همشهری آنلاین: انکار و تکذیب مسئولان از یک سو و مشاهده افزایش قیمتها در بازار مسکن از سوی دیگر سبب شده تا اطمینان و اعتماد نسبت به برنامههای کنترلی در این بخش به سطح پایینی تنزل پیدا کند.
از سوی دیگر پدیده انتظارات تورمی هم بهعنوان یک اصل پذیرفته شده در علم اقتصاد بهعنوان عاملی برای افزایش شاخص قیمتها، این روزها در بازار مسکن به شدت فعال بوده و اغلب پیشبینیها از شتاب گرفتن قیمتها حکایت دارد.
در این میان مردم بهعنوان بازیگران اصلی عرصه اقتصاد نظرات جالبی دارند که توجه به آنها و چارهاندیشی به منظور هدایت افکارعمومی توفیقی است که جدا از اقدامات عملیاتی میتواند ثمرات مطلوبی برای دولت در آخرین سال فعالیت به همراه داشته باشد.
برهمین اساس مرکز آموزش و پژوهش مؤسسه همشهری اقدام به جمعآوری نظرات مردم از نمونه آماری با حجم ۵۰۵ نفر کرد. ۲۷۰نفر از پاسخگویان خانم و ۲۳۵نفر آقا بودند. سن ۷۰درصد از پاسخدهندگان کمتر از ۴۴سال و مابقی بیش از ۴۴سال است. از این میان ۵۰درصد شاغل و ۴۰درصد خانهدار هستند. در ادامه جزئیات نتایج این نظرسنجی آمده است.
اجارهنشین هستید یا مالک؟
از میان پاسخدهندگان به پرسشهای همشهری ۴۱درصد اجارهنشین و ۵۳ درصد مالک هستند. ۶ درصد نیز در هیچیک از این دو طبقه قرار ندارند به این معنی که احتمالا در منزل پدری یا شرایطی مانند آن سکونت دارند.
چنددرصد از درآمد خانوار را برای اجاره پرداخت میکنید؟
بررسی سهم اجارهبها از درآمد خانوار نتایج خوبی به همراه نداشت. خوب است که مسئولان به این نکته توجه کنند. اجارهبهای ۷۰درصد از خانوارهای مستاجر سهمی بیش از ۳۰درصد کل درآمد آنها را داراست. در این میان ۱۵ درصد هستند که بیش از ۶۰درصد درآمدشان را به این امر اختصاص میدهند.
در ۷سال گذشته توان خانوادهها برای اجاره مسکن چه تغییری کرده است؟
از میان پاسخدهندگان به این سؤالات توان مالی ۷۳درصد از مستاجران طی ۷سال گذشته برای اجاره مسکن کاهش یافته است. در این میان بخت با۲۲درصد از این تعداد هم یار بوده که توانشان تغییری نکرده است. اما در این مدت۵ درصد از مستاجران با افزایش توان اجاره منزل مواجه شدهاند.
میزان اجاره مسکن سال گذشته چنددرصد افزایش داشته است؟
مسئولان دولتی همواره تاکید کردهاند که میزان اجارهبها در سال گذشته کمتر از نرخ تورم بود اما تاکید مسئولان بر سراسری و میانگین بودن این آمار است درحالیکه این افزایش در پایتخت، خانوارهای زیادی را از نظر اوضاع اقتصادی در تنگنا قرار داده است. به اذعان ۵۷/۶درصد از پاسخگویان این نرخ در کلانشهر تهران طی سال گذشته بیش از ۳۰درصد افزایش داشته و این یعنی هشدار جدی به مسئولانی که در اتاقهای در بسته گرانیها را تکذیب میکنند.
در ۷سال گذشته قیمت اجاره یا خرید مسکن چقدر افزایش داشته است؟
با وجود تکذیبها و شعارهایی که مبنی بر آرامش در بازار مسکن داده میشود،۶۴/۹ درصد از پاسخگویان میزان افزایش نرخ اجاره یا خرید مسکن را طی ۷سال فعالیت دولت نهم و دهم بسیار زیاد ارزیابی میکنند. تاکید دوباره این نکته خالی از لطف نیست که بخشی از انتظارات تورمی بر اساس مرور شرایط گذشته شکل میگیرد.
برای خانهدارشدن چقدر باید انتظار کشید؟
همین انتظارات سبب شده تا بخش زیادی از جامعه مدت زمان انتظار برای خانهدارشدن را بسیار طولانی برآورد کنند. در نظرسنجی همشهری ۷۸/۴درصد پاسخگویان این زمان را بسیار زیاد و ۱۵/۲درصد این زمان را زیاد عنوان کردهاند و اما یک سؤال مهم: چرا با وجود تاکید بسیار زیاد دولت بر احداث مسکن مهر، همچنان این تصور بر بازار حاکم است که خانهدارشدن زمان زیادی را میطلبد؟ آیا تعریف مردم و دولت از خانه با هم متفاوت است؟
وام بانک مسکن چقدر برای خرید خانه کفایت میکند؟
حرف و حدیث راجع به تسهیلات بانک مسکن زیاد است. برخی آن را عاملی برای افزایش قدرت خرید متقاضیان مسکن میدانند و خواستار افزایش آن هستند و در مقابل، برخی هم افزایش مبلغ این وام را عاملی برای افزایش قیمت مسکن عنوان میکنند. اما در هر صورت تعداد زیادی از مردم معتقدند که این تسهیلات برای خرید خانه کفایت نمیکند. از میان پاسخدهندگان به همشهری ۲۹/۷درصد این رقم وام را کم و۵۲درصد آن را خیلی کم عنوان کردهاند.
آیا دولت توانسته قیمت مسکن را مهار کند؟
مردم درباره میزان توانایی دولت برای کنترل قیمتها در بازار مسکن دقیقا حرفی را میزنند که بارها از سوی کارشناسان به دولت هشدار داده شده ولی مورد توجه قرار نگرفته است. ۲۱/۱درصد از پاسخ دهندگان توان کنترلی دولت در این بازار را کم و ۶۷/۵درصد این توان راخیلی کم عنوان کردهاند. این در حالی است که تاکنون برنامههای متعددی برای مهار قیمتها در بازار مسکن به اجرا درآمده است.
مسکن مهر چقدر بر کنترل بازار مسکن تاثیر داشته است؟
اما مهمترین نقطه اتکای دولت برای ورود مؤثر در بازار مسکن؛ مسکن مهر. همین جا به سؤالی که قبلا مطرح کردیم بازمیگردیم. آیا تعریف دولت و مردم از خانه و سرپناه متفاوت است؟ چون ۴۰درصد از پاسخدهندگان تاثیر مسکن مهر را خیلی کم عنوان کردهاند و این یعنی اینکه بخش بزرگی از مردم اساسا اعتقادی به این پروژه ندارند.۲۳درصد هم مسکن مهر را با تاثیر کم و۲۶درصد با تاثیر متوسط ارزیابی کردهاند.
