باغ هاي اصفهان را مي توان به عنوان يكي از برترين آثار برجا مانده از دوره هاي تاريخي گذشته به شمار آورد كه طي دهه هاي اخير با حاكم شدن دود و ماشين بر خيابان ها و مهمان شدن ساختمان هاي چند طبقه به جاي خانه هاي سنتي گذشته ديگر چيزي از آن ها باقي نمانده و آنقدر اين روند صنعتي شدن به سرعت ادامه پيدا كرد كه ديگر هيچ كس اميدي به احياء آن همه زيبايي ندارد.
ايجاد باغ هاي پر وسعت در دوره هايي كه اصفهان پايتخت بوده بيشتر مورد توجه قرار گرفته و باغ عيسي بن ايوب بين محله خشينان(حوالي امامزاده اسماعيل امروز) و يهوديه(جوباره امروز) از قرن چهارم هجري و باغ عبدالعزيز از دوره فرمانروايي علاءالدوله ديلمي كاكويه كه در داخل حصار اصفهان قرار داشته است.
احداث چند باغ وسيع در دوره سلاجقه اصفهان را به صورت باغي بزرگ و پهناور جلوه مي داده كه باغ بكر، باغ فلاسان، باغ احمد سياه، باغ كارانف باغ دشت گور و بيت الماء از جمله تين باغ ها به شمار مي رود.
از قرن هشتم تا آغازعصر صفويه عدم مراقبت و ويراني باعث مي وشد كه جز نام از اين باغ ها چيزي باقي نماند اما در زمان شاه عباس اول احداث باغ هاي بزرگ شهر اصفهان را به صورت يك باغ سراسري در مي آورد باغ هايي كه تنها آوازه اي از آن ها باقي مانده است.
اما قرار بر اين است كه باغ هاي قديمي اصفهان از جمله باغ هاي جنوب ميدان امام(ره) شامل ده پروژه همچون ساماندهي باغ زره سازان و باغ مجدالعلما در جهت حفظ باغ هاي محور فرهنگي تاريخي چهار باغ، احيا شود.
سازمان نوسازي و بهسازي شهرداري در حال احياي "اصفهان در گذر تاريخ" است كه نمايانگر دوره هاي تاريخي شهر اصفهان مي باشد.
مرمت نقاط شاخص اين كلان شهر از جمله طرح هايي است كه سازمان نوسازي و بهسازي شهرداري اصفهان در دست اجرا دارد مشخص كردن حصار و باروي شهر اصفهان است.
با توجه به اين كه اصفهان "شهرموزه" ناميده مي شود لذا هدف اين است كه زندگي در بافت هاي تاريخي ارزشمند شود همچنين فضاي تعاملات عمومي مناسبي در بافت تاريخي ايجاد گردد.
اما با تمام تلاش ها و برنامه ريزي هاي صورت گرفته بايد اين مسئله را قبول كرد كه در صورت بازگشت دوباره آب به زاينده رود احياي باغ هاي شهر امكان پذير خواهد بود و در اولويت برنامه هاي شهرداري قرار خواهد گرفت.
به گفته مديران شهري احياي باغ هاي شهر اصفهان با همان زيبايي گذشته از مدت ها پيش در برنامه هاي سازمان پارك ها و فضاي سبز شهرداري قرار گرفته و اگر آب در زاينده رود دوباره جاري شود در قسمت هاي مختلف شهر اجرا مي شود اما متاسفانه فضاهايي كه روزي باغ هاي اصفهان بوده تبديل به برج و آپارتمان شده و چيزي از آن باقي نمانده است و تنها شيوه طراحي باغ هاي ايراني در اصفهان حتي در زمان حاضر نيز جزو سبك هاي شناخته شده است كه در دانشگاه هاي جهان تدريس مي شود.
تعدادي از مديران هم احياي باغ راه ها به دليل اين كه باغ هاي شهر اصفهان با توسعه شهر، مهاجرت بيرويه و افزايش جمعيت از بين رفته است، امكان ذير نمي دانند و توسعه فضاي سبز در قالب هاي مختلف از جمله باغ راه ها، ايجاد پارك هاي خطي در حاشيه مسيرهاي عبوري شهروندان در دستور كار قرار گرفته است.
فهرست اين باغ ها كه از آغاز انتخاب اصفهان به عنوان پايتخت صفويه در سال ۱۰۰۰ هجري تا افول ستاره اقبال اين سلسله در سال ۱۱۳۵ هجري به وجود آمده و هر يك از آن ها ده ها جريب وسعت داشته كه به شرح زير مي باشد؛
باغ ارم، باغ اعتمادالدوله، باغ ايشيك آقاسي باشي، باغ بابا امير، باغ بادامستان، باغ برج و باغ حاج صالح در ضلع شرقي و چهارباغ نو(چهارباغ خواجو)، باغ بزرگ عباس آباد در ضلع غربي چهارباغ، باغ پهلوان حسين كه مادي نياصرم از وسط آن مي گذشته است، باغ تخت در ضلع غربي چهارباغ، باغ تفنگچي آقاسي، باغ توپخانه و باغ عسگر، باغ توشمال باشي، باغ جزاير خانه، باغ جشاران يا جوشاران(گشاران)، باغ جلودار، باغ جنت در شمال بستر زاينده رود، باغ جون كمر، باغ چرخاب، باغ چهلستون، باغ چيني خانه در حوالي چهارباغ، باغ خرگاه يا خيمه گاه، باغ خليل خانه و توحيد خانه، باغ خياط خانه، باغ داروغه دفتر، باغ داروغه، باغ ديوان بيگي، باغ رضاقلي خان، باغ زرشك، باغ زين خانه و فتح آباد، باغ سپهسالار، باغ سلطانعلي، خان، باغ سيف الدوله مشهور به باغ آلبالو، باغ صالح آباد و باغ نظر و باغ قراخان در ساحل شمالي زاينده رود، باغ صفي آباد، باغ طاووس خانه، باغ عموطاهر، باغ فراشخانه، باغ فرنگ، باغ فيل خانه، باغ قرچقاي خان، باغ قورچي باشي عليا و سفلي، باغ قورچي ها و باغ انارستان و سقاخانه كه در حال حاضر به استثناي باغ چهلستون و باغ هشت بهشت و چهارباغ اثر ديگري از باغ هاي مشهور آن زمان باقي نمانده است، باغ قوشچيان و غلامان مطبخ، باغ قوشخانه در محله قديمي طوقچي كه مركز تربيت قوشهاي شكاري و محل استقبال شاهان صفوي از مهمان هاي خود بوده است، باغ كاج، باغ كجاوه خانه جنب بازار رنگرزان، باغ كلاه شاه، باغ كومه و باغ وحش در لنجان اصفهان كه شكارگاه و محل نگهداري حيوانات وحشي بوده است، باغ گلدسته، باغ شيرخانه در ضلع شرقي چهارباغ، باغ ماما سلطان، باغ محمود، باغ مستمند، باغ مهردار، باغ ميرآخور، باغ نارنجستان و عمارتي كه داشته است، باغ نسترن در ساحل رودخانه، باغ نگارستان در حوالي چهارباغ، باغ وقايع نويس، باغ هزار جريب كه از همه باغ هاي ديگر وسيع تر و زيبا تر بوده و در دامنه شمالي كوه صفه و در محل فعلي دانشگاه اصفهان و شرق و شمال آن گسترده بوده است و سياحان خارجي عصر صفويه و از آن جمله توماس هربرت و ژان شاردن به تفصيل از آن ها سخن گفته اند و توماس هربرت اين باغ را در سفرنامه خود "بهشت شاه عباس" و نيز باغ عباس آباد كه به شخص شاه عباس اول انتساب دارد نام داده است.
باغ هشت بهشت يا باغ بلبل كه كاخ سكونت شاه سليمان صفوي در اين باغ قرار داشته است.
