نفيسه ابراهيمزاده انتظام |
در حالي كه چند روزي است خبر معادل شدن مدارك دانشگاه پيام نور در صدر اخبار حوزه آموزشي عالي كشور قرار دارد، رئيس دانشگاه پيام نور بر كذب بودن مطلب تأكيد ميكند و اين موضوع را فاقد وجاهت قانوني ميخواند.
به گزارش «جوان»،دانشگاه پيام نور با صورت متفاوتي در كشور متولد شد و نسخه بومي Openuniversits آن ور آبي بود كه سالها در آموزش قشرهاي مختلف جوامع پيشرفته به خصوص زنان خانهدار و كارمندان دولت كه دسترسي به استانداردهاي تعريف شده آموزش عالي نداشتند، خوش درخشيده بودند، اما آنچه جالب به نظر ميرسد دردسرهايي است كه اين تفاوت در اداره اين دانشگاه به وجود آورده است.
گستردگي و پوشش فراگير واحدهاي دانشگاهي پيام نور در داخل و بعضاً خارج از كشور كه اتفاق مباركي بود، سبب شده كه در كنار تمام محاسن ايجاد اين واحدها كه شامل كاهش تبعات فرهنگي و اجتماعي ناشي از جلوگيري از مهاجرت داوطلبان تحصيل در دانشگاهها و بوميسازي آموزش عالي در دور افتادهترين مناطق كشور است، بيبرنامگيها و آشفتگيهايي را نيز رقم بزند. به طوري كه عدهاي از تأثير فعاليت اين دانشگاه در نقشه راه كلي آموزش عالي كشور كه در حال حاضر در عرصه بينالمللي جايگاه قابل دفاعي دارد، ابراز نگراني ميكنند. اين ابراز نگراني به خصوص از سوي نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در دولت نهم و در دوران تصديگري محمد مهدي زاهدي وزير وقت علوم، تحقيقات و فناوري و با ۳ برابر شدن ظرفيت پذيرش دانشجو در پيام نور به اين وزارتخانه گوشزد شد و از آن به بعد به ندرت از دستور كار كميسيون آموزش و تحقيقات خارج و يا پيگيري آن متوقف شد.
با اين حال، اعلام افزايش - بدون اغراق - انفجاري ظرفيت پذيرش دانشجو در رشتههاي گوناگون دانشگاه پيام نور در سال تحصيلي ۹۱-۹۰ واكنش علي عباسپورفرد تهراني، رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس را در پي داشت. اظهار نظر وي كه در گفتوگو با يكي از خبرگزاريها عنوان شد در رابطه با معادل شدن مدرك تحصيلي دانشگاه پيام نور سر و صداي زيادي به دنبال داشت. حتي برخي از جمله سايت رسمي دانشگاه پيام نور از اين اظهارنظر به عنوان «اظهار نظر رسانهپسند» ياد كردند.
رجوع به حافظه حوزه آموزش عالي و دانشگاه پيام نور بيان مي كند كه حدود دو سال پيش قرار بر اين بود كه اين دانشگاه رشد كمي خود را متوقف كند و به ارتقاي سطح كيفي خود بپردازد، اما گاهي تداخل در كميت و كيفيت سبب شده كه كيفيت آموزش و پرورش در اين دانشگاه لنگ لنگان توسعه كمي آن را دنبال كند و البته كه در برخي زمينهها با پاي لنگ به آن نميرسد.
به عنوان نمونه ظرفيت پذيرش دانشگاه پيام نور در سال ۸۶، ۳۶۰ هزار نفر اعلام شد كه اين رقم در سال گذشته به بيش از يك ميليون نفر رسيد. اين توسعه ظرفيت با سنگينتر بودن ترازوي رشتههاي علوم انساني صورت گرفت و بر اين اساس، خبري از رشد آزمايشگاههاي تخصصي مورد نياز ساير رشتهها نيست، در حالي كه ساير رشتهها هم سهم قابل توجهي از اين توسعه را به خود اختصاص دادند. به طوري كه ظرفيت پذيرش دانشجو در رشتههاي گروه فني و مهندسي از ۸۰ هزار به ۱۳۰ هزار نفر يعني رقمي بالغ بر ۷۰ درصد در سال ۹۰ افزايش پيدا كرده است. شايد يكي از دلايلي كه داد عباسپور را به فلك رساند، همين غافلگيري بوده در حالي كه وي و همكارانش در مجلس همچنان منتظر ارائه گزارش مكتوب از طرحها، برنامهها، سياستها و برنامههاي دانشگاه پيام نور در زمينههاي آموزش، پژوهش و مالي هستند.
اما بشنويد از موضع مسئولين دانشگاه پيام نور كه از سوي مجلسيان متهم به خودداري از ارائه اين گزارش هستند.
معادل سازی مدرک پیام نور منتفی است
حسن زياري، رئيس دانشگاه پيام نور با اتكا به حذف مدرك معادل از نظام آموزشي كشور از سال ۷۸، مطرح كردن اين موضوع را در زمان انتخاب رشته داوطلبان كنكور در قالب اهداف ديگري دانست و اساس آن را كذب و فاقد وجاهت قانوني خواند و بيان كرد: طرح اين موضوع در شرايط كنوني غيرعلمي، غيراخلاقي و غيرقانوني است و جز تشويش افكار، سود ديگري ندارد. به گفته وي، توسعه كمي دانشگاه پيام نور از سال ۸۴ در دولت نهم و پس از آن در دولت دهم چشمگير بود و شايد همين مورد نيز باعث شد كه سد كنكور شكسته شود، به طوري كه در حال حاضر بيش از ۲۰۰ هزار صندلي خالي در دانشگاههاي كشور وجود دارد. رقابت فعلي رقابت در دانشگاه بهتر و رشته بهتر است.
به گفته زياري، ۳۰ درصد از جمعيت دانشجويي كشور و بيش از ۵۰ درصد جمعيت دانشجويي دانشگاههاي دولتي در دانشگاه پيام نور تحصيل ميكنند.
رئيس دانشگاه پيام نور با بيان اينكه در رتبهبندي صورت پذيرفته از ۱۲۰ دانشگاه كشور، دانشگاه پيام نور رتبه بيست و دوم را به خود اختصاص داده است، اعلام ميكند: در برنامه پنج ساله، اين دانشگاه بايد به رتبه پانزدهم نزديك شود.
وي با اشاره به پذيرش ۲۵ درصدي داوطلبان فارغالتحصيل پيام نور در آزمون دكتراي نيمه متمركز ادامه ميدهد: از لحاظ هيئت علمي برخلاف اينكه تلاش كرديم در قانون نسبت عضو هيئت علمي را افزايش دهيم، اما نسبت استاد به دانشجو يك به ۲۵۰ براي دانشگاه پيامنور درنظر گرفته شد. اين درحالي است كه اين نسبت در دانشگاههاي دولتي يك به ۲۰ نفر و در دانشگاه آزاد و غير انتفاعي يك به ۴۰ نفر است.
زياري با بيان اينكه دانشگاه پيامنور در حال حاضر ۳۲۰۰ عضو هيئت علمي تمام وقت دارد، ميگويد: ۴۰۰ نفر عضو هيئت علمي جديد امسال در دانشگاه پيامنور جذب ميشوند كه ۶۰ درصد اين افراد داراي مدرك دكترا هستند. زياري با اشاره به طرح آمايش سرزمين وزارت علوم اظهار ميدارد: در حال حاضر درصد جمعيت دانشجويي در رشتههاي علوم انساني دانشگاه پيام نور ۷۲ درصد است كه اين آمار بايد به ۴۹ درصد برسد. همچنين در بخش فني - مهندسي در حال حاضر درصد دانشجويي دانشگاه پيام نور ۱۱ درصد است كه اين آمار نيز بايد به ۲۲ درصد افزايش يابد.
وي در بخش ديگري از صحبتهاي خود با اشاره به صحبتهاي رئيس كميسيون آموزش مجلس خاطر نشان ميكند: بدون شك گفته ايشان مبني بر معادل بودن مدارك تحصيلي دانشگاه پيام نور كذب است و اين موضوع را سازمان سنجش آموزش كشور و معاون آموزشي وزارت علوم رسماً اعلام كردهاند. حرف ايشان وجاهت قانوني ندارد.
رئيس دانشگاه پيام نور ادامه ميدهد: مرجع بررسي مدارك،مدارج و سطوح علمي وزارت علوم است. حتي مجوز رشتهها نيز از سوي شوراي گسترش وزارت علوم ارائه ميشود. اينكه مطلبي عنوان ميشود و به صورت مختلف به مجلس نسبت داده ميشود، صحيح نيست. در حال حاضر اعضاي كميسيون و نمايندگان مجلس نيز در اين زمينه موضعگيري كردهاند.
اصرار عباسپور در مقابل انکارهمه!
با اين حال گفتههاي زياري، خبرنگار «جوان» را بر آن داشت كه براي احترام به افكار عمومي دلايل عباسپور را نيز براي بيان اين موضوع جويا شود. وي با تأكيد بر نقش Openuniversits در ايجاد دسترسي به آموزشهاي استاندارد در دنيا ميگويد: در حال حاضر امكانات دانشگاه پيام نور كه قرار بود نمونه ايراني ouها باشد، نه متناسب با چنين دانشگاههايي است و نه متناسب با دانشگاههاي فيزيكي.
وي كه نگراني خود را از ضربهاي كه شرايط فعلي دانشگاه پيام نور به آموزش عالي كشور ميزند، پنهان نميكرد، ابراز داشت:در حال حاضر نسبت استاد به دانشجو در اين دانشگاه ۱ به ۸۰۰ و حتي در برخي واحدها يك به هزار است. وقتي ميگوييم فضاي آموزشي و امكانات فيزيكي اين دانشگاه متناسب با تعداد دانشجويان نيست، ميگويند پيام نور دانشگاه مجازي است. وقتي از ضعف سيستمهاي IT اين دانشگاه گله ميكنيم، ميگويند كلاسها نيمه حضوري برگزار ميشود، در حالي كه در هيچ كدام جايگاه قابل قبولي ندارد. عباسپور در بخش ديگري از سخنان خود اعلام ميكند: افزايش لجامگسيخته ظرفيت پذيرش دانشجو در برخي رشتهها در پيام نور باعث شده دانشگاههاي استاندارد ما مجبور به كاهش ظرفيت خود در همان رشتهها شوند و اين به جايگاه قابل دفاع آموزش عالي ما در سطح جهاني ضربه ميزند.
رئيس كميسيون آموزش در پايان بر مطرح شدن معادلسازي مدرك دانشگاه پيام نور در مجلس و پيگيري آن از وزارت علوم اصرار و تأكيد ميكند: قطعاً معادلسازي مدارك اين دانشگاه در صورت اصلاح نشدن و تأمين نشدن نظر مجلس از سوي اين دانشگاه پيگيري ميشود. وي در عين حال ميگويد:البته اين موضوع عطف به ماسبق نميشود و معترض مداركي كه در سالهاي قبل از سوي اين دانشگاه صادر شده، نميشويم اما از امسال به بعد، ارزيابي جديتري در مورد اين دانشگاه صورت خواهد گرفت.
تفاهمنامهاي هم امضا شد
البته ناگفته نماند يكي از محورهاي نشست خبري دكتر زياري و معاونانش به همراه دكتر رضايي، رئيس دانشگاه فني و حرفهاي، امضاي تفاهمنامهاي ميان اين دو دانشگاه براي استفاده از ظرفيتهاي علمي و كارگاهي يكديگر در سراسر كشور بود.
ضمناً كيمنش، معاون دانشگاه پيام نور نيز از حمايت ۱۲۰ نماينده مجلس از توسعه كيفي دانشگاه پيام نور خبر داد. با اين حساب بايد ديد آرا به نفع نظر عباسپور سنگينتر خواهد شد يا دانشگاه پيام نور.