زهرا چیذری | گاهی وقتها بیماری که با پای خود به بیمارستان ميرود در طول دوران بستری دچار دردسرهای جدیدی میشود؛ عارضهای مانند «سوءتغذیه» که به دلیل نظارت نداشتن کارشناسان تغذیه و مراقبتهای نامناسب شکل میگیرد و چه بسا عوارض جبرانناپذیری را در روند بهبودی و درمان به وجود آورد. اما به گفته مديركل دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني، وزارت بهداشت در بحث فرآیندهای بیمارستانی «پروتکلهایی» را در دست تدوین دارد تا مشکل سوء تغذیه بیماران رفع شود.
اهمیت تغذیه در سلامتی تا بدانجاست که رعایت یک تغذیه سالم میتواند سپری در برابر بیماری باشد. تغذیه افراد بیمار اما اهمیت بیشتری مییابد چراکه به باور پزشکان، تغذیه بخشی از روند درمان است که کنترل عوارض بیماری و روند بهبود را در دست دارد. با این وجود اما مشکلات تغذیهای و ابتلا به «سوء تغذیه» عارضهای است که به گفته مسئول گروه تغذیه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی كشور گریبانگیر نیمی از بیماران بستری در بیمارستانهاست. دكتر «جمشيد كرمانچي» تأكيد دارد دوره درمان بيماراني كه از نظر تغذيه وضعيت مناسب ندارند، طولانيتر و درمان آنان كندتر است.
تدبیر وزارت بهداشت برای سوء تغذیه بیمارستانی
دكتر مجتبي مجتهدزاده، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران نیز با استناد به مطالعات، بين سوءتغذيه بيماران و بروز نارسايي كليوي، عفونتهاي خوني، كاهش پاسخ به درمان، بهبودي نیافتن و مرگ و مير بيماران رابطه مستقيمي میبیند.
همچنین مديركل دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني وزارت بهداشت در گفتوگو با «جوان» سوء تغذیه بیماران بستری را موضوعي میداند که میتواند روند بهبودی بیمار را با چالش مواجه کند از همین رو به گفته دکتر حمید رواقی، وزارت بهداشت به طور کامل به این موضوع ورود یافته و دفتر مدیریت بیمارستانی با همکاری متخصصان تغذیه پروتکلهایی را برای تغذیه بیمارن بستری در بخش ICU، کلیه و گوارش طراحی کرده است که پروتکل تغذیهای بیماران بستری در بخش ICU آماده اجراست. «پروتکلهای استاندارد برای سوءتغذیه بیمارستانی» این شعاری است که مديركل دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني وزارت بهداشت مدعی است برای حل معضل خورد و خوراک بیماران اجرایی خواهد شد.
کمبود متخصص تغذیه و بیتوجهی بیمارستانها
وقتی فردی بیمار میشود، به امید بهبود بیماری به سراغ پزشک میرود و در بیمارستان بستری میشود، با این وجود دلیل آمار ۵۰ درصدی سوءتغذیه در بیماران بستری چیست؟
دکتر حیدرپور، رئیس اداره حاکمیت بالینی وزارت بهداشت در پاسخ به این سؤال «جوان» میگوید: سوءتغذیه بیماران شاید به دلیل این باشد که متخصصان تغذیه نتوانند به اندازه کافی برای هر بیماری وقت بگذارند یا ممکن است بیمارستان ساختاری برای بررسی تک تک بیماران از منظر تغذیهای نداشته باشد. این گفته در حالی است که مطابق استانداردها برای هر ۵۰ تخت باید یک متخصص تغذیه وجود داشته باشد. رئیس اداره حاکمیت بالینی وزارت بهداشت یکی از اولویتهای استقرار حاکمیت بالینی در بیمارستانها را نظارت متخصصان تغذیه بر خورد و خوراک بیماران به خصوص بیماران بدحال عنوان میکند. با این وجود، وی میپذیرد درصد زیادی از بیماران بستری به سوء تغذیه دچار میشوند که با تدوین راهنمای کشوری و قرار دادن این موضوع در معیارهای ارزشیابی بیمارستانها، توجه به تغذیه بیماران بستری قابلیت و ضمانت اجرای بهتری پیدا میکند.
بیتوجهی پرسنل از ناآگاهی است
رئیس اداره حاکمیت بالینی وزارت بهداشت رسیدگی نامناسب کادر درمان به بیمار را موجب پیدایش یا تشدید سوء تغذیه نمی داند. دکترحیدرپور بر این باور است که اگر مشکلی هم از سوی پرسنل به وجود بیاید به دلیل نبود آگاهی و آموزش است، به همین دلیل آموزش پرسنل و یا وجود واحدی برای ارجاع مشکلات تغذیهای بیماران ضروری است. به گفته وی، تغذیه مناسب میتواند سیر بیماری را با تأخير مواجه کند. به طور مثال در بیمار کاندیداي پیوند با رعایت اصول تغذیه، نیاز به پیوند به تأخير افتاده یا حتی حذف شود و طبیعی است که عکس این موضوع نیز عاملی برای تشدید بیماری و کند شدن روند بهبودی است.
