هر چند اين نخستين باري نيست كه در رشتههاي گوناگون علم و فناوري و به ويژه دانش پزشكي دانشمندان و پزشكان متبحر كشورمان تواناييهاي ويژه خود را به نمايش ميگذارند، اما عمل جراحي پيوند لايهاي قرنيه به وسيله ليزرفمتو سكند و بدون بخيه بر روي چشم بيمار، دستاورد ارزشمندي است كه نه فقط براي نخستين بار در كشور انجام ميشود، بلكه حتي تجربه بزرگترين چشم پزشكان دنيا براي انجام چنين عملي، تنها سه يا چهار نمونه موفق است، آن هم نمونههايي كه ويژگي عمل انجام شده در كشور را ندارند.
دانلود فيلم
اين جراحي نشانه ديگري از توانايي و جايگاه دانش پزشكي ايران به خصوص در رشته چشم پزشكي در جهان است. اين در حالي است كه دكتر بهرام عيناللهي رئيس قطب چشم پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي و تيم مجري اين جراحي خاص، مدال افتخار بسيجي بودن را نيز بر سينه دارد و قلههاي علمي جهان به همت دانشمندان بسيجي در حال فتح شدن است.
مهار ليزر توسط چشم پزشكان ايراني
وقتي نام ليزر را در كنار چشم پزشكي ميشنويم بيترديد به ياد عملهاي اصلاح عيوب انكساري يعني همان لايزيك و ليزيك ميافتيم. عملي كه چند سالي ميشود در ايران حسابي جا افتاده و بسياري از عينكيها را از استفاده ازاين وسيله بينياز كرده است. اين بار اما جراحي انجام گرفته به كمك ليزر با جراحيهاي قبلي بسيار متفاوت است.
دكتر بهرام عيناللهي رئيس قطب چشم پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي در گفتوگو با «جوان » در رابطه با جزئيات اين عمل جراحي ميگويد: ما از مدتها قبل به دنبال اين بوديم تا براي انجام جراحيهاي چشم بخيه را حذف كنيم و به همين منظور ايده استفاده از چسبهاي مخصوص مطرح شد، اما پس از آن متوجه قابليتهاي ليزر شديم. به گفته اين استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، فمتوسكند ليزر يكي از پيشرفتهترين انواع ليزر در دنياست كه در سطح فمتو(يك ميليونيوم نانو ) عمل ميكند و ميتوان برشهاي بسيار ظريفي به كمك آن در قرنيه انجام داد. وي ميافزايد: با كمك اين ليزر ميتوان سطح بسيار صافي را ايجاد كرد كه عملكردي مشابه چسب دارد و با استفاده از اين ليزر در عمل كدورتهاي سطحي قرنيه، ديگر نيازي به بخيه نيست.
بنا به تأكيد عيناللهي عمل پيوند با اين شيوه براي نخستين بار در سطح آسيا انجام شد و در تمام دنيا نيز سه يا چهار بار مشابه چنين عملي انجام شده است. رئيس شوراي مركزي بسيج جامعه پزشكي خاطرنشان ميكند: البته عملهاي مشابه انجام شده براي بيماراني بوده كه كدورت قرنيه آنها بسيار كم و زير۲۵۰ بوده، اما عملي كه در ايران انجام شد، براي بيماري است كه از سالها پيش قادر به ديدن نبوده و چندين بار تحت عمل جراحي چشم با روش تراشيدن قرنيه قرار گرفته است، اما اين عملها بينايياش را به او بازنميگرداند از همين رو عمل جراحي انجام شده روي اين بيمار و با اين ويژگيها، براي نخستين بار است كه در سطح جهان اتفاق ميافتد.
مزايا و ويژگيهاي روش درماني جديد
بيهوشي كامل بسياري از بيماران نيازمند جراحي را نگران ميكند، اما بيحسي موضعي و انجام عمل به صورت سرپايي نه فقط حكايت از بهبود سريعتر و جراحي سادهتر دارد، بلكه آرامش روحي بيشتري هم به بيمار ميدهد و بيترديد تلاش محققان علوم پزشكي براي يافتن روشهاي جديد بدون بخيه يا بيهوشي ميتواند درد و نگراني بيماران را كمتر كند، همچنانكه اين روش جديد جراحي پيوند قرنيه سرپايي و بدون درد است.
دكتر عيناللهي درباره ويژگيها و اهميت عمل انجام شده توضيح ميدهد: در لايهبرداري قرنيه با چاقو برداشت لايههاي صاف ميسر نيست و برش ايجاد شده نامنظم است كه پس از پيوند سبب بروز آستيگماتيسم و همچنين كدورت قرنيه در بيمار ميشود. اين پزشك بسيجي از شش ماه كار تحقيقاتي براي به ثمر رسيدن استفاده از ليزر در اين عمل جراحي ميگويد. وي با اشاره به شيوه كار در اين روش ميافزايد: فمتوليزر سيستم ديجيتالي كاملاً هوشمند دارد، بنابراين ميتوان به وسيله آن قرنيه را به اندازه، شكل، عمق و تعداد دلخواه برش داد به نحوي كه اندازه برش قرنيه در دهنده و گيرنده كاملاً دقيق، يكسان، استاندارد و بدون وجود اختلاف و به يك اندازه در ميآيد و با توجه به اينكه سطح برش بسيار صاف و صيقلي است، بيمار پس از پيوند دچار آستيگماتيسم و كدورت قرنيه نميشود و راهي امن و مؤثر براي انجام عمل پيوند سطحي قرنيه است.
اين فوق تخصص قرنيه درباره ديگر مزاياي عمل جراحي پيوند لايهاي قرنيه با استفاده از ليزر و بدون بخيه ميگويد: مهمترين ويژگي اين عمل اين است كه بيمار بيهوش نميشود و عمل به صورت سرپايي انجام ميگيرد. زمان عمل بسيار كوتاه و در حد ۱۰ دقيقه، بدون درد و شبيه ليزيك است، ضمن آنكه بيمار پيوند شده از روز بعد از عمل قادر به ديدن است اگرچه لنز پانسمان به مدت دو هفته براي ترميم قرنيه پيوند زده شده در چشم بيمار باقي ميماند. همچنين ترميم بسيار سريع زخم و كاهش احتمال پس زدن پيوند از ديگر مزاياي اين روش درماني است.
تحقق معناي دلنشين ديدن
وقتي از رئيس قطب چشم پزشكي ايران درباره نتيجه عمل انجام شده ميپرسيم، پاسخ ميدهد: در حال حاضر دو ماه از عمل چشم اين بيمار ميگذرد، چشم پيوند شده بينايي كامل دارد و ما از روند بهبود كاملاً راضي هستيم.
