در جوامع با نشاط، افراد سلامتترند و در جامعهاي كه بيماري كمتر است افراد با نشاط بيشتري به ايفاي نقش ميپردازند. برگزاري همايش «سلامت و نشاط اجتماعي» بهانهاي شد تا اين پرسش مطرح شود كه آيا مصاديقي براي نشاط اجتماعي در جامعه ما وجود دارد؟
كشور ما داراي ظرفيتهاي بالايي براي تزريق نشاط در جامعه است؛نشاطي كه هر كدام از ما در مشاركت و حضوري فعال در مراسمهاي خودجوش مردمي در مناسبتهاي ملي و مذهبي شاهد آن بودهايم.
برگزاري جشنهاي سراسري در اعياد بزرگ مسلمانان مانند غدير، قربان، فطر و ويژه برنامههاي ميلاد ائمه(ع) و حتي گردهماييهاي معنوي مانند بزرگداشت تاسوعا و عاشوراي حسيني كه به ظاهر رنگ شادماني ندارند اما آرامش و سرور دروني شركت در چنين مراسمهايي تجربه تمامي ماست، همچنين حضور مؤثر و نمادين مردم در مراسمهاي ملي همچون راهپيماييها و هر جايي كه قرار باشد سرنوشت خود را تعيين كنند نمايانگر نوعي از نشاط است؛نشاطي كه به فرد احساس مفيد بودن را القا ميكند و چنين فردي هم براي خود و هم براي جامعهاش ارزش قائل است.
نشاط در سايه عدالت، امنيت و رفاه
عدالت، امنيت و رفاه مؤلفههايي هستند كه شهاب الدين صدر براي حصول نشاط اجتماعي بر ميشمرد اگرچه هر كدام از اين مؤلفهها اگر و اماهايي با خود دارند. چراكه اگرچه به باور اقتصاددانان نشاط اجتماعي در سايه درآمد بيشتر حاصل ميشود اما وقتي ثروت به حد اشباع رسيد ديگر نشاط آور نيست.
به گفته رئيس سازمان نظام پزشكي، شادابي در جوامع مقيد به مذهب در مقايسه با جوامعي كه پيرو مكاتب پوچ گرا هستند به طور قابل ملاحظهاي بالاتر است. ارتباطات عاطفي در خانواده، نگاه خود افراد، مشاركت آنها در فعاليتهاي اجتماعي و احساس تعلق به دولت و حكومت نشانگر نشاط اجتماعي است؛ موضوعي كه در حضور حداكثري مردم در انتخابات و راهپيماييها شاهد هستيم.
وي در عين حال به تكليف قانون اساسي براي دولت در افزايش ايجاد نشاط اجتماعي نيز اشاره ميكند كه اين مهم با رشد رفاه اجتماعي محقق خواهد شد.
مناسبات مذهبي الگويي براي نشاط افزايي
رئيس سازمان نظام روانپزشكي كشور نيز در تعريف نشاط اجتماعي آن را امري پايدار و خوشايند عنوان ميكند. دكتر غلامعلي افروز با اشاره به اشكها و لبخندهايي كه به فاصله چند دقيقه در مراسمهاي معنوي و مذهبي مانند هيئتهاي عزاداري شاهد آن هستيم؛ اشك ريختن در چنين مراسم هايي را از روي لطافت روح و تحول درون ميداند كه در نهايت به بهجت دروني منجر ميشوند؛ ميتوان از فرهنگ عاشورايي براي ايجاد تعادل و نشاط در جامعه الگو گرفت.
شادماني از انتخاب مناسب
دكتر شهرام وزيري در گفتوگو با «جوان آنلاين» احساس شادماني را به انتخاب افراد ميداند و ميگويد: شادماني در انتخاب و ادراك افراد است؛خوشبيني و تفسير مثبت داشتن سبب ميشود تا ما شادماني را از خود بروز دهيم. به بيان ديگر نشاط به نگاه و ادراك ما وابسته است.
اين استاد دانشگاه با اشاره به حضور پرشور جوانان در دوران دفاع مقدس، رزمندگان را افرادي شاد و با نشاط عنوان ميكند كه به واسطه جو معنوي حاكم بر جامعه، از اينكه در دفاع از مملكتشان نقش داشتند، شادمان بودند. چراكه نشاط در سايه احساس مفيد بودن قوت ميگيرد و وقتي فرد بتواند به وجود خود افتخار كند چرا شاد نباشد!
قدرت انتخاب داشتن يكي ديگر از عواملي است كه از نگاه اين روانشناس، در حركت جامعه به سمت شادابي مؤثر است. وي ميگويد:مردم اگر به انتخاب خود اميدوار باشند و بدانند اين انتخاب براي آينده آنان سودمند خواهد بود، احساس شادماني را تجربه خواهند كرد.
وي تأكيد ميكند براي رسيدن به شادي بايد به فطرت خودمان برگرديم و دولت، آموزش و پرورش و رسانهها بايد شادي كردن صحيح را به مردم ياد بدهند.
مشاركت در حركتهاي سياسي نمادي از نشاط اجتماعي
دكتر سيد هادي معتمدي، روانپزشك نيز در پاسخ به «جوان آنلاين» نشاط اجتماعي را امري وابسته به فرهنگ ميداند كه در جوامع مختلف تعاريف متفاوتي دارد. وي ورزش، برخورداري از رفاه، ارتباطات خانوادگي و اجتماعي مناسب و برخورداري از تحصيلات مناسب را براي همه از مصاديق نشاط اجتماعي ميداند. اين عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، جشنهاي ملي- مذهبي را مصداقي از رفاه اجتماعي ميداند و تأكيد ميكند در يك جامعه سياسي مانند جامعه ما هر قدر آزادي در انتخاب بيشتر باشد ميتواند نشاط در جامعه را بيشتر كند و افزايش مشاركت مردم در حركتهاي ملي - سياسي مانند راهپيماييها يا انتخابات بيانگر نشاط اجتماعي است.
بيخيالي درباره تعيين سرنوشت ناشي از افسردگي
مسلمان و ايراني بودن، مؤلفههايي است كه در كنار يكديگر ظرفيتهاي فراواني را براي مشاركت اجتماعي فراهم ميآورد و در سايه همين مشاركتهاي اجتماعي است كه افراد، اعتماد به نفس پيدا كرده و نشاط عميق دروني را تجربه ميكنند. يكي از مصاديق اين نشاط اجتماعي حضور در انتخابات و قدرت تأثيرگذاري بر سرنوشت و آينده كشوري است كه در آن زندگي ميكنيم و اين مهم با مشاركت هميشگي مردم در انتخابات رقم ميخورد. فرد يا افرادي كه نسبت به تعيين سرنوشت خود و جامعه خود بيانگيزه هستند، دچار افسردگياند.
