متاسفانه فعاليتهاي فرهنگي در شهرستان قاينات از نگاهها دور مانده است و بسياري از معضلات اجتماعي كه به وجود ميآيد به سبب همين بياهميتي به مسائل فرهنگي است. از عوامل اصلي بوجود آمدن مشكلات فرهنگي در قاينات را مي توان به همجواري این شهرستان با كشور افغانستان، گسترش مسائل ضدفرهنگي همچون ايجاد شبكههاي مختلف ماهوارهاي، شبهه افكني دشمنان از طريق اينترنت و شبكههای مجازي و همچنين نگاه سياسي به مسائل فرهنگي دانست که مجموعه اين عوامل اهميت فعاليت و سرمايه گذاري در حوزه فرهنگ در شهرستان قاينات را صد چندان مي كند.
***
با توجه به اهميت موضوع بايد ديد فرهنگ و توجه به مسائل فرهنگي و اجتماعي در نهادي مانند شهرداري قاين چه جايگاهي دارد؟ آيا شهرداري در قاين قدمي در اين راه برداشته ؟ براي پاسخ به اين سوالات راه دوري نرويد، گذري در سطح شهر و بررسي برنامه هاي فرهنگي انجام شده توسط ادارات، شما را مي تواند به يك پاسخ روشن برساند ؛ پاسخي كه به طور حتم نمي تواند رضايت مندي شهروندان را به همراه داشته باشد. نمره شهرداري قاين در فعاليت هاي فرهنگي در سطح شهرستان نمره پاييني است. نهادي كه با توجه به گستردگي حوزه اختياراتش و درآمد هايي كه دارد مي تواند نقش فعال تري در فرهنگ سازي و تقويت بنيه فرهنگ شهر داشته باشد اما شهرداري قاين در انجام برنامه هاي فرهنگي و تفريحي در شهر نقشي كم رنگ دارد .
* حضور کمرنگ در برنامه های فرهنگی
در ماه رمضان سالجاری و با همکاری شهرداری مراسم قرائت قرآن برگزاری شد که این برنامه را می توان جزو معدود برنامه های شهرداری در حوزه فعالیت های غیر عمرانی به حساب آورد که تعداد آنها در طول سال انگشت شمار است. كم كاري شهرداري قاين در مسائل فرهنگي قاين در حالي است كه شهرداري ها در بسياري از شهرها حضور گسترده اي در برنامه هاي فرهنگي و اجتماعي دارند . هر چند وظايف شهرداري ها بيشتر در ظاهر شهر ها خلاصه و نمود داشته است، اما وظايف ديگري هم بر عهده این ارگان قرار دارد و حمايت از نهاد هاي متولي فعاليت هاي هنري، سرگرم كننده، تفريحات جمعي، شهري و نظاير آنها، حمايت وتقويت فعاليت هاي فرهنگي و اجتماعي از آن جمله است.
شهرداري ها به عنوان نهادهايي كه با عموم مردم سر و كار دارند مي توانند نقش موثري در پيشبرد فعاليت هاي فرهنگي و اجتماعي سطح شهر داشته باشند. مطمئنا برگزاري برنامه هاي فرهنگی نيازمند هزينه هايي است كه به نظر نمي رسد شهرداري در اين زمينه مشكلي داشته باشد. درآمد شهرداري از ناحيه عوارضي كه از مردم مي گيرد و همچنين ديگر منابع درآمدي، اين ارگان را تبديل به يكي از پردرآمدترين نهادهاي ايران كرده است. با اين درآمد بالا، بهانه هايي مانند كمبود منابع مالي براي هزينه كردن در فعاليت هاي فرهنگي و هنري شهر پذيرفته نيست .
* وظایف تعریف نشده اند
با توجه به بنيه بالاي مالي شهرداري به نظر مي رسد انتظار هزينه كردن در صد كوچكي از اين پول ها در مسائل فرهنگي و اجتماعي شهر انتظار بيجايي نيست و خود مسئولان شهرداري هم اذعان دارند كه اين هزينه ها نمي تواند روي دوش آنها سنگيني كند . با اين شرايط كم كاري مسئولان شهرداري در اين حيطه را بايد در جاي ديگري جست و جو كرد. شايد مهمترين دليل بي توجهي شهرداري ها در شهري مانند قاين، تعريف نشدن اين وظيفه براي مسئولان آن باشد.
شايد مسئولان شهرداري بگويند كه اين نهاد به عنوان يك ارگان عمراني شناخته مي شود و وظيفه اش تنها در زيباسازي فضاهاي شهري و همچينن كارهاي عمراني خلاصه مي شود و ديگر نيازي به ورود آنها به فعاليت هاي ديگر شهري نيست و ادارات ديگري هستند كه در وظايف معين شده براي آنها مسائل فرهنگي و اجتماعي و توجه به فرهنگ سازي در سطح شهر ديده شده و اين وظيفه از حوزه وظايف آنها خارج است.
در ظاهر احتمالا استدلال مديران شهرداري قابل قبول به نظر می آید و فعاليت ها و برنامه هاي فرهنگي در چارچوب وظايف ارگان هايي مانند فرهنگ و ارشاد، سازمان تبليغات اسلامي و ادراتي از اين دست قرار می گيرد اما اين تنها يك روي سكه است. اگر چه اين ادارات به عنوان مجريان اصلي برنامه هاي اجتماعي و فرهنگي در بين عموم شناخته مي شوند اما در سطح شهر وقتي اين فعاليت ها به ثمر مي نشيند كه همراهي و حمايت ساير ارگان ها را نیز در كنار خودش داشته باشد، به خصوص اينكه شهرداري با توجه به درآمدهاي زيادي كه دارد مي تواند به عنوان يك حامي مالي قوي در كنار اين ادارات قرار بگيرد تا دغدغه مالي براي انجام فعاليت هاي فرهنگي وجود نداشته باشد.
* جای خالی فرهنگسراها
البته شهرداري در كنار حمايت مالي از فعاليت هاي فرهنگي و هنري مي تواند خود به طور مستقل وارد عمل شود و با برنامه ريزي، نقش مهمي در بالا بردن سطح فرهنگ شهر داشته باشد و به عنوان مشوق هنرمندان شهر فعاليت هايي را در برنامه هاي سالانه اش قرار دهد. اين ارگان سال هاست كه در بيشتر شهرهاي كشور با راه اندازي خانه هاي فرهنگ و همچنين فرهنگسراها كه مستقيما تحت نظر شهرداري اداره مي شوند ورود جدي به حوزه فعاليت هاي فرهنگي و اجتماعي داشته و توانسته خلا و كمبود اين فعاليت ها را جبران كند.
فرهنگسرا ها نمونه موفق عملكرد شهرداري در حوزه مسائل فرهنگي به شمار می آیند كه جايشان را در بين عموم مردم باز كرده اند . اين نهادها که به عنوان يكي از اصلي ترين برنامه هاي شهرداري در حوزه فعاليت هاي فرهنگي شناخته مي شوند توانسته اند به عنوان خانه اي براي هنرمندان هر شهر تبديل شوند كه اين مركز را مكان مناسبي براي ارائه فعاليت هايشان مي بينند . البته فرهنگسراها و خانه هاي فرهنگ در پركردن اوقات فراغت تمامي اقشار جامعه نقش مهمي دارند. برگزاري انواع و اقسام كلاس هاي آموزشي و برنامه هاي هنري در زمره فعاليت هاي فرهنگسراها قرار مي گيرد كه اين مسئله به خصوص در تعطيلات تابستان پررنگ تر مي شود و مراكزي از اين قبيل مي تواند سهم زيادي در سرگرم سازي نوجوانان و جوانان برعهده داشته باشد و آسيب هاي اجتماعي را به حداقل برساند.
در شرايطي كه فرهنگسراها در اكثر شهرها به نماد فعاليت شهرداري ها در حوزه مسائل فرهنگي و اجتماعي تبديل شده اند و با استقبال هم روبرو شده اند در قاين خبري از تاسيس فرهنگسرا نيست و شهرداري قاين از كنار اين موضوع مهم به هر دليلي عبور كرده است و مديران آن تنها به كارهاي عمراني بسنده كرده اند . به نظر مي رسد با حضور شهردار جديد بايد ورود اين ارگان به فعاليت هاي فرهنگي بيشتر از گذشته مورد توجه قرار بگيرد و حمايت از اين گونه برنامه ها در اولويت هاي شهرداري قرار بگيرد آن هم در زمانی كه ديگر شهرداري به عنوان يك نهاد عمراني صرف شناخته نمي شود و در اكثر شهرها با ورود اين مجموعه به فعاليت هاي فرهنگي، نقش زيادي را در فرهنگ سازي و حمايت از برنامه هاي هنري و تفريحي بر عهده گرفته است.
