سه روز پيش زمين لرزهاي به بزرگي ۳/۶ ريشتر به سراغ اهالي شمالغرب كشورمان رفت و آوار ساختمانهاي كاهگلي مناطق روستايي اهر، تبريز، ميانه، هشترود، اردبيل و ورزقان ۳۰۶ نفر از هموطنانمان را به كام مرگ فرو برد و حدود ۴۵۰۰ مجروح برجاي گذاشت. هماكنون اما امدادرساني، ارائه خدمات بهداشتي – درماني و اسكان و تغذيه آسيبديدگان در حال اجراست. با اين وجود اين مناطق همچنان نيازمند كمكرساني و جديتر تمامي سازمانهاي دستاندر كار هستند. اين در حالي است كه اعلام آمارهاي متناقض درباره قربانيان و مجروحان اين حادثه از سوي مسئولان، جاي نقد دارد.
اگرچه به گفته رئيس پژوهشگاه بينالمللي زلزلهشناسي و مهندسي زلزله انتظار زمينلرزه در منطقه اهر و ورزقان وجود نداشت اما اين زلزله اتفاق افتاد و تاكنون بيش از يكهزار و ۳۰۰ پسلرزه داشته كه بزرگاي ۱۰۵ پسلرزه آن بيش از ۳ ريشتر بوده است. به رغم تمام اين پسلرزهها اما نيروهاي امدادي و گروههاي بهداشتي درماني از همان لحظات نخستين به منطقه اعزام شدند و عمليات امداد و نجات و ارائه خدمات بهداشتي درماني به مردم زلزلهزده اين منطقه كليد خورده و تا كنون نيز ادامه دارد.
اسكان زلزلهزدهها
بي ترديد بسياري از هموطنانمان نگران وضعيت مناطق زلزلهزده شمالغرب كشور هستند. اينكه امدادرسانيها در چه مرحلهاي قرار دارد و چگونه ميتوانند به خواهران و برادران خود كمك كنند.
محمود مظفر، رئيس سازمان امداد و نجات جمعيت هلال احمر درباره وضعيت كمك رساني اين سازمان به مناطق زلزلهزده در اين باره به «جوان» ميگويد: اكنون دو روز است كه به بحث اسكان و تغذيه حادثهديدگان ورود پيدا كردهايم. وي از توزيع ۱۰ هزار و ۱۱۴ چادر و اسكان اضطراري ۵۰ هزار و ۴۱۵ نفر خبر ميدهد. مظفر ميگويد: همچنين بيش از ۲۰هزار بسته مواد غذايي و بيش از ۲۰هزار كنسرو و حدود ۴۰ هزار آب معدني بين مردم زلزلهزده توزيع شده است. وي خاطرنشان ميكند: تلاش ميكنيم تا امشب و فردا، همه افرادي كه خانههايشان را از دست دادهاند، اسكان موقت داده شوند. رئيس سازمان امداد و نجات همچنين از اضافه شدن چهار بالگرد از روز گذشته براي امدادرساني و توزيع اقلام غذايي در روستاهاي صعبالعبور خبر ميدهد.
زلزلهزدگان نگران نباشند
بنا به تأكيد رئيس سازمان امداد و نجات با توجه به پسلرزههاي رخ داده در منطقه، مردم اغلب در پاركها بسر ميبرند. مظفر در عين حال به مردم زلزلهزده منطقه اطمينان خاطر ميدهد، هلال احمر كمكهاي لازم را به دست آنها ميرساند. وي تأكيد ميكند: مردم حادثهديده آرامش خود را حفظ كنند و به منازل و روستاهاي خود برگردند زيرا ما از طريق بهداريها و شوراهاي اسلامي بستههاي غذايي و اقلام لازم را به تمامي افراد زلزلهزده ميرسانيم.
اوضاع بهداشتي كنترل شده است
دكتر عليرضا يعقوبي، قائم مقام وزير و رئيس دانشگاه علوم پزشكي تبريز نيز در گفتوگو با «جوان» از كنترل اوضاع منطقه در مباحث بهداشتي- درماني خبر ميدهد. وي خاطرنشان ميكند: تمام مجروحين حادثه به تبريز منتقل شدهاند و در حال حاضر مجروح و مصدوم نداريم. به گفته يعقوبي، همچنين گروههاي بهداشتي براي جلوگيري از اپيدمي بيماريهاي ويروسي در منطقه حضور دارند و سرويسهاي بهداشتي نيز در منطقه احداث شده است.
تبعات رواني يك حادثه عميق
شايد تصورش هم دردناك باشد، اينكه تنها ظرف چند لحظه تعدادي از اعضاي خانوادهات را از دست بدهي يا دچار مصدوميت شوي.
تبعات روحي –رواني چنين حوادثي براي بازماندگان ضرورت حضور تيمهاي مددكاري و تلاش براي برقراري آرامش در افراد حادثهديده را آشكار ميسازد. رئيس دانشگاه علوم پزشكي تبريز نيز ضمن تأكيد بر تبعات رواني حاصل از اين حادثه و تشديد شدن اين استرسها با تهديد زلزلههاي بعدي ميافزايد: ما نيز در كنار مددكاران سازمان بهزيستي به منظور برقراري آرامش رواني افراد آسيبديده ورود يافتهايم. به گفته وي، در مجموع اوضاع تحت كنترل است و روز گذشته نيز در جلسه شوراي اداري استان در محل فرمانداري به بررسي شرايط و كمكرسانيها پرداختند. وزير بهداشت نيز كه روز گذشته براي ارائه گزارش عملكرد زيرمجموعهاش به مجلس رفته بود، گفت: از ديروز كار اعزام اكيپهاي بهداشت محيط، مبارزه با بيماري و بهداشت رواني انجام شد و با توجه به اينكه خانواده بازماندگان نيازمند خدمات روانشناسي و روانپزشكي هستند، تيمهاي بهداشت و درمان نيز به منطقه اعزام شدند تا بتوانيم وضع طبيعي را ايجاد كنيم.
مشكلات حادثه ديدگان
با وجود اقدامات امدادي و خدماترسانيهاي صورت گرفته اما هنوز هم مشكلات زيادي در مناطق زلزلهزده وجود دارد كه نيازمند توجه و دقت مسئولان براي برطرف شدن اين كاستي هاست؛ مشكلاتي كه بخش عمده آنها را مسائل بهداشتي درماني تشكيل ميدهد. رئيس اورژانس كشور يكي از مشكلات فعلي بهداشتي در منطقه را كمبود توالتهاي صحرايي بهداشتي و آب آشاميدني سالم از جمله آب بطري دانست كه اين مسئله ميتواند خطر بروز بيماريهاي عفوني را افزايش دهد. وي گفت: مسئله مهم ديگر اين است كه تعداد زيادي از احشام روستاييان منطقه مرده و لاشه و جسد آنها در منطقه و از جمله در آبها پخش شده است كه ميتواند سبب بروز و شيوع برخي بيماريهاي عفوني از جمله بيمارهاي رودهاي، گوارشي و كليوي شود. مرضيه وحيد دستجردي نيز مهمترين چالشهاي پيش روي وزارت بهداشت براي رسيدگي به سانحه ديدگان را قطع ارتباط مخابرات و بيسيم در مناطق زلزلهزده عنوان كرد. دستجردي همچنين تصريح كرد: براي رسيدگي به وضعيت مصدومان نيازمند افزايش تعداد بالگردهاي مجهز به وسايل اورژانس هستيم كه بايد به اين موضوع توجه جدي شود. همچنين نياز مبرمي به خون وجود دارد.
يكي از نكات تأملبرانگيز در اين زلزله آمارهاي متنوعي است كه در رابطه با كشتهشدگان و مجروحان اين حادثه از سوي مراجع مختلف منتشر ميشود.
دولت از بازسازي مناطق زلزلهزده ظرف ۲ ماه آينده خبر داد
معاون اول رئيسجمهور ديروز در هنگام ورود به تبريز در جمع خبرنگاران در فرودگاه بينالمللي تبريز به تشريح اهداف سفر خود به استان آذربايجان شرقي و بازديد از مناطق زلزلهزده پرداخت. به گزارش ايسنا، محمدرضا رحيمي كه به همراه جمعي از اعضاي هيئت دولت براي رسيدگي به وضعيت زلزلهزدگان به آذربايجان شرقي سفر كرده بود، وعده داد: ما تلاش ميكنيم قبل از شروع زمستان منازل و خانههاي آسيبديده بازسازي شوند و اين كار طي دو ماه انجام شود.
ناهماهنگي در ارائه آمار
در شرايطي كه وزير بهداشت از آمار ۳۰۶ نفري كشتگان و ۳ هزار و ۳۷ نفري مصدومان خبر ميدهد، استاندار از ۲۵۴ كشته خبر ميدهد و مديركل پزشكي قانوني آذربايجان شرقي از ۱۶۹ كشته سخن ميگويد. در ارائه اين آمار متفاوت از تعداد كشتهها به نظر ميرسد مسئولان محلي ميكوشند با ارائه عدد و رقمهاي پايينتر براي سطح عملكرد خود توجيه و سرپوش فراهم كنند و برخي سازمانها نظير اورژانس يا هلال احمر نيز با افزايش آمار يا ارائه آمار به صورت كلي و نه تفكيك شده به دنبال بزرگنمايي و كسب بودجه بيشتر براي خود هستند. همچنانكه مديرعامل جمعيت هلالاحمر آذربايجان شرقي در كنار انتقاد از سياهنمايي رسانههاي بيگانه گفته است: باگذشت يكسال از سونامي، امريكا هنوز نتوانسته به اندازه كمكرسانيها در آذربايجان شرقي اقدام كند!
در حالي كه اين آمار متناقض نگراني مردم را درباره كمك رساني به زلزلهزدگان و تكليف آنها بيشتر ميكند. از اين رو ضروري است فقط يك مركز، مرجع اصلي ارائه آمار در اين باره باشد.
