شهرها و روستاها زمخت و بی قواره شده اند. ساختمانها هر جا که دوست داشته باشند سر بر می آورند و مهم نیست اینجا جنگل باشد یا ساحل یا در دل کویر. آهن و بتون و سنگها روی هم انباشته می شوند و بنام معماری نوین! شکلی می سازند که نه چشم را می نوازد و نه روح را. اما براستی چرا در هیچ یک از شهرهای ایران، با آن قدمت و تمدن و تاریخ کهن، از معماریهای اصیل ایرانی و اسلامی دیگر خبری نیست و اگر گنبد و گلدسته ها را هم از مساجد و امامزاده ها بگیریم، برای آنها نیز چیزی باقی نمی ماند.
***
در معماری ایرانی ویژگی هایی موجود است که در مقایسه با معماری دیگر کشورهای جهان از ارزشی ویژه برخوردار است. ویژگی هایی چون طراحی مناسب، محاسبات دقیق، فرم درست پوشش، رعایت مسائل فنی و علمی در ساختمان، ایوانهای رفیع، ستونهای بلند و بالاخره تزئینات گوناگون که هریک در عین سادگی معرف شکوه معماری این سرزمین می باشد، ولی چرا هیچ کس به این ویژگی ها توجهی ندارد و اصالت ها به فراموشی سپرده شده اند؟
کافیست سری به نقاط مختلف ایران بزنیم و با موضوع معماری ایرانی و اسلامی به در و دیوارها بنگریم. موضوعی که در حرف و کلام مورد توجه و نگاه ویژه مسئولان قرار گرفته و بر اجرایی شدن آن به شدت تاکید دارند اما در عمل دریغ از یک حرکت مناسب!
مکعب هایی که با شیشه و آجر و آلومینیوم و سنگ های مصنوعی تزیین شده اند و با نمادی غربی و اشکال عجیب و غریبشان سایه بر سر معماری ایرانی و اسلامی انداخته اند و صد البته که مشکل از طرف سازندگان نیست، زیرا آنان نمی دانند معماری ایرانی – اسلامی چیست.
* اینجا ایران اسلامیست
چند سالیست که از طرح و نقشه تفضیلی برای شهرها صحبت می شود. از جدا شدن مناطق مسکونی از تجاری و گردش گاه ها و تفرجگاه ها و... اما آیا در این میان به نحوه و نوع ساخت و سازها و معماریها نیز توجهی شده؟ آیا تعریفی برای ظاهر شهرها ارایه شده و اینکه اگر میهمانی خارجی، پای به این کوچه و خیابانها نهاد احساس خواهد کرد که در ایرانی قدم می زند که دین مردمانش اسلام است؟
متاسفانه باید بپذیریم که اوضاع به نفع معماری ایرانی پیش نمی رود و عدم تعیین شاخصهای معماری اسلامی و ایرانی از سوی دستگاههای مسئول مانند وزارت راه و شهرسازی و به دنبال آن اجرای چنین شاخصهایی از سوی شهرداری ها به عنوان یکی از مجریان صاحب نظر در این عرصه، علت عمده آشفته بازار موجود در عرصه کاربرد نماهای غربی و عدم استفاده از نماهای اصیل و بومی است.
حداقل کاری که در حاضر می شود انجام داد این است که ضوابط و قوانین، نماهایی را اجباری کنند که بیان کننده هویت دینی و مذهبی این سرزمین و در عین حال فرهنگ ایران و ایرانی باشد.
