شرایط امروز جمهوری اسلامی ایران نسبت به سالهای گذشته دچار تغییرات بسیاری شده است كه تأثيرات مثبت و منفي تحریمهای یک طرفه تنها یکی از این تغییرات محسوب میشود. بدون تردید امریکا و همپیمانانش اقتصاد کشور را نشانه رفتهاند و برای ایجاد وقفه در چرخه اقتصاد ایران اسلامی از هر حربهای بهره میگیرند. جریمههای سنگین برای شرکتهای خارجی که در صنایع کشور سرمایهگذاری کردهاند، بیشتر شرکتهای خارجی را برای حضور در ایران دچار تردید کرده و آنها را میان آسمان و زمین نگه داشته است. از این رو و برای شکست تحریمها و حربههای غرب، اتکا به توان داخل چه در بحث منابع مالی و چه در مقوله منابع انسانی و تخصص دو راهکار ویژهای است که بارها و بارها مورد تأکید مقام معظم رهبری و مسئولان ارشد کشور قرار گرفته است.
خوشبختانه در زمینه منابع انسانی و توان مهندسی مشکل چندانی دیده نمیشود اما در باره تأمین منابع مالی مشکلات بسیاری گریبانگیر کشور شده که ناشی از تصمیمهای غلط دولت در برخی بخشها بوده است. آشفتگیهای بازار ارز و طلا و سرازیر شدن پساندازها به این بازار به علت پرسودتر بودن این بازارها نسبت به سود دیگر بخشهای اقتصاد قصهای بود که زنگ خطر را برای کشور به صدا درآورد اما با افزایش سود بانکی و نرخ سود اوراق مشارکت این قصه تا حدودی پایانی خوش داشت، البته افزایش سود بانکی در بلند مدت به ضرر اقتصاد است چرا که پول را از تولید به بانک میکشاند.
در شرایطی که دولت با کمبود اعتبار مواجه است، این اقدام چندان موردتوجه نیست اما از سوی دیگر افزایش نرخ سود اوراق مشارکت توانست پولهای سرگردان را به سوی تولید سوق دهد که اقدام بسیار خوبی بود. براساس گزارش بانک مرکزی از مجموع ۵۰۰ ميليارد تومان اوراق عرضه شده در نيمه اول سال جاري تنها ۴/۲ درصد از آن به ارزش ۱۲ ميليارد تومان متقاضي خريد داشته و در خوشبينانه ترين حالت تنها ۳ درصد از اوراق به فروش رفته است كه پيشبيني ميشود با تغييرات اعمال شده و افزايش نرخ سود اوراق مشاركت، روزهاي بهتري براي كشور رقم بخورد.
انتشار اوراق مشارکت يکي از راههايي است که به دليل اينکه دولت مجبور به پرداخت سود است، هزينه نقدينگي را شفاف مي کند. از مهمترين تأثيرات اقتصادي کوتاه مدت اوراق مشارکت، کاهش تورم در کشور است، يعني پول عادي جايگزين پول پرقدرت مي شود، يعني تأمين مالي از طريق انتشار اوراق مشارکت به مراتب از انتشارپول توسط بانک مرکزي مطلوبتر است.
این تنها یکی از مزایای اوراق مشارکت است که کنترل تورم، کنترل نقدینگی بازار، مولد شدن امور اقتصادی مردم، تأمین منابع مالی مورد نیاز و ... را باید به آن اضافه کرد، البته این اوراق معایبی هم دارد که در حال حاضر مزایای آن نسبت به معایب آتی آن ارجحیت دارد.
