قلعه پرویزه اوز لارستان، قلعه ماندگار خاطرهها، روبه ویرانی است و میطلبد که سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لارستان نسبت به تعمیر و مرمت آن اقدام کند.
قلعه «پرویزه اوز» در محل به «پروده» مشهور است و یکی از قلعههای بسیار زیبای کوهستانی جنوب کشور قبل از اسلام بوده که پس از هزاران سال همچنان استوار بازگو کننده خاطرات و وقایع گذشتههای دور این منطقه جنوبی است.
در منطقه دواسپی (DOESPI) اوز در میان دشتی ناهموار و خشن که کوههای جوان و فرسوده از دنباله کوههای زاگرس جنوبی آن را احاطه کرده است، کوهی مدور و تنها به بلندی حدود ۲۰۰ متر مشاهده میکنیم که دیدن آن شگفتی و عظمت پیشینیان را جلوهگر میکند.
نخستین ورودی پای قلعه دیواری از خشت خام به ارتفاع سه متری باقی مانده و در زیر این دیوار سنگ چین از مصالح سنگ و ساروج به عنوان پایه استحکامی هنوز در سمت راست راهرو پابرجا است.
این راه باریک ما را به بالای کوه و پایین قلعه میرساند. این مکان حدود ۱۰۰ متر از سطح زمین ارتفاع دارد و در حال حاضر نردبانی از چوب که به وسیله طناب و میخ به کوه وصل است و سه متر ارتفاع دارد، ما را به قلعه میرساند.
هنگامی وارد محوطه قلعه در بالای کوه می شویم سمت راست قلعه اصلی محصور شده با یک راه ورودی وجود دارد.
برج دیدهبانی قلعه به قطر سه متر و دیواری با همین ارتفاع وجود دارد که در آن نگهبانان بر تمام دشت و منطقه اطراف نظارت داشتهاند.
منم جلوه گاه قدرت
جنب برج، محل حاکمنشین و خانوادهاش با ۵ هزار و ۶۰۰ متر مربع مساحت به چشم میخورد که قسمت حاکمنشین به وسیله دیواری از سایر قسمتها مجزا است.
آنچه در حال حاضر درون قلعه اصلی میتوان مشاهده کرد آبانبارهایی به طول سه و عرض دو متر، چند اطاق و ایوان فروریخته در شرق آبانبارها و چاهی به ابعاد دو در دو در دل کوه کنده شده و آثار سفال شکسته ظروف در اکثر جاهای قلعه دیده میشود.
سطح کلی بالای این کوه با عظمت حدود ۶۰ هزار متر مربع وسعت دارد.
در اطراف قلعه پرتگاههای بزرگ و مخوفی موجود است و کوه و قلعه پروده اوز با افتخار فریاد میزند و میگوید که منم کوه، منم سنگ و صخره، منم عظمت، منم مظهر سختی و شدت، منم جلوهگاه قدرت و حفاظت و منم مامن قدرتمندان و حاکمان و... که با افتخار ایستادهام. قلعه پرویزه اوز در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و این قلعه منسوب به خسرو پرویز ساسانی است.
