اوايل ارديبهشت ماه بود كه شبكه اينترنتي پايداري با پخش سخنراني آيتالله مصباح يزدي آغاز به كار كرد و قرار بود افكار و سياستهاي جبهه پايداري را منتشر كند. از سوي بسياري از اهالي رسانه، اين شبكه به عنوان اولين شبكه تلويزيوني خصوصي در جمهوري اسلامي مطرح شد و از همان روز اول آغاز به كار، موجي را در ميان افكار عمومي به راه انداخت كه ميشود بعد از چندين سال شبكهاي تلويزيوني غيردولتي در ايران داشت. اما عمر اين شبكه حتي به يك ماه هم نرسيد و از دسترس مخاطبينش خارج شد. فيلتر شدن اين سايت تقريباً همزمان شد با سخنان حجتالاسلام محسني اژهاي كه در مورد فعاليتهاي شبكههاي خصوصي گفته بود: «شبكه تلويزيوني در انحصار صدا و سيماست و اگر كساني بخواهند اقدام غيرقانوني كنند مدعيالعموم وارد ميشود.»
صحبتهاي محسني اژهاي اشارهاي است به بند هفتم اساسنامه صدا و سيما كه در آن تصريح شده است: «تأسيس فرستنده و پخش برنامههاي راديويي و تلويزيوني در هر نقطه از كشور در انحصار اين سازمان بوده و چنانچه اشخاص حقيقي يا حقوقي اقدام به تاسيس يا بهرهبرداري از چنين رسانههايي كنند از ادامه كار آنان جلوگيري بهعمل آمده و تحت تعقيب قانوني قرارخواهند گرفت.» اما اين سايت تا چه حد ميتواند در اين تعريف جاي بگيرد ؟براي اينكه بدانيم سايت اينترنتي شبكه پايداري وابسته به آيت الله مصباح تا چه ميزان به تعريف ارائه شده در اساسنامه صدا و سيما نزديكي دارد، به سراغ معاون فضاي مجازي صدا و سيما، مهندس سياهكلي رفتيم.
سياهكلي در پاسخ به «جوان» ابتدا در مورد بندهاي مربوط به سازمان صدا و سيما در قانون اساسي سخن گفت. وي بيان داشت: قانون اساسي مسئوليت پخش برنامههاي راديو و تلويزيوني را در اختيار سازمان صدا و سيما قرار داده است. قانون اساسي مرجع قوانين ما به حساب ميآيد و بنا بر تأكيد اين قانون مسئوليت پخش برنامههايهايي كه مصداق راديو و تلويزيون را دارند بر عهده صدا و سيما است.
وي با اشاره به فعاليت شبكههاي فارسي كه برخي در داخل كشور اقدام به برنامهسازي نيز ميكنند، گفت: ميزباني اين شبكهها در خارج از كشور است و آپلود آنها در داخل ايران صورت نميگيرد و هيچ شبكهاي حق ارسال برنامهاي از داخل را ايران ندارد. تصريح قانون اساسي روي «پخش» برنامههاي راديو و تلويزيوني است وگرنه خود برنامههاي صدا و سيما نيز توسط بخش خصوصي توليد ميشود. بحث اصلي پخش برنامهها است كه توسط سازمان صدا و سيما صورت ميگيرد.
سياهكلي درمورد اينكه آيا مسئولان شبكه پايداري براي اخذ مجوز به صدا و سيما مراجعه كردهاند و اينكه آيا درخواستي در اين زمينه به آن سازمان ارسال شده است يا خير، گفت: بنا بر تصريح قانون اساسي، صدا و سيما حق انحصاري پخش برنامهها را دارد و نميتواند مجوزي به فعاليت براي پخش برنامههاي راديو و تلويزيوني بدهد.
معاون فضاي مجازي صدا و سيما با اشاره به مصاحبه چند روز پيش عوامل شبكه پايداري با وي گفت: آن دوستان نظر من را درباره فعاليتشان پرسيدند و خودشان اين نظر را نداشتند كه فعاليتشان تلويزيوني است و فقط ميخواهند از امكانات موجود استفاده كنند، اما وقتي به سايت شبكه پايداري مراجعه كردم، ديدم فعاليتهايشان مصداق «پخش»برنامههاي تلويزيوني را دارد. من به عنوان يك كارشناس رسانه به آنها گفتم كه كارشان مصداق تلويزيون است و اين مغاير با قانون اساسي است.
وي با اشاره به برخورد قانوني با اين فعاليت و اينكه آيا صدا و سيما شكايتي از شبكه پايداري كرده است يا خير، گفت: با وجود اينكه ايجاد اين شبكه غيرقانوني بوده، صدا و سيما شكايتي مطرح نكرده است. در صورتي كه ايجاد تلويزيون اقدامي مغاير با قانون اساسي و جرمي عمومي است و دادستان به عنوان مدعيالعموم وارد عمل شده و شكايت را مطرح ميكند. سياهكلي افزود: توصيه من به آن دوستان اين بود كه ميتوانند از امكانات فراوان فضاي مجازي بهترين استفاده را بكنند و اينكه ما فعاليتهايمان را منحصر به رادديو و تلويزيون بكنيم با فضاي مجازي و دنياي امروز كه بيشتر براساس تعامل با مخاطب پيش ميرود، مغايرت دارد.
وي تأكيد كرد: اصولاً برنامههاي راديو و تلويزيوني برنامههاي تعاملي نيستند و در فضاي مجازي از آنها استقبال زيادي نميشود. تأكيد بر ايجاد تلويزيون و راديو در فضاي مجازي كاري غيركارشناسي و ناشي از عدم شناخت آن فضا است. در صورتي كه ميتوان به بهترين نحو در اين فضا محيطي رقابتي را ايجاد نمود. معاون فضاي مجازي صدا و سيما گفت: امروزه صدا و سيما نيز در حال رفتن به سوي ايجاد فضاي تعاملي در فضاي مجازي است. وقتي ما اين فضا را بشناسيم تازه ميتوانيم از امكانات فراوان آن براي ارتباط با مخاطبين استفاده كنيم.
در هر صورت با فيلتر شدن سايت شبكه پايداري عملاً فعاليت تلويزيوني آن به پايان رسيده است و بايد منتظر بود و ديد كه مسئولان تا چه زماني ادامه انحصار صدا و سيما را در پخش برنامههاي راديو و تلويزيوني به صلاح دانسته و به آن ادامه خواهند داد. فعلاً كه اولين چالش اساسي با استفاده از فيلترينگ رفع و رجوع شد.
