سپيده آماده- به رغم غناي معماري اسلامي ـ ايراني كشور ما، سالها است در ساختمانهاي مدارس هيچ اثري از اين معماري اصيل و بومي نبوده و با نگاه به سازههاي آن تعلق به فرهنگ ايراني مشهود نيست.
به گزارش «جوان»، همايش «مدرسه ايراني ـ معماري ايراني» در راستاي ايجاد طرحهاي كاربردي براي بوميسازي معماري سازههاي مدارس روز گذشته در حالي برگزار شد كه سالهاست در ساختمانهاي مدارس كشور ما هيچ اثري از معماري غني ايراني و اسلامي نبوده و با مشاهده اين سازهها، نشاني از فرهنگ ايراني به چشم نميخورد. غفلت از معماري ايراني در شهرسازي
غلامعلي حدادعادل، رئيس كميسيون فرهنگي مجلس در اين همايش با اشاره به لزوم مقاومسازي ابنيه و به خصوص مدارس تاريخي در مقابل زلزله اظهار داشت: طراحي معماري ايراني در مدارس و همچنين شهرسازي كشور جايگاهي ندارد و اگر كسي به منظره عمومي شهرهاي ايران نگاه كند، مشخص نيست كه اين شهرها متعلق به چه كشوري و با چه فرهنگي است.
به گفته حدادعادل، از آنجا كه مدارس فراوانترين ساختمانهاي دولتي را تشكيل ميدهند لزوم ايراني ساختن معماري آنها بسيار نمايان است. در اين ميان طراحي معماري مدارس بايد به گونهاي باشد كه هر وقت فردي به آنها نگاه ميكند به ياد معماري ايراني بيفتد كه در اين زمينه هنوز طراحي خاصي وجود ندارد.
غيبت معماري ايراني در 30 سال مدرسهسازي
بنابر تأكيد وي، در 30 سال گذشته دهها هزار مدرسه فاقد معماري ايراني در كشور ساخته شده و اگر در همان ابتداي انقلاب ميدانستيم كه معماري ايراني چيست، قطعاً آن را در ساخت مدارس اعمال ميكرديم، اما متأسفانه چنين اتفاقي نيفتاده است. در اين ميان مشكل اين است كه چرا معماري گذشته به امروز منتقل نميشود و چرا مدرسهاي همچون دبيرستان چهارباغ اصفهان كه با حياط مركزي و حوض و كاشيكاري بنا شده است، هماكنون تكرار نميشود.
مهندس معمار ابتدا بايد ايراني و مسلمان باشد
بنابر اظهارات رئيس كميسيون فرهنگي مجلس، هيچ يك از معماران قديمي در دانشگاههاي ونيز و فلورانس تحصيل نكرده بودند، اما با فرهنگ ايراني آشنايي داشتند و آن را در معماريهاي خود نيز بروز ميدادند. امروزه نيز براي ساخت اين مدارس بايد مهندساني داشته باشيم كه قبل از اينكه مهندس باشند، ايراني مسلمان بوده و در فضاي فرهنگي ايران اسلامي زندگي كرده باشند و با عناصر فرهنگي خودمان انس بگيرند، چون در اين صورت خود به خود معماري ايراني به وجود ميآيد.
بازگشت روح به كالبد مدارس با بومي شدن معماري
نورالله حيدري، عضو كميسيون آموزش مجلس در اين باره معتقد است: در معماري اسلامي استحكام و زيبايي بنا، يكي از مهمترين مولفهها است. پس از ورود اسلام به ايران، با تلفيق معماري اسلامي با معماري غني ايران پيش از اسلام، طرحي تكرارناپذير در معماري شكل گرفت كه آثار باستاني تمدن اسلامي را شكل داد. اما متأسفانه در سالهاي اخير با ناديده گرفتن اين ذخاير غني معماري، روح و زيبايي از سازههاي شهري بالاخص مدارس رخت بربسته است. به گفته حيدري، استفاده مناسب از نور، تناسب ارتفاع، رعايت جهت قبله و مباني زيباييشناسي از شاخصههاي مدارس ايراني و اسلامي است كه باعث آسودگي جسمي و لذت روحي دانشآموزان ميشود. همچنين استفاده از انرژيهاي طبيعي و صرفهجويي در مصرف سوخت و روح نوازي، از ديگر مولفههاي معماري ايراني ـ اسلامي است.
حيدري همچنين معتقد است: استفاده از معماري ايراني و اسلامي در ساختمانهاي مدارس همچنين باعث اشاعه فرهنگ و هنر اسلامي و آشنايي دانشآموزان با غناي فرهنگ بومي كشور شده و از اين طريق از تهاجم فرهنگهاي خارجي جلوگيري ميكند.
حداد عادل در پايان همايش «مدرسه ايراني ـ معماري ايراني» با اشاره به لزوم استفاده از معماري اسلامي ايراني در بازارهاي كشور و انتقاد از فروشگاهسازي به سبك دوبي و كشورهاي اروپايي در كشور، از احداث اولين بازار ايراني ـ اسلامي در در شهر جديد انديشه كه بين شهريار و كرج قرار دارد احداث خبر داد.
