رضوي كه پيش از اين سابقه همكاري با پروژه انيميشن سينمايي تهران ۱۵۰۰ را داشته، اين كار را با مشاركت سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران ساخته است. اين مجموعه قرار است مسائل اجتماعي و فرهنگي را در قالب انيميشن نشان دهد. «جوان» گفتوگوي كوتاهي با ميرتوحيد رضوي انجام داده كه در آن رضوي توضيحات بيشتري در خصوص پروژهاش ميدهد.
درباره شكلگيري انيميشن «تهرانيها» بگوييد، اين كار از سوي شما پيشنهاد شد يا سفارش شهرداري بود؟ ايده كار از سوي ما به شهرداري ارائه شد اما پروسه تصويب آن بسيار طولاني شد و ما مجبور شديم داستان آن را عوض كنيم. در طرح اوليه داستان پسري بود كه به يك سياره ناشناخته ميرفت اما مديران شهرداري پيشنهاد دادند تا براي ملموس شدن داستان، طرح انيمشين را در يك فضاي عادي نشان دهيم به همين دليل تصميم گرفتيم داستان تهرانيها بر اساس اتفاقاتي باشد كه به صورت روزمره براي يك خانواده اتفاق ميافتد و درگيريهايي كه آنها با مسائل شهري دارند را به نمايش بگذاريم. همين مسئله باعث شد حدود هفت، هشت ماه كار ما به تعويق افتاد تا داستان جديد مورد تأييد قرار گرفت و اتود شخصيت را زديم. كار هم حدود يكسال پيش آغاز و خوشبختانه هماكنون آماده شده است.
اين كار براي معرفي و تبليغ خدمات شهرداري است؟ خير! ما اصلاً نميخواستيم به صورت شعاري كار كنيم، در ابتدا نيز بسياري از اساتيدي كه سوابق طولاني كار انيميشن و همكاري با صدا و سيما را داشتند، معتقد بودند به دليل اينكه سايرين اينگونه كار ميكنند، پس كار ما مورد قبول قرار نميگيرد، اما خوشبختانه توانستيم موافقت شهرداري را به دست بياوريم. در انيميشن تهرانيها سعي شده مسائل شهري به صورت زيرپوستي و طنز همراه با يك موسيقي زيبا و رفتار كاراكترها، نشان داده شود. نظر خود مسئولان سازمان فرهنگي شهرداري هم همين بود كه ميخواهند شهرداري در ذهن مردم نه به عنوان مركزي خدماتي كه مثلاً وظيفه تميز نگه داشتن شهر و انتقال زبالهها را بر عهده دارد، بلكه به عنوان نهادي فرهنگي و خانوادهمحور كه با مردم سر و كار دارد، معرفي شود، اما در اين كار مسائل آموزشي مانند رعايت استانداردهاي ساختماني، پرداخت عوارض و ارتباط با همسايگان نيز وجود دارد حتي يك قسمت كار در خصوص كتاب و كتابخواني است.
همكاري شهرام شكيبا با پروژه به چه شكلي بود؟
از آقاي شكيبا بسيار ممنونم كه به رغم مشغله زيادي كه داشتند براي ما وقت گذاشتند و زحمت طنزپردازي كار را كشيدند. يادم هست كه يكبار ساعت يك نيمه شب به دفتر ما آمدند و تا ۳ بامداد در خصوص كار صحبت كرديم. ايشان شخصاً دو قسمت از انيميشن را نوشتند و در باقي قسمتها به عنوان ناظر طنزپرداز حضور داشتند.
يعني سرپرست نويسندگان بودند؟
خير! ايشان روي بار طنز داستان نظارت ميكردند، در بسياري از توليدات تلويزيوني براي اينكه بار طنز داستان زيباتر جلوه داده شود از نظريات كارشناسان استفاده ميكنند. نويسنده انيميشن تهرانيها آقاي محسن ميرزاخاني بودند. ميرزاخاني و تيم همراهشان پيش از اين نيز در كارهاي انيمشين با «صبا» همكاري داشتند. ايشان از معدود نويسندگان ايراني است كه به صورت تخصصي روي نويسندگي انيميشن كار ميكنند.
در توليد انيميشن تهرانيها از چه تكنيك و برنامههايي استفاده كرديد؟ از تكنيك انيمشين سهبعدي استفاده كرديم. اين تكنيك روشي گرانقيمت براي توليد انيمشن است، اما خواستيم كاري با كيفيت ارائه دهيم و همچنين هزينههاي شهرداري را به گونهاي بالا نبريم كه از ادامه ساخت اينگونه كارها انصراف دهد. چون علاوه بر هزينه ساخت، شهرداري بايد هزينه پخش را نيز پرداخت كند . ما در ساخت آن از نرمافزارهايي مثل رندر منتال ويري، تريديمكس، فيوژن و يكسري از پلاگينهاي خاص تريديمكس استفاده كرديم.
به نظر شما تأثير انيميشن براي انتقال مفاهيم آموزشي در چه حد است؟ در دنياي امروز هيچكس نميتواند منكر توانايي انيميشن براي كمك به آموزش شود. انيميشنها قدرت بالايي براي انتقال مفاهيم دارند، چون با استفاده از قدرت تخيل از چارچوبهاي بسته فراتر ميروند. فرق يك آموزش از طريق گفتوگو با آموزش از راه انيميشن در همين است، هنگام گفتوگو ما دچار همان چارچوبها هستيم، درست مانند آموزش فرمولهاي شيمي و نحوه كار فعل و انفعالات شيميايي، معلم آنها را به صورت تئوري به دانشآموزش ميگويد و اين دردسر را براي دانشآموز بيچاره به وجود ميآورد كه در ذهنش همه فرمولها و اتفاقات را تصويرسازي كند، اما انيمشين به راحتي همه اين اتفاقات را به تصوير ميكشد و در اختيار آنها قرار ميدهد.
صحبت از آموزش شد، شما خودتان در وبسايتتان كار آموزشي نيز ميكنيد! بله! ما در وبسايت پويانما (puyanama. com) اين امكان را به وجود آوردهايم تا اطلاعات انيميشن را در اختيار علاقهمندان قرار دهيم، بخش آموزشي آن نيز به زودي راهاندازي ميشود. متأسفانه توليدات شهرستانها در سطح تهران نيست و اين به دليل كمبود امكانات آموزشي و در دسترس نبودن منابع فارسي آموزشي است، اميدواريم سايت پويانما بتواند به علاقهمندان ساخت انيميشن اين كمك را انجام بدهد و باعث ارتقاي سطح انيميشنهاي ايراني شود.
نحوه پخش انيميشن تهرانيها مشخص شده؟
سازمان فرهنگي- هنري شهرداري در حال رايزني براي پخش انيميشن است، اما هنوز زمان پخش آن مشخص نشده، اميدوارم اين انيميشنها از همه شبكهها پخش شود اما در صورت عدمموفقيت در اين كار حداقل شبكههاي يك، دو و سه كه پوشش سراسري دارند را در اختيار داشته باشيم. مديران شهرداري هم گفتهاند در صورتي كه بازخوردهاي كار خوب باشد، سفارش ساخت سريهاي جديد را ميدهند. ابتدا نيز قرار بود كار در ۵۰ قسمت توليد شود اما گفتند به صورت خردخرد و چند قسمتي سفارش را ميدهند. فعلاً ۱۳ قسمت سه دقيقهاي توليد كردهايم و قرارداد ۱۳ قسمت دو دقيقهاي را با معاونت حمل و نقل شهرداري تهران بستهايم. اميدوارم بتوانيم در قسمتهاي بعدي ساير سازمانهاي شهرداري را نيز مانند اتوبوسراني، تاكسيراني و مديريت بحران مشاركت بدهيم.
آيا انيميشن تهرانيها از اين قابليت برخوردارند كه مانند كاراكتر آقاي ايمني يا سيا ساكتي در ذهنها جا بيفتند؟
در اين خصوص بايد به يك نكته اساسي اشاره كنم، اين انيميشنهايي كه نام برديد ميليونها بار در تلويزيون پخش شدهاند، بروشورهاي مختلفي از آنها ساختهاند و در جاهاي ديگر از كاراكتر آنها استفاده كردهاند. بعد از چند سال اين شخصيتها در ذهن مردم جا باز كردند. مسلماً كاراكترهاي تهرانيها هم از اين قابليت برخوردارند زيرا روي داستان كار، شخصيتها، صداها و موسيقي اين انيميشن فكر شده است و در صورتي كه از همان ميزان پخش ديگر انيميشنهاي آموزشي برخوردار شوند، بيشك در ذهن مردم نقش خواهند بست.
