گروكشي يكي از رسمهاي قديمي براي رسيدن به خواسته يا طلبي است؛ رسمي كه مسئولان گمرك از آن براي تسويه بدهي وزارت ارشاد استفاده كردند و يكي از با ارزشترين تابلوهاي نقاشي موجود در ايران را به عنوان گرو در گمرك فرودگاه امام خميني نگه داشتند تا شايد بتوانند حساب خود را با وزارت ارشاد تسويه كنند.
گرچه به گفته موزه هنرهاي معاصر تهران كه صاحب اين اثر ارزشمند به حساب ميآيد، در حال رايزني براي حل بازپسگيري تابلو هستند و از اينكه گمرك آنها را طرف حساب قرار داده ناراحتند و وزارت ارشاد هم به كل منكر بدهي شده و عدم تحويل نقاشي را حاصل «بوروكراسي اداري» ناميده است، اما هرچه است فعلاً تابلوي «نقشي بر زمينه سرخ هندي» در فرودگاه امام خميني منتظر روشن شدن تكليفش به سر ميبرد.
از زماني كه خبر توقيف تابلوي جكسون پولاك رسانهاي شد، قيمت مادي اين اثر هنري نيز به عنوان يكي از ارزشمندترين و گرانقيمتترين آثار هنري موجود در ايران مطرح شد؛ رقم ۲۵۰ ميليون دلار كه اگر بخواهيم با ميانگين دلاري ۱۷۰۰ تومان ارزش ريالي اين اثر را بسنجيم به رقم ۴ هزار و ۲۵۰ ميليارد ريال بر ميخوريم؛ عددي نجومي كه شايد به نظر خيليها براي قيمت يك تابلو بسيار زياد باشد، اما چرا اين تابلو اينقدر ارزشمند است؟
پولاك؛ نقاشي كه قلممويش را دور انداخت
جكسون پولاك نقاش امريكايي در سال ۱۹۱۲ به دنيا آمد، وي از پيشگامان سبك اكسپرسيونيست انتزاعي به شمار ميرود كه آثار خود را در قالب «هنراكشن» ارائه ميكرد.
«صادق تبريزي» نقاش معاصر كشورمان در گفتوگو با «جوان» پيرامون زندگي جكسون پولاك ميگويد: «پولاك نقاشي متعلق به موج نوي امريكاست كه نقاشي هايش در طول حياتش مورد توجه قرار نگرفت و بعد از مرگش بود كه نقاشيهاي وي مورد توجه قرار گرفت، وي اولين كسي بود كه قلم مو را كنار گذاشت و با پاشيدن رنگ روي بوم به نقاشي پرداخت، اگر بخواهيم سه نفر از گرانقيمتترين نقاشان جهان را نام ببريم كه از يكي از آنها هم «ونگوگ» باشد بيشك يكي دو نفر باقي مانده جكسون پولاك است.» متأسفانه عمر جكسون پولاك آنقدر طول نكشيد كه شاهد رونق سبك نقاشياش باشد.
وي در سال ۱۹۵۶ طي تصادف رانندگي جان سپرد، اما به سرعت نقاشي هايش شهرت جهاني پيدا كردند.
تابلوي پولاك چطور از ايران سردرآورد؟
يكي از مشهورترين آثار نقاشي جكسون پولاك «نقشي بر زمينه سرخ هندي» است كه در موزه هنرهاي معاصر تهران نگهداري ميشود، اما اين نقاشي چطور به ايران آمده است؟ «صادق تبريزي» در اين مورد به «جوان» ميگويد: «بعد از تأسيس موزه هنرهاي معاصر تهران، كامران كاتوزيان و كامران ديبا(رئيس وقت موزه هنرهاي معاصر) تصميم گرفتند كه آثار هنري را براي مجموعه و گنجينه هنرهاي معاصر خريداري كنند، اين اثر در آن زمان به قيمت بسيار نازلي خريداري شد و به ايران آمد.»
«مهدي حسيني » هنرمند نقاش كشورمان در اين مورد به «جوان» ميگويد:« وقتي قرار شد موزه هنرهاي معاصر تهران ايجاد شود، رياست وقت موزه تصميم گرفت موزه را به گونهاي در آورد كه نه تنها جنبه ملي داشته باشد بلكه در عرصه بينالمللي نيز جزو مجموعههاي ارزشمند به شمار آيد، به همين خاطر و به دليل وضعيت مالي خوبي كه ايران به دليل فروش نفت به دست آورده بود، شروع به خريداري آثار نقاشان معاصر قرنهاي ۱۹ و ۲۰ ميلادي از حراجيها و مجموعههاي خصوصي كرد. به اين صورت بسياري از آثار ارزشمند جهاني توسط موزه هنرهاي معاصر تهران، گردآوري شد كه يكي از ارزشمندترين آنها تابلوي جكسون پولاك است. خوشبختانه اين آثار پس از انقلاب نيز در ايران ماندند و در نمايشگاههاي مختلفي به نمايش درآمدند.»
جكسون در گمرك ميماند
«مهدي حسيني» در مورد داستان گرفتاري اثر نقاشي جكسون پولاك ميگويد: «سال گذشته قرار شد نمايشگاهي از آثار برجسته پولاك در ژاپن برپا شود. كارشناسان آن نمايشگاه به تهران آمدند و بعد از بررسي تابلو اصالت آن را مورد تأييد قرار دادند و آن را براي نمايش به ژاپن بردند كه در آنجا هم مورد استقبال تماشاگران واقع شد، اما متأسفانه هنگام برگشت به ايران در گمرك توقيف شد.
ارزش اين تابلو چندين ميليارد تومان است و معلوم نيست چرا براي طلبي كه شايد چند ميليون هم بيشتر نباشد آن را گرو گرفتهاند، اين در حالي است كه چه طلب و چه تابلو متعلق به بيتالمال و از اموال جمهوري اسلامي به شمار ميروند.»
«غلامعلي طاهري» استاد نقاشي در گفتوگو با «جوان» ضمن انتقاد از اين تصميم گمرك براي توقيف تابلو ميگويد: «پيش از ارسال اين اثر به نمايشگاه ژاپن و در موارد مشابه كه اثري از ايران به دليل تعاملات فرهنگي جهت نمايش به خارج از كشور ارسال ميشوند، هميشه نگراني وجود دارد كه به دليل اعمال تحريمها عليه جمهوري اسلامي، اين آثار ارزشمند در خارج از كشور بلوكه و توقيف شوند، اما وقتي خوشبختانه اين اثر به سلامت به ايران بازميگردد، متأسفانه شاهد توقيف آن توسط مسئولان كشور خودمان هستيم، اين گونه برخورد با آثاري كه داراي شهرت و اعتبار بينالمللي هستند، بيش از اينكه دعواي حقوقي ميان ادارات داخلي باشد، داراي جنبههاي منفي براي حكومت اسلامي است و در خارج از كشور روي اين مسئله مانور بدي داده خواهد شد.»
مهدي حسيني با ابراز نگراني از وضعيت نگهداري اين تابلو در گمرك و شرايط نامناسب انبارهاي فرودگاه امام خميني براي نگهداري اين اثر ارزشمند ميافزايد: «در حدود ۶۰ سال از قدمت اين تابلوي نفيس ميگذرد، بيشك نگهداري آن بايد داراي شرايط خاصي باشد، ميزان حرارت، رطوبت و نور محيط بسيار مهم است، به دليل اينكه فرودگاه امام خميني در منطقهاي بياباني قرار گرفته و داراي روزهاي بسيار گرم و شبهاي بسيار سرد است، مسلماً در انبارهاي گمرك فرودگاه هم امكانات ويژهاي براي نگهداري از اين تابلو وجود ندارد و حتي ممكن است به خاطر «دم كردن» تابلو در بسته بندياش، رنگهاي آن آسيب ديده و «تبله» كنند يا پوسته پوسته شوند.»
اما غلامعلي طاهري در اين مورد معتقد است: «بسته بندي تابلو داراي شرايط ويژهاي است و ميتواند براي مدتي تابلو را از آسيبهاي محيطي حفظ كند، اما به طور حتم نميتواند جايگزين محيط نگهداري ويژه در موزه باشد، بايد سريع تر اين تابلو به موزه عودت داده شود تا از آسيبهاي محتمل بعدي جلوگيري شود.»
فعلاً كه چند روزي از توقيف اين اثر هنري در گمرك فرودگاه ميگذرد، با آنكه پيگيريهاي «جوان» براي مشخص شدن وضعيت اين تابلو در گمرك به جايي نرسيد و نادري، معاون امور گمركي سازمان گمرك جمهوري اسلامي ايران از ماجراي توقيف تابلو اعلام بياطلاعي نمود و روابط عمومي موزه هنرهاي معاصر تهران نيز پاسخ روشني به «جوان» در مورد سرنوشت اين گروكشي نداد اما شنيدهها حكايت از نزديك بودن نتايج اقدامات براي رهايي اين تابلو از انبار گمرك دارد.
باسلام من یک عدد تابلو ازنقاش مشهور ایتالیایی و یکی ازتابلو های مشهور جهان که به صورت موروثی بهم رسیده دارم که افتخار میکنم که درایران هست کارشناسان میتونند بیان ازنزدیک ببیند.. 
