زهرا چيذري | دولت براي چندمين بار استفاده از ماده مرگبار آزبست را در خودروسازي ممنوع اعلام و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست نيز با اشاره به ممنوعيت استفاده يا خريد اين ماده خطرناك خارجي، خودروسازان را به برخورد قانوني در صورت تخلف تهديد كرد. اما آيا اين بار اين تهديد و اولتيماتوم ضمانت اجرايي دارد؟
برخي قانونها در كشور ما سالهاست كه مهجور مانده است. قوانيني نظير ممنوعيت استفاده از آزبست كه با جان انسانها گره خوردهاند با وجود عمري حدود ۱۰ سال، در پيچ و خم منافع برخي از صنايع نظير خودروسازي هنوز به نوبت اجرا نرسيده است . اين در حالي است كه به تعبير سخنگوي فراكسيون محيط زيست مجلس شوراي اسلامي، آلودگي هوا و غلظت و خطرات آزبست از مرحله هشدار هم عبور كرده است.
وعده هايي كه دل را هم خوش نميكند
محمد جواد محمدي زاده از ممنوعيت استفاده، خريد و حتي ثبت سفارش آزبست سخن گفته است. بنا به تأكيد وي، اين بار دولت عزم خود را جزم كرده تا از تمامي قوانين و مصوبات براي پيگيرد قانوني متخلفان استفاده كند با اين وجود اما هم خودروسازان و صاحبان صنايع و هم مردم گوششان از اين حرفها پر است و چندان اميدي به اجراي اين قانون ندارند. سخنگوي فراكسيون محيط زيست مجلس نيز در پاسخ به «جوان» در رابطه با ضمانت اجرايي وعده رئيس سازمان محيط زيست، معتقد است: نمي توان به اين صحبتها دل خوش كرد، چراكه خودروسازان و بخش صنعت فرصتي ۶-۵ ساله براي تحقيق و معرفي ماده جايگزين داشتند، اما با گذشت زمان، هيچ اقدامي صورت نگرفته است. به باور وي، محيط زيست براي يك قرقاول بيشتر از جان انسانها ارزش قائل است.
بشير خالقي ديگر عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس اما در گفتوگو با «جوان» با اشاره به شوراي عالي سلامت و تركيب آن كه به رياست رئيسجمهور و دبيري وزير بهداشت و با حضور ساير وزرا تشكيل ميشود، ضمانت اجرايي چنين قوانيني را نظارت اين شورا و تذكر به متخلفان ميداند.
ايران بيشترين خريدار سرطان!
آزبست فقط در لنت ترمز خودروها به كار نميرود و در ساخت برخي لولههاي انتقال آب، صفحههاي ايرانيتي و صنايع سيماني كابرد دارد، اما آزبست به كار رفته در لنتهاي ترمز بيشترين سهم آزبست موجود در هواي تهران را به خود اختصاص ميدهد. سرطانزايي اين ماده سالهاست كه اثبات شده، اما به دليل قيمت ارزان، اين ماده هنوز هم در صنعت خودروسازي كشور حكومت ميكند. مطابق گزارش منابع علمي رسمي ميزان اين آلاينده در هواي شهر تهران حدود ۵۰ برابر حد استاندارد است. از سوي ديگر، بنا به تأكيد مخبر فراكسيون محيطزيست، مهلت صنايع خودروسازي كشور براي تعيين جايگزين اين الياف كشنده به پايان رسيده است.
به گفته انوشيروان محسني، به رغم حذف آزبست از صنايع كشورهاي توسعه يافته، اما دولت كانادا ساليانه ۴۰ ميليارد دلار هزينه ميكند تا به كشورهاي در حال توسعه يا توسعه نيافته القا كند آزبست خطرناك نيست، اين در حالي است كه حتي يك گرم از اين ماده سرطانزا در اين كشور استفاده نميشود و آزبست كانادايي فقط براي صادرات است. در اين ميان ايران بيشترين خريدار آزبست دنياست.
بنا به اظهار اين نماينده مجلس، كاهش آلودگي هواي تهران در سال ۷۹ طي مصوبهاي هفت گانه با مشخص شدن وظايف تمامي دستگاهها به تصويب رسيد و در دستور كار دولت قرار گرفت، با اين وجود اما اجرا نشد تا امروز شرايط وخيم آلودگي هو را شاهد باشيم.
بي توجهي خودروسازان به سلامت مردم
صنعت خودروسازي ايران اگرچه يكي از صنايع مادر كشور است، اما مديران اين صنعت در طول زمان ثابت كردهاند ارزش چنداني براي سلامتي انسان و محيط زيست قائل نيستند. اين موضوع را ميتوان در عمل نكردن اين صنعت به تعهدات قانونياش نظير همين استفاده از آزبست در خودروهاي توليدي يا توليد خودروهاي فاقد مبدل كاتاليستي براي كاهش آلايندههاي بنزين مشاهده كرد. از سوي ديگر، كيفيت نامناسب و وجود مواد آروماتيك در بنزين و معضل آلودگي هوا و تبعات حاصل از آن در سلامت مردم و جامعه را نميتوان ناديده گرفت، اما چرا خودروسازان به رغم قانونگريزي از ساحل امني برخوردارند؟
مخبر فراكسيون محيط زيست معتقد است از آنجايي كه صنايع خودروسازي كشور دولتي است، بسياري از مديران اين بخش اشراف لازم را به موارد قانوني ندارند و براي رشد توسعه و تحقيق ارزش چنداني قائل نيستند، بنابراين بيشترين خلاقيت خودروسازان در تغيير نوع چراغ و فرم شيشه يا تركيب موتور و بدنه خودروهاي مختلف است و توجهي به بهينهسازي مصرف سوخت يا سازگاري با محيط زيست و رعايت استانداردهاي موجود ندارند.
و همچنان اميد به حل معضلها
قرار است سوخت با استاندارد يورو ۴ توليد و عرضه شود، اما به گفته سخنگوي فراكسيون محيط زيست، گازوئيل توليدي كشور ۵۰۰برابر حد استاندارد گوگرد دارد و وضعيت بنزين توليدي كشور نيز چندان بهتر از اين نيست. وي در عين حال اظهار اميدواري ميكند اگر بنزين جديد توليدي، استاندارد گفته شده را داشته باشد از مشكلات آلودگي هوا كاسته شود.
