصي را برايمان ايجاد نكرد.
بسياري از مسافران همقطار ما در طول سفر بازگشت علاقهمند به دانستن تجربيات سفرمان به كشورشان بودند.
تحريم ايران و سوغاتهاي ۱۰۰ دلاري
به دليل تحريمهاي امريكا عليه ايران، هر يك از شهروندان امريكايي عملاً اجازه دارند كه تنها كالا و سوغاتي به ارزش ۱۰۰ دلار را از ايران با خود به امريكا حمل كنند اما آيا اين براي ما به آن معنا بود كه بايد خريدهايمان را محدود كنيم؟ نه هرگز. همه چيز به خودمان بستگي داشت.
متأسفانه فرشهاي نفيس ايراني نيز مورد تحريم ايالات متحده امريكاست، با اين حال اگر قلبتان سوار بر فرشهاي ايراني باشد ميتوانيد فروشگاهي را پيدا كنيد و از طريق آن با شعبه اماراتي يا شريك اماراتي آن فروشگاهها در دوبي ارتباط برقرار كنيد. به اين ترتيب فروشنده ايراني، فرش را با كشتي از شعبه فروشگاهي خود در دوبي به در منزلتان ارسال ميكند.
از ديگر نقاط تأسفبرانگيز اين است كه بانكهاي ايران نيز تحت تحريمهاي بينالمللي قرار دارند، بنابراين اگرچه خيابانهاي ايران مملو از شعب بانكهاي مختلف و دستگاههاي ATM است اما شما نميتوانيد با كارت بانكيتان از اين دستگاهها پول برداشت كنيد، بنابراين چاره كار به همراه داشتن مبالغ كافي پول نقد است. گردشگري كه ميخواهد به ايران سفر كند بايد خود را به دلارهاي امريكا يا يورو مسلح كند و بعد از ورود به ايران آنها را در صرافيهايي كه نرخ مبادله ارز در آنها ۲۰ درصد بيشتر از نرخ موجود در بانكهاي ايراني است، به پول مقصد تبديل كند. روي كارتهاي اعتباري خود حساب نكنيد. تنها شمار اندكي از سوغاتفروشان و فرشفروشان ايراني كارتهاي اعتباري شما را ميپذيرند و فرآيند معامله را با ميانبر زدن از طريق شريك تجاريشان در دوبي يا ديگر شهرهاي خاورميانه پيش ميبرند.
سفر كليشهها را دور ميريزد پيش از اين سفر برخلاف تصاوير كليشهاي كه از فضاي ايران در رسانهها منتشر ميشد، شنيده بوديم كه مردم ايران بسيار گرم و مهماننواز هستند اما حقيقتي كه ديديم حتي از سطح انتظاراتمان هم بالاتر بود. همه اينها نشان داد سفر يكي از بهترين روشها براي وارونه كردن برخي كليشهها و دور انداختن آنهاست. گردش و سفر يكي از راههاي تبديل شدن به سفير صلح و دوستي است. ماهيت مسائل در بستر واقعيت كاملاً متفاوت از آن چيزي است كه در تلويزيون و رسانههاي غربي به مردم القا ميشود و ايران به ما ثابت كرد شناخت يك مكان بدون لمس كردن و از نزديك بازديد كردن آن اگرچه غيرقابل ممكن نباشد اما قطعاَ آسان هم نخواهد بود.