فارس: با عجله صافکاری ماشینهای مردم را انجام میدهد که هم در این روزگار سخت مشتریهایش را از دست ندهد و هم بتوانم با او گپ و گفتی داشته باشم. بالای درِ صافکاری، روی آجرهای قدیمی و کدر، با رنگ روشن نوشته شده صافکاری عابدی. «هوشنگ عابدی» وقتی شش سالش بود پدر را از دست داد و او ماند و چهار خواهر و یک مادر تنها. مجبور شد از همان سن و سال کار کند.
از ۲۵ سالگی به شطرنج علاقهمند شد و به صورت خود آموز تکنیکهای آن را فرا گرفت، قبل از اینکه هیئتی باشد و فدراسیونی. تیر ماه امسال قهرمان پیشکسوتان کشور شده. ۱۷ سال است که مربی شطرنج است و در باشگاههای مختلف مریبگری میکند.
به گفته خودش، به مدت۱۰ سال خودآموز شطرنج را یاد گرفت. بعد وارد باشگاه شد ولی به جای اینکه تجربهاش بالا برود تجربیات خود را در اختیار دیگران میگذاشت. آن زمان در اهواز کتاب شطرنج یافت نمیشد. میرفت تهران، همه جا را زیر پا میگذاشت تا کتابی پیدا کند برای خواندن و آموختن تکنیکهای مختلف. هرچه را هم که یاد میگرفت به دیگران آموزش میداد.
وی امسال قهرمان مسابقات پیشکسوتان کشور شد اما به مسابقات جهانی اعزام نشد. فدراسیون این جواندل ۷۵ ساله خوزستانی را به مسابقات جهانی اعزام نکرد. همین موضوع سوژهای شد برای اینکه بروم و در محل کارش و درباره این مسائل گپ و گفتی رو در رو داشته باشیم.
فارس: امسال قهرمان کشور شدی ولی به مسابقات جهانی نرفتی. چرا؟
- فدراسیون بودجه نداشت. گفت اگر بخواهید میتوانیم شما را به خرج خودتان بفرستیم. کل خرج رفت و برگشت من ۹ میلیون تومان میشد ولی فدراسیون گفت این پول را ندارد.
فارس: به نظر شما اینقدر پول برای یک فدراسیون زیاد است؟
-نمیدانم ولی بهانهشان که همین بود.
فارس: هیچ کس را نفرستادند؟
- دیگرانی هستند که گفتند به خرج خودشان میروند. ولی... دیگر نمیدانم.
فارس: این مشکل را با مسئولان ورزش استان که مطرح کردید چه گفتند؟
- مسئله را از طریق مسئولان هیئت شطرنج استان با آقای گرشاسبی مدیرکل اداره ورزش مطرح کردم. گرشاسبی گفت تنها یک میلیون میتواند در اختیارم بگذارد. خود هیئت هم که توانایی ندارد.
فارس: پس به همین راحتی مسابقات جهانی نرفتی
-چکار میتوانستم بکنم. اعتراض هم کردم ولی گفتند بودجه نداریم.
فارس: به وزارت ورزش هم اعتراض کردی؟
- فرصت این کار را نداشتم. یکم آبان آغاز مسابقات جهانی بود و دیگر زمانی برای اعتراض وجود نداشت. راستش انتظارم از فدراسیون بیش از این بود. انتظار داشتم قدر زحماتی را که در این رشته کشیدم بدانند.
فارس: در باشگاهها قدر زحماتتان را میدانند؟
- بله در خوزستان همه احترام زیادی به من میگذراند مخصوصا در باشگاهها. نخستین باشگاهی هم که در آنجا بازی کردی استقلال اهواز بود. حدود ۱۰ سال در آنجا شطرنج بازی کردم که هیئت شطرنج تشکیل شد. از آن به بعد وارد هیئت شدم و در آنجا شطرنج را ادامه دادم.
فارس: در هیئت هم مربی بودی؟
- نه. آنجا بازی میکردم. اما باز هم هر دانشی که کسب میکردم در اختیار دیگر شطرنج بازان قرار میدادم. جزو تیمهایی که هیئت به مسابقات میفرستاد بودم. تا سال ۷۱ در مسابقات شرکت میکردم. از آن زمان به بعد کمی از مسابقات فاصله گرفتم. بعد از بازگشتم هم دیگر در مسابقات عمومی شرکت نکردم. تنها در رده پیشکسوتان شرکت میکردم. آن زمان مسابقات به صورت عمومی برای همه ردههای سنی هم برگزار میشد اما حالا اینگونه نیست. الان فقط میتوانم با پیشکسوتان رقابت کنم.
فارس: این همه شغل، چطور شد صافکار شدی؟
- بعد از مرگ پدرم مجبور شدم کار کنم. از همان بچگی نان آور مادر و چهار خواهرم بودم. روزنامه فروشی، بستنی فروشی و آرایشگری هم کردم. باید یک طوری خرج خانواده را در میآوردم. همین کار کردن بود که باعث شد نتوانم درس بخوانم. بزرگتر که شدم به صافکاری مشغول شدم. از سن ۲۶ سالگی صافکاری میکنم.
فارس: با اینکه درس نخواندهای چطور میتوانی کتاب بخوانی؟
- تا کلاس دوم درس خواندم. اما مجبور شدم تحصیل را رها کنم. اما به خاطر اشتیاقی که به یادگیری شطرنج داشتم و به دلیل اینکه کتابهای شطرنج به زبان اصلی بودند، کلاس شبانه آموزش زبان میرفتم. الان کمی آلمانی و کمی انگلیسی بلدم. میتوانم در کتابها و مجلههایی که درباره شطرنج هستند گلیم خودم را از آب بیرون بکشم.
فارس: الان هم که در صنایع فولاد مربیگری میکنی.
بله. الان آنجا هستم.
فارس: کسی به آنجا معرفیات کرد یا از رویشناختی که مسئولان داشتند به آنجا رفتی؟
- کسانی آنجا بودند که از قبل مرا میشناختند. همانطور که گفتم در باشگاههای قبلی کسانی بودند که من به صورت غیر رسمی مربیشان بودم. بعضی از آنها حالا مهندسان شرکت صنایع فولاد هستند. از طریق آنها بود که وارد این باشگاه شدم. قبل از این در باشگاه سازمان آب و برق و چند باشگاه دیگر مشغول بودم و آنجا هم تعدادی شاگرد داشتم. آنجا هم مثل الان به صورت ساعتی مربیگری میکردم. هیچ وقت به صورت رسمی جایی استخدام نشدم.
الان مدرک مربیگری درجه سه گرفتهام. قرار است به خاطر قهرمانی امسالم در پیشکسوتان کشور، به من مدرک درجه دو بدهند.
فارس: چرا هیئت شطرنج استان خوزستان از تجربیاتت استفاده نمیکند؟
- تعداد افراد با تجربه زیاد است و به حضور من احتیاجی نیست. اما قدر زحماتم را میدانند و همیشه به من احترام میگذارند.
****
سئوالاتم که تمام شد دیگر هیچ نگفت. فقط تشکر کرد و از من خواست که مصاحبه را به گونهای تنظیم نکنم که کسی ناراحت شود انگار نه انگار که این همه سال شطرنج بازی کرده و حقی به گردن استان و کشور دارد. خداحافظی کردم، وسایلم را جمع کردم و راه افتادم. همینطور که از او و صافکاریاش دور میشدم نگاهش میکردم ولی او دیگر به من نگاه نمیکرد، انگار که تفاوتی برای او ندارد که من مصاحبهاش را کار کنم یا نه.
