موضوع از اين قرار است كه در جشنواره سيام فجر، فيلمهايي به نمايش درآمد كه در بين تعدادي از آنها خط مشتركي از مضامين با ظاهر نقد اجتماعي و روابط خانوادگي، اما با سوژه خيانت زن به شوهر يا شوهر به زن يا اشارههاي صريح به روابط بيپرده زن و مرد يا زير سؤال بردن دستاوردهاي انقلاب اسلامي وجود داشت.
تعداد اين فيلمها و تنوع آنها به اندازهاي بود كه نظر همه كارشناسان و منتقدان و صاحبنظران را جلب كرد، طوري كه بخشي از آنها به فيلمهاي خيانتي سينماي ايران مشهور شد. در كنار همه اظهار نگرانيها و دغدغههاي كارشناسان و مسئولان و مردم جامعه، حوزه هنري كه همزمان با جشنواره، پروژه تحقيقي وسيعي را با موضوع بررسي جامع فيلمهاي جشنواره اجرا كرده بود، نگراني خودش را نشان داد و صريحاً اعلام كرد كه در جهت حراست از ارزشهاي خانوادگي و ديني و ملي و نيز مراقبت از شأن واقعي سينماي نجيب ايران، از نمايش اينگونه فيلمها در سينماهاي متعلق به حوزه هنري جلوگيري خواهد كرد.
فعالان سينماي كشور از اين موضعگيري استقبال كردند و خواهان اجراي اين تصميم شدند. اما اين حرفها به مذاق مسئولان سينماي كشور خوش نيامد، چراكه فيلمهاي توليد شده را در كارنامه خود ميديدند و پاسخي مناسب براي سؤالات مطرح شده در اين باره نداشتند.
واقعيت هم اين است كه در سينماي ايران كه هيچ فيلمي بدون مجوز ارشاد ساخته نميشود، فيلم هايي توليد شده بود كه با منويات اصلي و اصول ثابت فرهنگي نظام جمهوري اسلامي مباينت صريح داشت و اين همه انحراف از اهداف و وظايف اصلي ارشاد، تعجب آور و غير قابل گذشت بود. اما تعجبآورتر اين شد كه وزارت ارشاد به جاي توجه به رفع مسائل و جلوگيري از وارد شدن خسارات بيشتر به پيكره نجيب سينما، در هيئت مدافع فيلمهاي توليد شده ظاهر شد و همه امكانات خود را به كار گرفت تا اين تصميم حوزه را تا حد ممكن بياثر و به زعم خودش، حوزه هنري را تنبيه كند.
براي اين كار، شوراي موسوم به صنفي نمايش را كه روساي آن عمدتاً از تهيهكنندگان صاحب فيلمهاي توقيف شده بودند، جلو انداخت و دست اين شورا را براي هر اقدامي عليه حوزه باز گذاشت. از مصاحبههاي اهانت آميز عليه مسئولان حوزه گرفته تا ايجاد تضييقات بيسابقه در مورد سينماهاي حوزه هنري و دامنه اين اقدامات تنش زا را به جايي رساند كه حتي حاضر نشد حواله اكران فيلم ارزشمند شور شيرين را به سينما آزادي بدهد. البته حوزه نيز منتظر اجازه شورا نشد و رأساً اقدام به اكران فيلم كرد.
امروز اين شرايط تنشآميز تا جايي پيش رفته كه رئيس شوراي صنفي رسماً از آرزوي خود مبني بر تعطيلي پرديس سينمايي آزادي و پرديسهاي شهرداري تهران سخن گفته و اين سينماها را مانع تنفس سالنهاي ديگر شهر دانسته است! در يك مرور سريع، حوزه هنري در جهت اصلاح اشتباهات ارشاد، فيلمهاي ضدخانواده و ضد ارزش را اكران نكرده و پاسخش، عتاب و خطاب و اهانت و بيانيههاي تهديد آميز ارشاد و ادارات زيرمجموعه آن بوده است!
سكوت تأييدآميز و حمايت صريح بدنه نجيب سينماي ايران در مقابل تصميم درست و شجاعانه حوزه هنري كه تاكنون منجر به عدم اكران چند فيلم ضدخانواده و ضد سياستهاي نظام شده است، آن قدر بر مسئولان سينمايي و دستنشاندههايشان در شوراي موسوم به صنفي گران آمده كه كار فيلمهاي سينمايي نجيب و بيمسئله را به دست انداز اكران و گروكشي و انتقامجويي و لجبازي كشاندهاند، به طوري كه سه فيلم «ضدگلوله» و «كلاه قرمزي» و «بيخداحافظي» به راحتي وجهالمناقشه شدهاند تا حرف آقايان مسئول سينماي كشور در دفاع از چند فيلم ضدخانواده و مبتذل به كرسي نشانده شود؛ تا از اين پس كسي درسينماي ايران جرئت انتقاد از مسئولان را به خود ندهد و كسي نپرسد كه اگر دستگاهي عريض و طويل به عنوان معاونت سينمايي ارشاد و اداره نظارت و ارزشيابي وجود دارد كه وظيفهاش كنترل محتواي فيلمها قبل از توليد است، پس چگونه و بر اساس چه مكانيزمي اين تعداد فيلم خيانت محور و ضد ايراني در يك سال ساخته شده است.
خوب است رسانههاي مسئول و طرفدار سينماي سالم، احوالي از تهيه كنندگان وپخش كننده محترم اين سه فيلم بپرسند و در جريان پيشنهادهاي حاكي از تطميع و تهديد وزارت «ارشاد» اسلامي قرار گيرند و بدانند كه چه فشاري طي اين چند روز به اينان وارد شده كه فيلمهايشان را جلوي پاي تصميمات لجبازانه و بيخردانه ارشاد قرباني كنند و بابت اين ذبح ناخواسته، پولي بگيرند و ساكت باشند و دندان بر جگر بفشارند و دم بر نياورند.
البته شرايط صاحبان اين فيلمها كه سرمايه خود را در اين كشاكش در خطر ميبينند، قابل درك است. حوزه هنري از نهادهاي ناظر و مسئول انتظار دارد پرونده و سوابق رئيس شوراي موسوم به صنفي (تهيه كننده فيلم ضد مقاومت و هتاك توقيف شده «زمهرير») را در زمان مسئوليت در خانه سينما در سال ۸۴ بررسي كنند. توقع ميرود صادر كننده و امضا كننده يكي از اهانتآميزترين بيانيهها خطاب به كانديداي وقت رياست جمهوري در سال ۸۴ را بشناسند و نحوه ورود و حضور آنان را در مجامع تصميم ساز و تصميمگير سينمايي در دولت همان كانديدا بررسي كنند.
از رئيسجمهور محترم ميخواهيم اگر پيش از اين فيلم «چهارشنبه سوري» را ديدهاند، هم اكنون به تماشاي فيلمي بنشينند كه در آن ارتباط زن شوهردار با غريبگان را نتيجه طبيعي و منطقي رفتار شوهرش معرفي ميكند. فارغ از اينكه شرع مقدس در هر دو اين موارد چه ميگويد.
از ايشان ميخواهيم، به فيلمي توجه كنند كه اين روزها روي پرده سينماها رفت و در فصلي از آن، از زبان يك بازيگر، جوانان حزب اللهي و مذهبي، عناصري آدمكش و خائن و ظاهرساز و نيروهايي در مقابل مردم معرفي ميشوند، در حالي كه ايفاگر نقش يكي از آنان را با كراواتي بر گردن و در يك محفل عيش و نوش نشان ميدهد. شايسته نيست كه حوزه هنري به خاطر صيانت از ارزشها و اصول اوليه نظام اسلامي و به خاطر دفاع از عملكرد خوب دولت خدمتگزار در عمران و آبادي كشور و به خاطر دفاع از خانواده ايراني و صيانت از اميد نسل امروز، به دست كساني كه فيلمهاي توقيفيشان نشان دهنده طرز فكر آنهاست، مورد تمسخر و توهين و تحت فشار قرار گيرد.
*معاون هنري حوزه هنري
