پل خشتي لوشان،يادگا ماندگار صفويان

لوشان از جمله شهرهای بخش مرکزی شهرستان رودبار در استان گیلان ایران است كه در جنوبی ترین قسمت استان گیلان و در مسیر رشت – قزوین در فاصله ۹۳ کیلومتری رشت، واقع است. پل خشتی لوشان روی رودخانه شاهرود (یکی از شاخه‌های سفید رود) ساخته شده‌است. رابینو درباره این پل می‌نویسد: «پل لوشان بنایی زیبا از آجر است که مرکب از یک طاق کوچک و دو طاق بزرگ است و تاریخ بنایش به دوران خسروخان می‌رسد. روس‌ها شیب این پل را که تند بود ملایم نمودند». پل لوشان دارای چهار دهانه به ابعاد مختلف و نیز موج برگردان‌هایی در قسمت پایه‌ها است. کوره پوش‌هایی در میان پایه‌ها از سنگینی پل، می‌کاهد و در مواقع افزایش سطح آب، گذر رود را تسهیل می‌کند. طول کلی این پل ۱۰۰ متر و عرض آن هفت متر است. در دو طرف مسیر عبور عابر، جان پناه وجود دارد و کف پل با قلوه سنگ فرش شده‌است. پل لوشان پس از زلزله سال ۱۳۶۹ توسط اداره کل میراث فرهنگی گیلان مرمت اساسی شد.
قدمت و اهميت
اهمیت حیاتی پل لوشان زمانی بهتر آشکار می شود که بدانیم این پل دقیقا در مسیر تردد کاروانیان و مسافران گیلان به داخل فلات ایران قرار گرفته است. فرهاد میرزا معتمد الدوله از شاهزادگان قاجار که حوالی ۱۲۹۲ ه. ق از این مسیر گذشته ساخت پل را به حاجی محمد هادی تاجر میانجی نسبت داده که ساکن قزوین بوده است و در اواخر دوران صفويه ساخته شده است . وی ساخت پل را به هشتاد و چند سال قبل متعلق دانسته و مینویسد که در زمان وی هیچ رخنه ای در پل دیده نمی شود. این پل دارای چهار دهنه طاق جناقی کند در ابعاد مختلف و نیز موج برگردانهایی در قسمت پایه ها برای استحکام آنها و تسهیل جریان آب به هنگام سیلابها و همچنین کوره پوشهایی در میان پایه ها است که از سنگینی پل می کاهد و در مواقع افزایش سطح آب گذر جریان رود را سهولت می بخشد.
در واقع لوشان در بین دو بخش عمارلو گیلان و مرکز بخش طارم سفلی واقع شده است و مکان اصلی شهر كمي بالاتر از مکان فعلی آن قرار داشته که با احداث جاده اصلی به مرور زمان در حاشیهٔ ای جاده خانه‌هایی ساخته شد و شهر به مکان فعلی انتقال یافته است . مردم بومی لوشان ترک‌ها بوده‌اند که هم اکنون نیز به طور عمده در مکان قدیمی خود (لوشان بالا) ساکن می‌باشند و مردمان لر و لک و کر مانج ساکن در این منطقه از اقوام تبعیدی دوران مشروطیت و طاغوت می‌باشند و اصالتا و اساسا متعلق به شهرهای لک و کرمانج نشین کشور می‌باشند.