برهان حشمتی در تحلیل چرایی موج جدید به راه افتاده در جمهوری آذربایجان برای دستگیری اسلامگرایان، گفت: حاکمیت جمهوری آذربایجان پس از جمع آوری موفقیت آمیز طومار مردمی درخواست لغو ممنوعیت حجاب در این کشور به شدت تحت فشار قرار گرفت. این درحالی بود که در ابتدا تبلیغات رسانه های همگرا با حاکمیت جمهوری آذربایجان، افق روشنی را برای حرکت ابتکاری مرکز دفاع از آزادی اعتقادات دینی و وجدان جمهوری آذربایجان پیش بینی نمی کردند. با این وجود چند روز پیش، سرانجام تعداد امضاء های افراد حقیقی در این طومار به ۰۰۰/۱۲۴ امضاء رسید و به یمن تقارن این تعداد امضاء با تعداد پیامبران الهی، درخواست مردم این کشور برای ملغی نمودن منع حجاب در مدارس متوسطه دخترانه جمهوری آذربایجان، به رییس جمهوری آذربایجان تسلیم شده و تحت پیگیری جدی است.
وی ادامه داد: یکی از دلایل شروع موج جدید بازداشتهای فعالان اسلامگرا را همین فشارهای فزاینده تشکیل می دهد که دولت ج. آذربایجان را به عکس العملی تازه در این زمینه واداشته است.
این کارشناس سیاسی مسایل آسیای میانه و جمهوری آذربایجان همچنین افزود: البته در این دستگیریهای جدید، کسانی مورد هدف قرار گرفتند که معتقد بودند برای آزادی حجاب، باید تحرکات فعالانه مردمی و اعتراضات گسترده نیز استمرار یابد و مشخصاً تجمعات در مقابل وزارت تحصیل ج. آذربایجان ادامه داشته باشد.
حشمتی با تأکید بر اینکه دستگاه حاکمه جمهوری آذربایجان بر آن است تا با در پیش گرفتن سیاست بی اعتنایی به خواست عمومی مردم این کشور برای لغو ممنوعیت حجاب که یکی از نمونه های بارز آن جمع آوری ۰۰۰/۱۲۴ امضای اخیر است، اصل موضوع را به حاشیه براند، اظهار کرد: در واقع بازداشت شدگان اخیر با این هدف دستگیر شدند که چنانچه بنا باشد سیاست بی اعتنایی منجر به اعتراضات خیابانی مردم شود، بازدارندگی و پیشگیری از ماجرا، پیش از هرگونه واکنشی، اعمال شده باشد.
مدیر سیمای آذری شبکه جهانی سحر تصریح کرد: یکی دیگر از وجوه اینگونه تحرکات نیز به همگرایی دولت این کشور با غرب و تلاش مستمر آن برای همگام نشان دادن خود با منویات و جریانات اروپا و غرب است. در ماههای گذشته، تهاجم علیه حجاب در اروپا تشدید شده و حتی چند کشور ممنوعیت های مرتبط با حجاب را قانونی هم کردند. حاکمیت جمهوری آذربایجان هم در صدد است با تحرکات مرحله به مرحله در این زمینه به غرب اعلام کند نه تنها به خواست مردم خود در ملغی کردن منع حجاب بی اعتناست بلکه حتی برای سرکوب های احتمالی آتی هم تدابیری اندیشیده و افراد مؤثر احتمالی را دستگیر نموده است.
در همین حال، این تحلیلگر مسایل جمهوری آذربایجان و مدیر سیمای آذری شبکه جهانی سحر یادآوری کرد: اصولاً در همان زمان اعلام و اعمال ممنوعیت استفاده از حجاب در مدارس دخترانه مقطع متوسطه نیز این موضوع، هیچگونه اقتضاء داخلی نداشت. طراحان این جریان مطمئن بودند که اقشار دیندار در ج. آذربایجان به دولت بدبین خواهند شد و با اعتراضاتی روبرو می شوند اما ایده به راه انداختن این جریان را هم از غرب گرفتند و بی محابا به اجرای آن پرداختند تا همگرایی شان بیش از پیش اثبات شود.
وی اضافه کرد: یکی از قرائن گرفتن این ایده ها از غرب و صهیونیسم را می توان سفر چند ماه قبل از اعلام ممنوعیت حجاب از سوی مصیر مردانف وزیر تحصیل جمهوری آذربایجان به اسرائیل دانست. کما اینکه در ماجرای ممنوعیت الصاق عکس محجبه زنان جمهوری آذربایجان در گذرنامه ها نیز ردپای غیر مستقیم الهام گرفتن از مشی و افکار ضد حجاب غرب به عنوان مهم ترین نماد اسلامی دیده می شود. در آن زمان هم اظهارنظر یک وزیر ترکیه ای حاکمیتهای پیش از اسلامگرایان در این کشور، که حضور دانشجویان" روسری به سر" در دانشگاههای جمهوری آذربایجان را مخدوش کننده چهره امروزین این کشور توصیف کرده بود، به اقدامی جدید در همین زمینه منجر شد.
مدیر سیمای آذری شبکه جهانی سحر گفت: یک نکته جالب توجه دیگر در دستگیری های جدید را، هر چند که بی سابقه هم نیست، می توان در طرح اتهامات مضحکی نظیر کشف مواد مخدر و سلاح از از افراد بازداشت شده دید. حتی به راه انداختن گروههای به اصطلاح برانداز نیز در فهرست این اتهامات دیده می شود. در حالی که یکی از این گروههای مثلاً غیر قانونی که به آنها اشاره شده، دسته( هیئت) جعفری است که یک هیئت مذهبی با فعالیتهایی نظیر برگزاری جلسات قرائت دعای کمیل، قرآن، سوگواری های مذهبی و ... است و سالها نیز فعالیت داشته اند و شناخته شده هستند.
حجت الاسلام آبگل سلیمانف از روحانیون سرشناس جمهوری آذربایجان، حاج رامین بایراموف مدیر سایت اسلامگرای اسلام – آذری و عارف غنی اف مدیر امور تشکیلاتی حزب اسلام جمهوری آذربایجان از جمله اسلامگرایانی هستند که نام ایشان در میان دستگیر شدگان در جمهوری آذربایجان دیده می شود.
تحرکات مردمی و اعتراض فعالان مذهبی، اجتماعی و سیاسی در کشور آذربایجان علیه اقدام دولت این کشور در ممنوعیت حجاب پس از آن صورت گرفت که وزارت تحصیل ج. آذربایجان با شروع سال تحصیلی گذشته، با طراحی یونیفورم متحدالشکل فاقد حجاب ، عملاً ورود دختران محجبه مقطع متوسطه را به مدارس این کشور ممنوع کرد.
حاکمیت جمهوری آذربایجان از بروز موج جدید مقابله مردمی با حجاب ستیزی در این کشور با شروع سال تحصیلی جدید در ماه سپتامبر در هراس است.