در سالهاي پس از انقلاب اسلامي با وجود اينكه شعر، تأثيرگذارترين جريان فرهنگي در انتقال ارزشهاي و باورهاي انقلاب اسلامي بوده است اما برگزاري نشستهاي شعرخواني در فضايي به دور از اظهارنظرها و خودنماييهايي از جنس نقد كه در سالهاي اخير خود را بيش از هر موضوع ديگري در حوزه شعر به رخ ميكشيد به شدت حس ميشد. نشستهايي كه در آن تنها شاعر و شعر و حس او به موضوعاتي همچون انقلاب اسلامي، باورها و آرمانهايش وجود داشته باشد و كمتر بتوان از ادعا در آن سراغي گرفت.
برپايي مراسمهايي همچون شبهاي شعر به دليل هزينهزايي اندك اين مراسم و دور بودن آنها از هر نوع تكلفي اين روزها كمتر به مذاق اهالي فرهنگ و رسانه خوش مينشيند، حتي برخي از شاعران و مدعيان عرصه كلام نيز زماني كه با نشستهايي اينچنيني روبهرو ميشوند كه در آنها سنگ محك تنها شعر و شاعر است و نه تكلف و فرصتي براي سخنراني، به بهانههايي هر چند اندك از آن محفل دور ميشوند و راه خود را به سوي ديگري كج و رسانهها نيز به طور ترجيحي بسيار گذرا با اين موضوع برخورد ميكنند.
در چنين فضايي و به مناسبت سومين سالگرد حماسه نهم ديماه، مؤسسه فرهنگي شهرستان ادب با همكاري مجمع شاعران اهل بيت(ع) و حوزه هنري اقدام به سازماندهي و برگزاري سه شب شعر با حضور شاعران انقلاب اسلامي در سه استان كشور كرد كه دومين مراسم از آن كه در تالار سوره حوزه هنري و شنبه شب گذشته برگزار شد به جلوهاي از ميثاق دوباره شعر و شاعران انقلاب حول يك موضوع و حماسه ملي ختم شد. مراسمي كه در آن بيش از ۵۰۰ شاعر انقلابي در زماني نزديك به سه ساعت به شعرخواني درباره انقلاب اسلامي پرداختند.
عليرضا قزوه يكي از شاعران حاضر در اين نشست در گفتوگو با «جوان» با اشاره به جاي خالي برگزاري چنين مراسماتي در حوزه شعر در كشور گفت: مهمترين عامل جذابيت چنين برنامهاي براي من، استقبال طيفهاي مختلف شاعران از آن بود كه باعث انسجام برنامه نيز شد اما نميدانم اين موفقيت در رسانهها نيز واكنشي پيدا ميكند يا خير؟
رسانهها و بياعتنايي به شعر انقلاب
علي محمد مؤدب ديگر شاعر حاضر در اين مراسم نيز از بياعتنايي رسانهها به چنين برنامههايي انتقاد كرده و ميگويد: رسانههاي تصويري و صوتي بايد براي معرفي شعر و شاعر وقت بيشتري بگذارند. شاعر بايد بتواند با حضور در رسانه، شعر را به درستي معرفي و بازخواني كند. اما اينكه امروز رسانهها و صدا و سيما براي ورزش و سرگرمي بيشتر از شعر اهميت قائل ميشوند، دردآور است. شعر موضوعي است كه بايد تيتر اول روزنامهها شود و در رسانه ملي به وضوح به ديد مخاطبانش آيد. اين هنر مهمترين و ريشهدارترين هنر مردم ما است و برنامههاي شب شعر و شعرخواني هم تنها بهانهاي است براي مرور اين واقعيتها و اينكه شعر و شاعر محور اصلي يك اتفاق فرهنگي شود.
مقام معظم رهبري در سخنان خود از شعر به عنوان سرمايهاي ملي براي فارسي زبانان و ايرانيان سخن گفتهاند. اين ميراث اما از بسياري از زوايا وفادارترين هنر به انقلاب اسلامي نيز بوده است و در سختترين زاويههاي آن حامي و ياريكننده آن به شمار ميرفته و بر زخمهاي آن مرهم و التيام بوده است ولي در مواجهه با آن به عنوان يك رخداد فرهنگي اين سؤال همواره مطرح بوده است كه كدامين شيوه براي ارائه عمومي آن به ويژه زماني كه حامل يك پيام اجتماعي تأثيرگذار نيز باشد، ميتواند بيشترين نفوذ را در ميان جامعه پديد آورد؟ حضور آن در رسانهها، برپايي نشست شبهاي شعر؟ انتشار كتاب؟ جلسات نقد؟ كدام يك.
مصطفي محدثي خراساني در پاسخ به اين سؤال، برپايي جلسات شبهاي شعر به صورت عمومي را بهترين شيوه آشتي و آشنا كردن دوباره جامعه با رسالت تاريخي شعر در انقلاب اسلامي معرفي ميكند و با اشاره به برگزاري نشست شبهاي شعر انقلاب اسلامي ميگويد: شاعر و مخاطب شعر در نشستهايي مانند شبهاي شعر انقلاب حس و حال پيدا كردن گمشدهاي را دارد كه سالهاست به دنبال آن است. گمشدهاي كه بو و عطر آن، او را به اين مجلس كشانده است و بايد اعتراف كرد كه حسرت ديدن آن را در محافل ادبي بسيار كشيده است.
وي با اشاره به برگزاري مراسم شبهاي شعر كه با موضوعاتي مانند انقلاب اسلامي يا حماسههاي ملي و مذهبي برگزار ميشود، افزود: در شبهاي شعر انقلاب يا شبهاي شعر با موضوع مشابه، شاعراني كه در شكلگيري يك جريان توانمند اجتماعي نقش دارند با محوريت كلام شاعرانه خود جمع ميشوند و حس وزيدن نسيم آن آرمان در روح خود را به جان مخاطب ميرسانند و خب مگر چه رسانهاي بهتر از شعر سراغ داريم كه بتواند از پس اين رسالت تاريخي برآيد.
سؤال اصلي اما در مهجور ماندن چنين مراسمهايي است؛ مراسمهايي كه هزينه اندك برگزاري و مردمي و انقلابي بودن برگزاري آن در مقايسه با بسياري از برنامههاي فرهنگي، همايشها و ميزگردهاي مشابه اندك و محدود است، نه نياز به سالنهاي مجلل دارد و نه هداياي آنچناني اما چرايي ترجيح يافتن جشنوارههاي پر خرج و بياستفاده دولتي به برنامههايي از جنس شبهاي شعر انقلاب اسلامي در كنار بياعتنايي رسانههاي گروهي به انعكاس آن است كه علامت سؤال بزرگي را پيش روي سياستگذاران و رسانههاي فرهنگي مدعي دفاع از ارزشهاي انقلاب اسلامي قرار ميدهد؛ علامت سؤالي به بزرگي همه مهجوريت شعر انقلاب در مقابل جريان فرهنگي انسان زده وارداتي به كشورمان.
