«سند جامع تحكيم و تعالي خانواده» يكي ديگر از اسناد و سياستگذاريهايي است كه به دليل بيتوجهيهاي دولتها، سالهاست به مرحله ابلاغ و اجرا نرسيده است. «همسرگزيني مناسب مطابق با اصول ايراني و اسلامي» و «حل مشكلات مادي و معيشتي خانواده» از جمله اهداف مهم سند است.
با اين حال، اين مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي كه سياستهاي تحكيم و تعالي خانواده را سر لوحه اهداف خود قرار داده، از سال ۸۴ همچنان مسكوت مانده است تا اينكه همين چند روز پيش تشكيل ستاد ملي زن و خانواده براي پيگيري اين مصوبه قديمي دوباره اين سند را از بايگاني فراموشي بيرون كشيد.
غيبت رئيسجمهور و ۶ وزير از ۹ وزير عضو اين ستاد اما تداعيگر معاني و مفاهيم ديگري در ذهن مردم و فعالان حوزه زنان است. به سراغ منيره نوبخت، رئيس اسبق و عضو فعلي شوراي فرهنگي و اجتماعي زنان رفتيم تا از نگاه اين فعال حوزه زن و خانواده دريابيم به رغم شعارهاي رنگين و پر جاذبه، چرا موضوع زن و خانواده همچنان در كشور ما مهجور است.
خانم نوبخت! اولين موضوع نخستين جلسه ستاد ملي زن و خانواده در رابطه با سند جامع تحكيم و تعالي خانواده بوده است؛ آيا اين سند همان سند قديمي مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي نيست؟
بله، سند سياستهاي تشكيل تحكيم و تعالي خانواده به سالها پيش بر ميگردد. اين سند در شوراي فرهنگي اجتماعي زنان تهيه شد و براي تصويب نهايي به شوراي عالي انقلاب فرهنگي رفت.
چرا شوراي فرهنگي اجتماعي زنان پيگير سرنوشت اين سند نبوده است؟
اتفاقاً اين سند براي ما مهم بود و اجراي آن را تعقيب ميكرديم اما بررسيهاي ما نشان داد اين سياستها مبناي عمل و برنامهريزي قرار نگرفته است. به همين دليل حدود ۴، ۵ سال پيش به شوراي عالي انقلاب فرهنگي پيشنهاد شد ستادي براي پيگيري اجرايي شدن اين سند تشكيل شود.
تشكيل ستاد ملي زن و خانواده نيز از سوي شوراي فرهنگي اجتماعي زنان پيگيري شد تا پس از طي فراز و نشيبهاي طولاني و تصويب اين پيشنهاد در شوراي عالي انقلاب فرهنگي تشكيل اين ستاد كليد خورد اما به شكل جدي به آن پرداخته نشد.
يعني شما چندان به نتيجه بخش بودن چنين جلسهاي براي زنان و خانوادهها اميدوار نيستيد؟
اگر به گذشته و سوابق موضوع نگاه كنم نميتوانم چندان به اين موضوع خوشبين باشم. اميدوارم مانند گذشته فقط يكي، دو جلسه تشريفاتي برگزار نشود و اين موضوع جدي گرفته شود!
خانم نوبخت! شايد دليل اجرايي نشدن اين سند، نقاط ضعف موجود در آن و اينكه قابليت اجرا ندارد. نظر شما چيست؟
نه! من موافق نيستم. اين سند بسيار جامع و كامل است اما بايد در وزارتخانههاي مختلف و بخشهاي اجرايي نظام به برنامههاي اجرايي تبديل ميشد. اين سند بر اساس كارهاي كارشناسي دقيقي تهيه و تنظيم شده و مدتها روي آن تحقيق صورت گرفته است.
اگر اينطور كه شما ميگوييد اين سند كامل، محكم و متقن است، پس دليل اجرا نشدن آن چيست؟
براي اينكه اصلاً به اجراي اين سند توجهي نشد. اين سند بايد به صورت جدي و رسمي به وزارتخانهها اعلام ميشد و آنها موظف ميشدند طي زماني مشخص مطابق اين سياستها برنامههاي اجرايي تدوين كنند اما اقداماتي براي اجراي آن صورت نگرفت.
در طول سالهاي گذشته اگرچه در حوزه زن و خانواده بحثهاي متعددي مطرح شده است اما بيشتر اين بحثها جنبه شعاري داشته و در عمل شاهد اقدامات مثبتي نبودهايم. آيا اين موضوع ناشي از ضعف نهادهاي متولي امور زنان است ؟
ما در بحث زنان يك دستگاه مشخص اجرايي نداريم تا بتواند پاسخگو باشد. براي اجرايي شدن تصميمات در حوزه زنان بايد در دولت متولي اجرايي داشته باشيم اما مركز زنان و خانواده نيز جايگاه اجرايي مطلق و مشخصي ندارد و براي ضمانت اجرايي قوانين و مصوبات حوزه زن و خانواده بايد لااقل اين مركز به معاونت ارتقا يابد.
پس يعني در عمل نهادهاي متولي زن و خانواده جايگاهي تشريفاتي دارند؟
تقريباً بله. البته بهتر است بگوييم جايگاه مشاورهاي! مشاور امور زن و خانواده در دستگاهها تنها ميتواند نظر بدهد اما اين فكر و نظر قابليت اجرايي ندارد!
